Wagalatia 4

Maandiko Yenyewe

Paulo anaanza na picha inayojulikana kwa kila mtu aliyeishi katika mji wa Kirumi: mtoto mrithi wa shamba lote, lakini kwa sasa hana uwezo zaidi ya mtumwa, akiwa "chini ya waangalizi na wadhamini mpaka wakati uliowekwa na baba yake." Kisha anasema kile ambacho kimetokea: wakati ulipofika, Mungu akamtuma mwanawe, aliyezaliwa na mwanamke, chini ya sheria, ili sisi tupate hali ya wana na Roho aliyelia moyoni "Abba, Baba." Baada ya hapo sauti ya barua inageuka: kilio cha uchungu kuhusu Wagalatia wanaorudi nyuma, kumbukumbu ya jinsi walimpokea alipokuwa mgonjwa, na hoja ya kushtua kuhusu Hajiri na Sara.

Kiini

Kati ya aya ya 4 na 7 kuna neno moja la Kiaramu ambalo Paulo anaacha halitafsiriwi: Abba. Ni neno la nyumbani, neno la mtoto kwa baba yake mezani. Katika nyumba ya Kirumi mtumwa hakuwa na haki ya kuita bwana wake hivyo; alikuwa na jina lingine la heshima, la mbali. Paulo anasema: Roho mwenyewe ndiye anayeweka neno hili la nyumbani katika kinywa cha mtu wa Galatia ambaye jana alikuwa mbali kabisa na agano. Hapa ndipo kiini kilipo. Wokovu si mabadiliko ya sheria tu, si hesabu iliyosahihishwa; ni mabadiliko ya nafasi katika nyumba. Kutoka mtumwa kuwa mwana, kutoka mgeni kuwa mrithi. Na kinachokifanya kuwa hivyo si jitihada yako bali kutumwa kwa Mwana na kutumwa kwa Roho.

Uzi Unaopita Katikati

Aya ya 4 ina mstari mmoja ambao unabeba historia yote: "wakati sahihi ulipofika." Hakuna ahadi iliyopotea njiani. Yule Mungu aliyemwambia Abrahamu kwamba atapata mtoto katika hali ya kutokuwezekana ni yule yule anayemtuma Mwana wake "mzaliwa wa mwanamke, mzaliwa chini ya sheria." Kisha Paulo anafanya kitu cha kuthubutu: anachukua Isaka na Ishmaeli na anaonyesha kwamba tofauti yao haikuwa ya damu bali ya namna ya kuzaliwa, "yule wa mtumwa alizaliwa kwa mwili tu, bali yule wa mwanamke huru alizaliwa kwa ahadi." Uzi unaopita katikati ya Biblia sio uzi wa uzao wa nyama, ni uzi wa ahadi ya Mungu. Na Kristo ndiye pale ahadi hiyo inapofungamana na nyama, mara moja kwa wote.

Kioo

Ni rahisi kusikia aya ya 10 kama tatizo la watu wa kale: "Mnashika kwa uangalifu siku maalumu, miandamo ya miezi, majira, na miaka." Lakini jiulize kwa uaminifu ni kwa nini unahesabu. Siku ngapi za kusoma Biblia mfululizo. Sadaka kiasi gani. Mikutano mingapi. Kila mmoja wetu anajenga kalenda ndogo ya kuhakikisha kwamba tuko salama, kwa sababu neema inatia hofu: haitoi kipimo cha kushikilia. Paulo anaogopa kwa ajili yao, na hofu yake ina jina: kurudi katika utumwa kwa hiari, kwa sababu utumwa unatoa uhakika ambao uwana hautoi. Leo, chukua dakika tano: andika kwenye karatasi kitu kimoja unachokifanya ili kujihakikishia kwamba Mungu anakupenda, kisha sema kwa sauti ukiangalia maandishi hayo: "Baba, mimi si mtumwa tena bali mwana."

Mhusika Mkuu

Mungu wa sura hii ni Mungu anayetuma. Anatuma Mwana, anatuma Roho, na katika vitendo hivi viwili anamwaga nyumba yake yote nje. Lakini tazama aina ya utumaji: hakuituma nguvu kutoka mbali, alimtuma yule aliyeingia chini ya kile kitu kilichotutesa, "mzaliwa chini ya sheria." Mungu hakomboi kwa kuepuka gereza; anaingia ndani yake. Na kisha, kama ambaye haamini kwamba kazi imekamilika kwa kutangaza tu, anatuma Roho ndani ya mioyo yetu ili tuwe na uhakika wa hisia, si wa mafundisho tu. Huyu ni Baba anayetaka watoto wanaomjua, si wafanyakazi wanaomtii kwa mbali. Na Paulo, aliyekuwa mgonjwa na kudharauliwa, anaonyesha upendo wa aina ile ile: "ninaumwa uchungu kwa ajili yenu tena mpaka Kristo aumbike ndani yenu."

Swali Gumu

Aya ya 30 inakwaruza: "Muondoe mwanamke mtumwa pamoja na mwanawe wa kiume." Neno hili linatoka Mwanzo, mahali ambapo Hajiri anatolewa nje jangwani na maji kidogo. Je, Paulo anatumia maumivu ya mwanamke aliyeonewa kama silaha ya hoja? Ni lazima tukubali kwamba mstari huu umetumiwa vibaya sana katika historia, hasa dhidi ya Wayahudi, kinyume kabisa na kile Paulo alikuwa akikifanya. Hapa hoja yake ni ya kushtua wale wanaojiona wa ndani: mkishikilia nyama na asili, mmejiweka upande wa Hajiri. Lakini swali kuhusu Hajiri mwenyewe halijibiwi hapa. Tunalazimika kulisoma pamoja na Mwanzo, ambapo Mungu anamwona na kumsikia yeye na mwanawe jangwani. Paulo anatumia hadithi kwa lengo moja; hadithi nzima ni pana kuliko lengo hilo.

Mazingira

Galatia ilikuwa katikati ya Uturuki wa leo, majimbo ya Kirumi yenye miji ya Kigiriki na vijiji vya lugha ya Kigalatia. Wasikilizaji wake wengi walikuwa watu wa mataifa waliokuwa wamekua wakitolea sadaka kwa miungu ya mahali, wakisoma ishara za mwezi na majira ili kujua siku salama za kupanda, kusafiri, kuoa. Paulo alipofika alikuwa mgonjwa; katika dunia ile ugonjwa ulisomwa kama laana ya miungu, na mgeni mgonjwa aliyekuwa akihubiri alikuwa na kila sababu ya kufukuzwa. Wao walimpokea "kama malaika wa Mungu." Sasa wamefika walimu wengine wenye hoja nzuri: ili kuwa wa kweli wa Abrahamu, tahiriwe, shikeni kalenda. Hoja hiyo ilivutia kwa sababu ilitoa hadhi na mahali katika taifa la kale. Paulo anajibu kwa kuwaambia wanachagua utumwa uliopambwa.

Kutafakari

Ni sehemu ipi ya maisha yako ambapo unaishi kama mtumwa mwaminifu badala ya mwana huru, na ni nani anafaidika na hofu hiyo?

Wagalatia walimpokea Paulo mgonjwa kama malaika wa Mungu. Ni nani kwenye maisha yako sasa anayekuletea ukweli katika mwili usiovutia, na unamsikiliza?