Kutoka 20:1

Andiko

Kabla ya amri yoyote kutamkwa, kabla ya "usiue" na "usiibe," Maandiko yanasimama kwa sentensi moja fupi isiyo na mapambo: "Mungu alisema maneno yote haya." Hakuna maelezo ya jinsi sauti ilivyosikika, hakuna kuelezea uso wala umbo. Ni kitenzi kimoja tu, "alisema," na mtenda kazi mmoja, Mungu mwenyewe. Kila kitu kinachofuata katika mlima huo unaotoka moshi, amri kumi zinazotikisa historia ya wanadamu, kinaning'inia kwenye sentensi hii ndogo. Na inaelekea Musa hakuandika hivi kwa haraka; aliweka kizingiti hiki mlangoni kwa makusudi, ili tusiingie ndani ya amri bila kwanza kusimama mbele ya yule anayezitamka.

Kiini

Kiini hapa si maadili bali ni sauti. Mungu asiyeonekana, asiyechongwa, asiyeweza kufungwa katika sanamu yoyote, anachagua kujulikana kwa njia ya maneno. Hilo ni jambo la kushangaza zaidi kuliko tunavyokiri: Muumba wa mbingu na nchi angeweza kuchagua ukimya wa milele, na tungebaki tukibashiri. Badala yake anafungua kinywa. Amri kumi si mkataba wa sheria uliopatikana kwa bahati mbaya; ni sauti ya Mtu, na mtu huyo anajitambulisha mstari mmoja baadaye kama yule "niliyewatoa katika ardhi Misri." Maana yake ni hii: kabla ya kuwa Mtoa Sheria, yeye ni Mkombozi anayeongea. Hapa ndipo neema inapoanza, si baada ya utii bali kabla yake, katika ukweli wa kwamba Mungu hakukaa kimya juu ya watu waliokuwa watumwa.

Uzi Mkuu

Kutoka mwanzo hadi mwisho, Maandiko yanamwonyesha Mungu kama yule anayesema. Ulimwengu ulianza kwa neno, taifa lilianza kwa wito, na hapa Sinai agano linaanza kwa kinywa kilichofunguka. Ni uzi mmoja unaonyoosha kuelekea sehemu moja: yule ambaye Yohana anamwita Neno aliyefanyika mwili. Kile kilichowafanya Waisraeli watetemeke na kusimama mbali, kwa sababu waliogopa kufa wakisikia sauti, kikaja siku moja kikitembea kati ya watu kikila nao samaki. Sauti ileile iliyotoa moshi mlimani ikawa sauti ya seremala kutoka Nazareti. Hilo halipunguzi uzito wa Sinai; linaubeba karibu nasi. Musa aliingia gizani nene ili kusikia; sisi tunamwangalia Kristo usoni. Lakini swali linabaki lilelile: je, tunataka kweli kusikia?

Kioo

Tunapenda kufikiri tatizo letu ni kutokujua Mungu anataka nini. Andiko hili linapendekeza jambo lingine: pengine tatizo ni kwamba tunajua, na hatutaki kusikia. Ni rahisi kusoma amri kumi kama orodha ya kupimia wengine, na kusahau kuwa mstari wa kwanza haukusemi chochote kunihusu mimi; unamsema yeye. Fikiria jinsi unavyoingia kwenye Biblia asubuhi: ukitafuta jibu la haraka kabla ya kazi, ukitafuta kitu cha kufundisha Jumapili, ukitafuta faraja unayoijua tayari. Hiyo yote si mbaya. Lakini je, umewahi kufungua Neno bila ajenda, ukiwa tayari kusikia sauti ambayo huwezi kuidhibiti? Leo, soma kwa sauti maneno haya, "Mungu alisema maneno yote haya," kisha kaa kimya dakika tano bila simu mkononi, bila kuomba chochote, ukisikiliza tu.

Wasomaji wa Kwanza

Wale waliosimama chini ya mlima walikuwa watu waliokuwa wakiitwa mali ya mtu mwingine miezi michache tu iliyopita. Katika Misri, sauti walizozisikia zilikuwa za wasimamizi wa matofali. Miungu ya Misri haikuongea; ilichongwa, ikapakwa rangi, ikabebwa katika maandamano, ikakaa kimya. Sasa wanasikia sauti isiyo na sanamu, isiyo na kuhani wa kuitafsiri, ikizungumza moja kwa moja nao wote kwa pamoja. Hiyo ilikuwa mshtuko wa kidini na wa kisiasa kwa wakati mmoja: Mungu asiyeonekana anaongea na watumwa wa zamani kama vile mfalme anavyoongea na baraza lake. Hakuna taifa jingine lililokuwa na kitu kama hiki. Na hofu yao katika mstari wa kumi na tisa haikuwa ushirikina; walijua kwa silika kwamba kukaribia sauti hiyo ni jambo zito kupita uwezo wao.

Muktadha

Ni takribani miezi mitatu baada ya usiku wa Pasaka, jangwani, mbele ya mlima ambao Musa aliuona ukiwaka moto miaka mingi kabla. Kizazi hiki hakina nchi, hakina hekalu, hakina mfalme; kina hema, mifugo na kumbukumbu ya mateso. Katika ulimwengu wa kale, mikataba ilianza kwa mfalme mkuu kujitambulisha na kutaja mema aliyowatendea wale wanaotawaliwa naye, kabla ya masharti kuwekwa. Hicho ndicho kinachotokea hapa, na ndiyo maana mstari wa kwanza ni muhimu sana: hakuna mpatanishi anayeanza, hakuna mzee wa taifa, ni Mungu mwenyewe. Radi, umeme, sauti ya mbiu na moshi vinaunda mazingira ya mahakama ya kifalme jangwani, na watu wanaruhusiwa kusimama karibu vya kutosha kusikia, lakini si karibu sana.

Swali Gumu

Kama Mungu aliongea kwa uwazi hivyo mara moja, kwa nini si tena? Tumekaa kwenye vitanda vya hospitali, kwenye vyumba tulivu baada ya mazishi, tukingoja sauti isiyokuja. Andiko halitupi jibu jepesi. Linatuonyesha kitu kingine: hata pale sauti ilipokuwa wazi kabisa, watu waliomba isiache kunena moja kwa moja nao, kwa sababu ukaribu wake ulikuwa mzito mno. Labda ukimya tunaoulalamikia ni rehema tunayoiomba bila kujua. Na labda Mungu bado anasema, lakini kupitia maneno yaliyoandikwa, kupitia mkate na divai, kupitia sauti ya mtu anayekaa nasi, na tumezoea kutarajia radi hivi kwamba tunapuuza minong'ono. Sikatai kuwa hii inaacha uchungu. Inauacha. Lakini mstari huu unadumu: alisema, na hajayafuta aliyoyasema.

Tafakari

Ni lini mara ya mwisho ulifungua Biblia ukiwa tayari kusikia jambo usilolitaka? Nini kilikuzuia?

Waisraeli waliomba Musa asimame katikati yao na Mungu. Ni "Musa" gani unaowatumia ili usilazimike kukutana na sauti hiyo wewe mwenyewe?