Mhubiri 1

Maandiko Yenyewe

Mwalimu, mwana wa Daudi, anafungua kinywa chake si kwa mafundisho ya adili bali kwa kilio cha hoja: kila kitu ni kama mvuke, kinatoweka na kuacha maswali mengi. Jua lachomoza na kuzama, upepo wazunguka, mito yamwaga maji baharini na bahari haijai; vizazi vinapita lakini nchi yabaki, na hakuna jipya chini ya jua. Kisha anageuka kwake mwenyewe: mfalme mwenye hekima kuliko wote waliomtangulia Yerusalemu, aliyetafuta kuelewa kila kitu, na kugundua kuwa hilo nalo ni kuuchunga upepo, kwa kuwa hekima inayoongezeka huongeza masikitiko.

Kiini

Kuna kitabu kimoja katika Biblia kinachokataa kukufariji haraka, na hiki ndicho. Neno la Kiebrania linalotafsiriwa hapa "mvuke" ni hevel: pumzi, ukungu wa asubuhi, kitu kinachoonekana kwa jicho lakini hakishikiki kwa mkono. Mwalimu hasemi kuwa maisha hayana thamani; anasema hayashikiki. Unaweza kuyaona, kuyaishi, hata kuyapenda, lakini huwezi kuyakamata na kuyaweka mfukoni. Na hapa ndipo Mungu anapoingia bila kutajwa kwa jina la faraja: "Hili nalo ni jukumu zito ambalo Mungu amewapa wana wa watu kujishughulisha nalo." Yaani uchovu huu wa kutafuta maana si ajali ya ulimwengu uliovunjika tu; umetolewa. Mungu amemkabidhi mwanadamu kazi asiyoweza kuimaliza, ili asiache kumtafuta yeye.

Uzi Unaopita Katikati

Kuna mwangwi wa Mhubiri katika Warumi 8, pale Paulo anaposema uumbaji ulitiishwa chini ya ubatili, si kwa hiari yake bali kwa mapenzi ya yule aliyeutiisha, katika tumaini. Ni lugha ileile: ulimwengu umefungwa kwenye mzunguko unaorudia bila kufika. Tofauti ni kwamba Paulo anajua jina la tumaini hilo. Mwalimu anasimama upande huu wa fumbo, akiona mzunguko bila kuona mlango. Yesu anakuja kama kitu ambacho Mwalimu alisema hakiwezekani: jambo jipya chini ya jua. Kaburi lililo wazi linavunja sheria ya mstari wa tisa. Lakini angalia jinsi inavyokuja: si kwa kuepuka mvuke, bali kwa Mungu mwenyewe kuingia ndani ya mwili unaopita, akichoka, akilia, akifa. Ufufuo si kukanusha Mhubiri; ni jibu lililochelewa kwa maswali yake.

Kioo

Unajua hisia ile ya Jumapili jioni, ukiangalia nyumba iliyosafishwa Jumamosi na tayari imechafuka tena? Vyombo, barua pepe, mikutano, mishahara inayoisha kabla ya mwezi. "Ni faida gani wanadamu huipata kutoka katika kazi zote wazifanyazo chini ya jua?" Swali hilo halijaulizwa na mtu aliyekata tamaa, bali na mtu aliyejaribu kila kitu. Na linagusa kiburi chetu pale tunapoamini kwamba kazi yetu ndiyo itakayotukumbusha duniani. Mstari wa kumi na moja ni mkali: hata wewe hutakumbukwa. Jina lako litafifia katika kizazi cha tatu. Hii si sababu ya kuacha kufanya kazi; ni sababu ya kuacha kuabudu kazi. Leo, chukua dakika tano, andika kwenye karatasi jina la babu au nyanya yako wa upande mmoja, na kama hulijui, andika "sijui." Kisha kaa kimya na karatasi hiyo mbele yako, ukimwambia Mungu kwa sauti: "Nami nitasahaulika, na bado wewe unanijua."

Muktadha

Maneno haya yanajiweka katika Yerusalemu, kwenye kiti cha enzi, mikononi mwa "mwana wa Daudi." Huyu si maskini anayelalamika kwa sababu hana. Huyu ni mtu mwenye kila kitu: rasilimali za ufalme, maktaba, wataalamu, muda. Katika ulimwengu wa kale wa Mashariki ya Karibu, mfalme alikuwa mlinzi wa hekima, mtu aliyepaswa kuutangaza mpangilio wa dunia kuwa mzuri na thabiti. Badala yake anasimama mbele ya watu wake na kusema: nimechunguza chini ya mbingu zote, na mikono yangu imerudi mitupu. Hii ilikuwa hatari kisiasa. Ni kama rais akikiri hadharani kuwa hajui maisha yanakwenda wapi. Na ndiyo maana sauti hii ni ya kuaminika; haitokani na uchungu wa kukosa, bali na uchungu wa kupata kila kitu na kuona hakitoshi.

Mhusika Mkuu

Mwalimu, au Qoheleti, ni mtu anayejiuliza mwenyewe kwa sauti. Angalia mstari wa kumi na sita: "Nimeuambia moyo wangu nikisema." Anazungumza na nafsi yake kama mtu anayetembea peke yake usiku. Hali yake ya kiroho si kutoamini; ni uaminifu uliochoka. Anamkiri Mungu, anamkubali kama mtoaji wa hilo "jukumu zito," lakini hamwoni akijibu. Ni mwamini anayeshikilia kamba gizani bila kujua ncha nyingine imefungwa wapi. Na Biblia imemwacha humo, bila kumfuta, bila kumkaripia. Hilo linapaswa kutufundisha kitu kuhusu Mungu anayevumilia maswali makali ndani ya Neno lake mwenyewe. Kama Mungu ameruhusu sauti hii kuwa Maandiko, basi hajaogopeshwa na swali lako la saa tatu usiku.

Undani Mmoja

"Mito yote hutiririka katika bahari, lakini bahari haijai." Simama hapo kidogo. Mto ni picha ya ukarimu usiokoma; bahari ni picha ya kipokezi kisicho na mwisho. Lakini Mwalimu hashangai uzuri wa mzunguko huo; anashangaa kutokamilika kwake. Kitu kinatolewa bila kikomo na bado hakuna kinachojaa. Hiyo ndiyo picha ya tamaa yetu katika mstari unaofuata: "Jicho halishibi na kile linachokiona, wala sikio halishibi na kile linachosikia." Tunatazama, tunasikiliza, tunanunua, tunasoma, na bahari ya ndani yetu haijai kamwe. Swali gumu ni hili: je, hiyo ni laana, au ni ramani? Labda bahari isiyojaa ni ushahidi kwamba hatukuumbwa kwa ajili ya mito ya chini ya jua.

Tafakari

Ni kazi gani unayoifanya ukitumaini kimya kimya kwamba itakufanya ukumbukwe, na ingekuwaje kama ungeifanya bila tumaini hilo?

Mwalimu alikaa na swali lake bila kupata jibu kwa muda mrefu. Je, uko tayari kukaa na swali lako mbele za Mungu, au unaharakisha kulijaza kwa jibu lililozoeleka?