Wakolosai 1

Maandiko

Paulo, akiwa mbali na Kolosai na hajawahi kuwatembelea, anaanza kwa shukrani: amesikia habari za imani yao, upendo wao, na taraja lililohifadhiwa mbinguni. Kutoka kwenye sala hiyo anateleza, karibu bila kutangaza, katika wimbo mkubwa kuhusu Mwana: mfano wa Mungu asiyeonekana, muumbaji wa vitu vyote, kichwa cha kanisa, mzaliwa wa kwanza kutoka kwa wafu, na yule ambaye kwa damu ya msalaba wake Mungu amepatanisha vitu vyote. Kisha anawageukia wasomaji: nyinyi mliokuwa maadui, sasa mmepatanishwa; na mimi, Paulo, ninateseka na kujibidisha kwa ajili ya siri hii iliyofichwa kwa vizazi na sasa imefunuliwa hata kwa Mataifa.

Kiini

Msitari wa 20 ni mahali ambapo maneno yanakwaruza: "Mungu alipatanisha vitu vyote kwake mwenyewe, ikiwa ni vitu vya duniani au vitu vya mbinguni." Sio nafsi zetu tu, bali ulimwengu wote uliovunjika. Na njia ya upatanisho huo si mafundisho mazuri wala nguvu ya kimbingu isiyoonekana, bali "damu ya msalaba wake": mahali pa aibu ya hadhara, kifo cha mtu asiye na mamlaka. Ndani ya sura hii mambo mawili yanashikamana ambayo mara nyingi tunayatenganisha: Kristo mkubwa anayeshikilia galaksi pamoja, na Kristo aliyeuawa. Yule ambaye "katika yeye vitu vyote vinashikamana pamoja" ni yule aliyevunjika. Hapo ndipo Injili inapoacha kuwa dini ya kupanda ngazi na kuwa habari ya Mungu anayeshuka.

Uzi Unaopita Katikati

"Mwana ni mfano wa Mungu asiyeonekana" hairudi tu kwa mafundisho ya kanisa la kwanza, inarudi Mwanzo 1, mahali ambapo mwanadamu aliumbwa kwa mfano wa Mungu, na kisha akauharibu mfano huo. Kolosai inasema: mfano wa kweli sasa umesimama mbele yetu kwa mwili. Kisha uzi mwingine: "Ametuokoa kutoka katika utawala wa giza na kutuhamishia katika ufalme wa Mwana wake mpendwa." Hili ni lugha ya Kutoka. Israeli iliokolewa kutoka utawala wa Farao na kuhamishwa kwenda urithi wa nchi; hapa Wakolosai wanapewa "sehemu katika urithi wa waumini katika nuru." Kama vile makabila yaligawiwa mashamba, hivyo waumini wanagawiwa nuru. Ukombozi wa Kristo ni Kutoka la pili, lisilo na Bahari ya Shamu bali na msalaba.

Kioo

Sura hii inagusa hofu tunazoficha. Paulo anataja "enzi au mamlaka au utawala au wenye nguvu": kwa Wakolosai hizo zilikuwa nguvu za roho, nyota, mizimu. Kwetu zinavaa nguo nyingine: matokeo ya vipimo hospitalini, mabosi wanaoamua kama utabaki kazini, madeni yanayokua kila mwezi, mtandao wa maoni ya watu yanayoamua thamani yako. Neno la Paulo ni gumu na tulivu: vitu hivi "viliumbwa na yeye." Havitawali; ni viumbe. Lakini kuna kioo kingine kikali zaidi katika mstari 21: "mlikuwa maadui wake katika akili na matendo maovu." Uadui wetu haukuwa wa mikuki, ulikuwa wa akili, wa mawazo yanayomhesabu Mungu kama mshindani. Uadui wa staha, wa mtu anayehudhuria ibada na bado anajitawala mwenyewe.

Mwangwi wa Maandiko

"Mzaliwa wa kwanza wa uumbaji wote" imesababisha mabishano mengi, lakini mwangwi wake wa kwanza ni Zaburi 89, ambapo Mungu anamwita mfalme wa nyumba ya Daudi mzaliwa wa kwanza, mkuu kuliko wafalme wa dunia. Neno halimaanishi "aliyeumbwa kwanza" bali "aliye na haki ya kwanza"; ndiyo maana Paulo anaongeza mara moja "vitu vyote viliumbwa na yeye." Wimbo huu pia unamwangwi Mithali 8, ambapo Hekima ilikuwa pale kabla ya milima; Paulo anachukua lugha hiyo ya Hekima na kuiweka juu ya mtu mmoja aliyeuawa nje ya Yerusalemu. Na "siri iliyokuwa imefichwa" inarudi Danieli, mahali ambapo Mungu hufunua siri kuhusu falme zijazo; hapa siri haikuwa tarehe ya mwisho bali "Kristo yumo ndani yenu." Kuna mvutano hapa pia: Paulo anasema vitu vyote vimepatanishwa, kisha anaongeza "kama mkiendelea katika imani." Maandiko hayafuti tumaini kubwa, lakini hayaruhusu kutojali.

Mhusika Mkuu

Katikati ya sura hii Mwana anasimama, na tabia yake inashangaza. Ana nafasi ya kwanza katika vitu vyote, lakini nafasi hiyo haitumiki kujitenga; inatumika kuwa kichwa cha mwili, "yaani kanisa," kundi la watu wadogo katika mji mdogo wa Frugia. Mungu "alipendezwa" kwamba utimilifu wake wote uishi ndani yake; hilo ni neno la furaha, sio la lazima. Mungu hakuvumilia kufanyika mwili, alifurahia. Na hisia hii inaenea hata kwa Paulo, aliyefungwa: "nafurahia mateso yangu kwa ajili yenu." Hiyo si mapenzi ya maumivu, ni imani kwamba maisha yaliyotolewa kwa kanisa hayapotei. Mwana anayeshikilia vitu vyote pamoja anajenga watu wanaoweza kushikilia maumivu bila kuwa wachungu.

Muktadha

Kolosai ulikuwa mji uliokuwa umepoteza umuhimu wake katika bonde la Likus, ukizidiwa na Laodikia na Hierapoli. Kanisa lilianzishwa na Epafra, sio na Paulo; Paulo anaandika kutoka kifungoni, akiwategemea wengine kupeleka habari. Katika mazingira hayo, dini ilikuwa mchanganyiko: sherehe za Kiyahudi, ibada za malaika, kanuni za kujinyima, na hofu ya nguvu za roho zinazotawala anga. Kwa mtu wa kawaida, ulimwengu ulikuwa umejaa mamlaka zinazohitaji kubembelezwa. Kwa Wamataifa waliojiunga na kanisa, kulikuwa pia na aibu: hawakuwa na historia, hawakuwa na damu ya Ibrahimu. Paulo anajibu mambo yote mawili kwa kitu kimoja: siri imefunuliwa "miongoni mwa Mataifa," na yule mnayemwabudu ndiye aliyeumba nguvu zote mnazoziogopa.

Tafakari

Ni "enzi au mamlaka" zipi za maisha yako halisi zinazokuonekana kubwa kuliko Kristo wiki hii, na ni nini kinachobadilika ukikumbuka kwamba ni viumbe?

Paulo anasema tumaini lako "limehifadhiwa mbinguni." Je, unatumainia kitu ambacho kinaweza kuibiwa, na unajuaje?