Mwanzo 50

Maandiko Yenyewe

Yakobo amekufa, na Yusufu anaanguka juu ya uso wa baba yake akilia na kumbusu. Baada ya siku sabini za maombolezo ya Kimisri, msafara wa kifalme unavuka jangwa kwenda Kanaani kumzika Yakobo katika pango la Makpela. Warudipo Misri, ndugu za Yusufu wanashikwa na hofu kwamba sasa kisasi kinakuja, wanamtumia ujumbe wa kuomba msamaha, na Yusufu analia tena kabla ya kusema maneno yale makubwa: "mlikusudia kunidhuru, lakini Mungu alikusudia mema." Kitabu kinaishia kwa Yusufu akifa akiwa na miaka 110, akiwaapisha ndugu zake wachukue mifupa yake siku Mungu atakapowajilia, na mwili wake ukilazwa katika jeneza huko Misri.

Kiini

Mstari wa 20 ndio moyo wa sura hii, na labda wa kitabu chote cha Mwanzo. Yusufu hakanushi uovu wa ndugu zake; hasemi "haikuwa kitu" wala "mliniuza kwa nia njema." Anasema wazi: mlikusudia kunidhuru. Uovu unabaki uovu. Lakini juu ya kusudi lao la giza kuna kusudi jingine linalofanya kazi, si kwa kufuta lao, bali kwa kulipindua na kulitumia kuhifadhi maisha. Hapa Biblia inatuweka mbele ya siri ambayo haifafanuliwi kikamilifu: Mungu ni mwenye enzi juu ya hata mabaya tunayotendeana, na wala hana hatia ndani yake. Yusufu hafunguzi fumbo hili kwa hoja za kifalsafa. Analitazama tu kwa nyuma na kusema, "kama mwonavyo leo." Neema huonekana wazi zaidi ikitazamwa kutoka mwisho.

Uzi Unaounganisha

Yusufu ni kaka aliyesalitiwa na wake mwenyewe, aliyeuzwa kwa fedha, aliyeshushwa hadi shimoni na gerezani, kisha akainuliwa hadi mkono wa kuume wa mfalme, na kutoka pale akawa mkate wa uhai kwa ulimwengu uliokuwa ukifa njaa. Hulazimiki kumfanya Yusufu awe Yesu kwa nguvu; unahitaji tu kufuata mchoro. Petro atasimama siku ya Pentekoste na kusema karibu sentensi ile ile ya Mwanzo 50:20 kuhusu msalaba: mliua kwa mikono ya waovu, lakini kwa shauri la Mungu lililokusudiwa. Uovu halisi wa binadamu na kusudi la wokovu la Mungu vinakutana katika tukio moja. Zaidi ya hayo, ndugu wanaokuja wakiinama wakiogopa hukumu wanapokea badala yake ahadi ya chakula: "Nitawahudumia ninyi na watoto wenu wadogo." Hiyo ndiyo sauti ya Kristo kwa wale waliomsulubisha.

Kioo

Angalia jinsi ndugu wanavyofikiri: baba akifa, upendo utakwisha. Waliishi miaka kumi na saba Gosheni wakila mkate wa Yusufu, wakiamini kimyakimya kwamba walikuwa wamevumiliwa tu kwa ajili ya Yakobo. Hivyo ndivyo tunavyoishi mara nyingi na Mungu. Tunapokea neema, halafu tunasubiri bili. Tunajenga hoja za kujitetea, kama walivyotunga ule ujumbe wa "Baba yako alitoa maelekezo," ambao huenda Yakobo hakuwahi kuutoa kamwe. Msamaha ambao huamini hukugeuza mwongo. Fikiri juu ya ndoa yako baada ya usaliti fulani ambao ulisemwa umesamehewa lakini bado unauhesabu kimyakimya; fikiri kanisani, ukikaa mbali na yule uliyemkosea. Yusufu analia si kwa hasira, bali kwa uchungu kwamba baada ya miaka yote hii bado wanamwona kama hakimu. Je, Mungu naye analia hivyo kwa ajili yako?

Mhusika Mkuu

Yusufu wa sura hii si yule kijana mwenye ndoto tena. Ni mtu mzee, mwenye mamlaka makubwa Misri, ambaye angeweza kuwaangamiza ndugu zake kwa neno moja, na wanaijua hiyo. Swali lake, "Je mimi ni badala ya Mungu?" si unyenyekevu wa maneno matupu; ni kukataa kuchukua nafasi ya jaji. Kisasi daima ni jaribio la kumbeba Mungu mgongoni. Yusufu analia mara mbili katika sura hii, juu ya baba yake na juu ya hofu ya ndugu zake; huyu ni mtu ambaye mamlaka hayakumkausha moyo. Na cha kushangaza zaidi, mwisho wa maisha yake anageuza macho yake kutoka Misri, mahali pa mafanikio yake yote, na kuelekeza kwenye ahadi: "Mungu atawajilia." Aliishi Misri, lakini hakuwa Mmisri moyoni.

Undani Mmoja

Kitabu cha Mwanzo kinaishia na neno la kushtua: jeneza. "Akawekwa katika jeneza huko Misri." Kitabu kilichoanza na bustani, uumbaji na uzima, kinaishia na sanduku la maiti katika nchi ya kigeni. Lakini jeneza hilo halikuzikwa. Lilibaki juu ya ardhi, likingoja, kwa sababu Yusufu aliwaapisha: "mtachukuwa mifupa yangu kutoka hapa." Kwa vizazi vinne, kila Mwisraeli aliyepita mbele ya sanduku hilo alikumbushwa kwamba Misri si nyumbani. Hiyo ni imani inayoonekana: mtu anayepanga mazishi yake kwa msingi wa ahadi ambayo hataiona kwa macho yake. Na kwa sisi, jeneza lisilofungwa milele ni picha inayonong'ona kuelekea kaburi tupu la Yerusalemu, ambapo ahadi hiyo ilipata jibu lake kamili.

Mazingira

Tuko takriban karne ya kumi na saba au kumi na nane kabla ya Kristo, katika Misri ya kifalme yenye nguvu, ambako Yusufu ni waziri mkuu. Kutia dawa mwili, siku arobaini za utaratibu na sabini za maombolezo, ni heshima iliyostahili wafalme wa Kimisri; Yakobo mchungaji anazikwa kama mtukufu. Lakini angalia jinsi Yusufu anavyoomba ruhusa kwa uangalifu kupitia baraza la Farao, si moja kwa moja. Hata mwenye cheo kikubwa ni mgeni. Msafara wenye vibandawazi na wapanda farasi unaonekana kwa Wakanaani kama tukio la Kimisri, si la Kiebrania. Familia ya ahadi bado ni watu wadogo, wanaotegemea neema ya himaya. Watoto na mifugo waliachwa Gosheni: dhamana kwamba watarudi. Kitabu kinaishia katikati ya utumwa unaokuja, na hilo ndilo linalofanya maneno ya mwisho ya Yusufu kuwa nuru.

Tafakari

Ni wapi maishani mwako bado unaishi kama ndugu za Yusufu, ukipokea neema lakini ukisubiri kwa siri siku ya malipo?

Ni ahadi gani ya Mungu ambayo, kama Yusufu na jeneza lake, ungeweza kuipangia maisha yako hata kama hutaiona ikitimia kwa macho yako?