Kumbukumbu la Torati 6:1

Maandiko Yenyewe

Mzee mwenye miaka mia moja na ishirini anasimama mbele ya umati uliojaa tambarare za Moabu. Nyuma yao ni jangwa lililowameza wazazi wao; mbele yao, chini kidogo, Yordani inang'aa kama ukingo wa maisha mapya. Musa anasema: "Sasa haya ni maagizo, amri, na sheria ambazo Yahwe Mungu wetu ameniamuru mimi kuwafundisha ninyi, ili kwamba muweze kuzishika katika nchi ambayo mnaenda ng'ambo ya pili ya Yordani kumiliki." Neno moja: "sasa." Wakati wa kusubiri umekwisha. Kinachofuata si hotuba ya kuaga tu, bali mafunzo ya jinsi ya kuishi mahali ambapo bado hawajafika.

Kiini

Sikia uzito wa mlolongo huo: Mungu aliamuru, Musa afundishe, watu washike. Neno la Kiebrania hapa ni lelammed, "kufundisha," na linabeba maana ya kuzoeza, kurudia, kuchonga mtu polepole kama mwalimu anavyomfinyanga mwanafunzi. Mungu hakutupa amri zake kama tangazo lililobandikwa ukutani; alizikabidhi kwa mtu, ili zipite kwa mdomo, kwa sauti, kwa uhusiano. Na kusudi si utii tupu bali maisha mahali fulani: "katika nchi." Sheria ya Mungu si njia ya kununua ardhi; ni njia ya kuishi ndani yake bila kuiharibu na bila kujiharibu. Neema inatangulia, nchi ni zawadi; amri zinafundisha jinsi ya kutoigeuza zawadi kuwa kaburi.

Uzi Unaopita Katikati

Fikiria msimamo wa Musa: ananyoosha kidole kuelekea nchi atakayoiona lakini hataiingia. Yeye ni mwalimu anayesimama kizingitini. Hapa ndipo uzi unapoanza kuvutwa mbele. Israeli watavuka, watamiliki, na baadaye watapoteza kila kitu kwa sababu hawakushika kile walichofundishwa. Hitaji halikuwa walimu zaidi bali mioyo mipya, na hilo ndilo Agano Jipya linalolitangaza. Yesu mwenyewe, akiulizwa amri kuu, ananukuu sura hii hii, mstari wa tano. Na mwishoni mwa Injili ya Mathayo anawatuma wanafunzi wake si kutangaza tu bali kuwafundisha watu kuyashika yote aliyoamuru, maneno yanayoakisi mstari wetu karibu neno kwa neno. Musa alisimama kando ya Yordani; Kristo anasimama ndani ya watu wake.

Kioo

Unajua hisia ya kusimama kizingitini: kazi mpya, ndoa inayoanza, mtoto wa kwanza, nyumba uliyohamia. Na unajua jaribu lake pia. Tunapoingia katika kitu kipya na kizuri, tunadhani kwamba sasa mambo yatajiendesha yenyewe. Musa anajua vinginevyo. Ndiyo maana hafundishi jangwani tu bali anafundisha kwa ajili ya nchi ya maziwa na asali, mahali ambapo shibe hupooza kumbukumbu. Baraka haikulindi dhidi ya kusahau; mara nyingi ndiyo husababisha. Kwa hiyo swali si "nimefanikiwa kiasi gani," bali "nafundishwa na nani, na ninamfundisha nani." Leo, kabla hujalala: chukua karatasi ndogo, andika amri moja ya Mungu unayoikwepa kwa sasa, na ibandike kwenye mwimo wa mlango wa chumba chako.

Swali

Kuna jambo linalouma hapa. Musa anasema "Yahwe Mungu wetu ameniamuru mimi," akijiweka ndani ya "sisi," kati ya watu anaowafundisha. Lakini yeye hatavuka. Anawafundisha jinsi ya kuishi katika nchi ambayo ameambiwa wazi hataiona. Je, ni haki? Maandiko hayaficha sababu, wala hayalainishi hukumu. Mwalimu mkuu wa Israeli anakufa nje ya ahadi. Jibu rahisi lingekuwa kusema kila mtu hupata anachostahili, lakini Musa ni mfano wa mtu ambaye uaminifu wake haukumnunulia tuzo aliyoitamani. Labda ndilo somo baya zaidi na muhimu zaidi la Kumbukumbu la Torati: utii si mkataba wa biashara na Mungu. Ni jibu la upendo kwa Yule anayebaki mwaminifu hata pale ambapo hatuelewi mipaka yake.

Mazingira

Tunasimama mwaka wa arobaini tangu Misri, upande wa mashariki wa Yordani, mkabala na Yeriko. Kizazi kilichoona Bahari ya Shamu kimekufa jangwani; waliopo ni watoto wao, wafugaji wa kuhamahama wasiojua kilimo, waliozaliwa katika hema na sasa wanakaribia miji yenye kuta. Mbele yao kuna utamaduni wa Kanaani: miungu ya rutuba, mashamba yaliyopandwa na watu wengine, visima walivyochimba wengine. Mtu wa zamani alijua kwamba ukihamia nchi mpya, unaheshimu miungu ya nchi hiyo. Musa anapinga hasa hilo. Kumbukumbu la Torati limepangwa kama mikataba ya kifalme ya Mashariki ya Kati ya kale, ambapo mfalme mkuu anaweka masharti kwa watu aliowaokoa. Mfalme hapa ni Yahwe, na masharti yake ni upendo.

Maandiko Mengine Yanayoitikia

Mstari huu haukai peke yake; unatazama mbele katika sura yenyewe. Baada ya "maagizo, amri, na sheria" linakuja tangazo: "Sikiliza, Israel: Yahwe Mungu wetu ni mmoja," kisha amri ya kumpenda kwa moyo wote. Hiyo ni muhimu: sheria haianzi na orodha bali na nafsi ya Mungu. Na mwishoni mwa sura, mtoto anauliza, "Ni zipi amri za gano, sheria, na amri zingine ambazo Yahwe Mungu wetu alituamuru?" Jibu si maelezo ya kisheria bali hadithi: "tulikuwa watumwa wa Farao huko Misri, Yahwe alitutoa Misri kwa mkono wa uweza." Mstari wa kwanza unauliza "nini," na sura inajibu "kwa sababu gani." Amri bila kumbukumbu ya ukombozi hugeuka mzigo; kumbukumbu bila amri hugeuka hisia tupu.

Tafakari

Ni nini ambacho umepewa bila kukichuma, na ni jinsi gani shibe hiyo imeanza kudhoofisha kumbukumbu yako ya Mungu?

Nani anakufundisha kwa sasa, na kuna mtu yeyote anayejifunza kutoka kwako kwa makusudi, si kwa bahati tu?