Waefeso 2:9

Maandiko Yenyewe

Mstari huu ni mfupi kiasi cha kuweza kupita bila kuonekana: "Haitokani na matendo. Matokeo yake, asiwepo mmoja wapo wa kujisifu." Paulo anamalizia sentensi aliyoianza katika mstari wa nane, akifunga mlango wa mwisho ambao mwanadamu angeweza kuutumia kudai sehemu yake katika wokovu. Ameshasema wokovu ni neema, ni kwa njia ya imani, si kutoka kwetu, ni zawadi. Sasa anaongeza kitu kimoja zaidi: wala hautokani na matendo. Na anataja sababu, si kwa mafundisho tu bali kwa lengo lililokusudiwa na Mungu mwenyewe: ili mtu asiwe na chochote cha kujigamba nacho.

Kiini

Hapa kuna jambo la kushtua kuhusu tabia ya Mungu. Yeye hakuokoa kwa neema kwa sababu tu njia nyingine ilishindikana; aliokoa kwa neema kwa kusudi maalum, nalo ni kuondoa kujisifu kwa binadamu kabisa. Ile hoja ya "asiwepo mmoja wapo wa kujisifu" si athari ya bahati mbaya ya mpango wa wokovu, ni sehemu ya muundo wake. Kwa maneno mengine, Mungu hataki tu kukuokoa; anataka kukuokoa kwa namna ambayo utukufu wote unarudi kwake. Na hii ni rehema, si kiburi cha Mungu. Kwa sababu mradi tunabaki na kipande kidogo cha sifa yetu wenyewe, tunabaki na kipande kidogo cha wasiwasi pia: je, kilinitosha? Neema inayoondoa kujisifu ndiyo neema pekee inayoweza kuondoa hofu.

Uzi Unaounganisha

Kanuni hii ni ya kale kuliko Paulo. Israeli haikuchaguliwa kwa sababu ilikuwa kubwa au yenye haki; iliokolewa Misri kabla ya kupewa Sheria, si baada yake. Agano lilianza kwa ahadi kwa Abrahamu, si kwa utendaji wa Abrahamu. Sheria haikuja kuwa ngazi ya kupanda kwa Mungu bali njia ya kutembea baada ya kuokolewa. Ndiyo maana Paulo, akiendelea katika mstari wa kumi na moja hadi kumi na mbili, anawakumbusha Waefeso kwamba walikuwa "wageni kwa agano la ahadi." Hawakujiingiza; waliletwa. Msalaba ni mahali ambapo uzi huu unafikia kilele: pale Mungu anafanya kila kitu, na mwanadamu anapokea. Historia nzima ya wokovu ni hadithi ya Mungu anayetenda kwa niaba ya watu wasioweza kujitendea.

Kioo

Kujisifu mara chache huvaa nguo za wazi. Mara nyingi kunajificha katika ulinganisho: unamsikiliza mtu akisimulia anguko lake na moyoni unahesabu umbali kati yako na yeye. Kunajificha katika jinsi unavyohesabu miaka yako kanisani, huduma yako, sadaka yako, na kimya kimya unahisi Mungu anakudaiwa kitu. Kunajificha hata katika hofu: unapokosea, unaanguka chini kwa sababu ulikuwa umejenga hadhi yako mbele za Mungu juu ya rekodi yako, si juu ya zawadi yake. Wote wawili, aliyejivuna na aliyekata tamaa, wanaishi kwa mizani ile ile. Mstari huu unaivunja mizani. Leo, kabla ya jua kuzama, andika kwenye karatasi jambo moja unalofikiri linakufanya ukubalike zaidi mbele za Mungu, kisha liseme kwa sauti: "Hili si sababu ya wokovu wangu; ni zawadi ya Mungu."

Undani wa Neno

Angalia mpangilio wa sentensi: "Matokeo yake, asiwepo mmoja wapo wa kujisifu." Paulo hasemi "hivyo tusijisifu," kama onyo la kimaadili. Anasema hili ni tokeo lililokusudiwa, lengo la mpango mzima. Neno la Kiyunani hapa ni kauchesetai, "ajisifu," lile lile analotumia mahali pengine kuzungumzia kujigamba kwa Wayahudi kuhusu Sheria na kwa Wayunani kuhusu hekima. Kujisifu si dhambi ndogo ya tabia; ni tabia ya msingi ya moyo ulioanguka, jaribio la kujenga utambulisho bila Mungu. Ndiyo maana wokovu wa neema hauponyi tu hatia yetu, unaponya chanzo cha hatia hiyo. Mungu hakuchagua njia ya neema kwa sababu ni rahisi zaidi, bali kwa sababu ni njia pekee inayoua mzizi.

Sauti Nyingine za Maandiko

Mstari unaofuata mara moja unazuia upotoshaji: "Kwa sababu sisi tu kazi ya Mungu, tumeumbwa katika Kristo Yesu kutenda matendo mema." Paulo hataki mtu aondoke akidhani matendo hayana maana. Anahamisha tu nafasi yake: si mlango wa kuingilia, ni njia ya kutembea baada ya kuingia. Matendo hayakuzai; yanazaliwa. Na kwa upande mwingine, mstari wa tano unatupa picha kali ya hali yetu ya awali: "Wakati tulipokuwa wafu katika makosa yetu." Hapo ndipo hoja ya mstari wa tisa inasimama imara. Maiti haichangii katika ufufuo wake. Mtu aliyekufa hana la kujisifu, na hii ndiyo sababu kanisa halina cha kujigamba isipokuwa Kristo.

Swali Gumu

Kama wokovu hautokani na matendo hata kidogo, kwa nini Maandiko yanaonya mara kwa mara kuhusu maisha ya utii, na kwa nini Yesu anazungumzia hukumu inayoangalia yale tuliyoyatenda? Jibu rahisi ni kusema matendo ni ushahidi, si sababu, na hilo ni kweli. Lakini lisitufariji haraka mno. Ushahidi unaokosekana bado ni tatizo. Paulo hakuandika mstari huu kuwapa watu utulivu wa uvivu; aliuandika kuwaondolea watu haki ya kujigamba. Kuna mvutano hapa ambao Biblia haiuondoi: tumeokolewa bila matendo, lakini hatujaokolewa kwa ajili ya kutokuwa na matendo. Tuishi ndani ya mvutano huo kwa unyenyekevu, tukijua kwamba siku ile tutakayosimama mbele zake, kinywa chetu kitakuwa kimefungwa kwa shukrani, si kwa hoja.

Tafakari

Ni jambo gani maishani mwangu, la kiroho au la kawaida, ambalo bila kujua nimelifanya kuwa msingi wa kukubalika kwangu mbele za Mungu?

Kama kujisifu kwangu kungeondoka kabisa, ningemtazamaje ndugu yangu ambaye ninajilinganisha naye mara nyingi?