Isaya 45

Maandiko Yenyewe

Neno "mpakwa mafuta," yaani masihi, lile jina lililotengwa kwa wafalme wa Israeli na hatimaye kwa Mwokozi mwenyewe, hapa linatupwa juu ya mfalme wa kipagani asiyemjua Yahwe: "Yahwe asema hivi kwa mapakwa mafuta, kwa Koreshi." Mungu anaahidi kumtangulia Koreshi, kuvunja milango ya shaba, kumpa hazina zilizofichwa, ili aiachie huru Israeli iliyoko uhamishoni bila malipo wala rushwa. Kisha sura inapanuka: yule anayeumba mwanga na giza, amani na majanga, anawaita miisho yote ya nchi wamgeukie na kuokolewa, kwa kuwa kila goti litapigwa mbele yake.

Kiini

Sura hii inashikilia mambo mawili ambayo sisi hupenda kuyatenganisha: kwamba Mungu ni mmoja peke yake, na kwamba huyo mmoja hutumia watu wasiomjua kutimiza wokovu wake. Mara nne anarudia "hakuna mwingine." Si kauli ya kifalsafa; ni kauli ya kisiasa iliyosemwa kwa watu waliokuwa wakiishi chini ya miungu ya Babeli iliyoonekana kushinda. Na kauli hiyo inaenda mbali kuliko tunavyostarehe: "Nimefanya mwanga na nimeumba giza; Ninanateta amani na ninaumba majanga." Isaya hataki kutupa Mungu wa nusu, mwenye mamlaka juu ya mema tu na asiye na neno juu ya uhamisho, njaa na anguko la milki. Ukuu wa Mungu hapa si faraja laini; ni msingi mgumu ambao juu yake pekee ahadi ya ukombozi inaweza kusimama. Ndiyo maana anaweza kuapa: "Nijeukieni mimi, na mkaokolewe."

Uzi Unaounganisha

Kuna jambo la kushtusha katika jinsi Agano Jipya linavyoshika maneno ya sura hii. Kiapo cha Yahwe katika mstari wa 23, "kwangu kila goti litapigwa, na kila ulimi utakiri," ni kiapo alichoapa kwa nafsi yake mwenyewe, kwa kuwa hakuna mkubwa zaidi ya kuapa kwake. Paulo, katika wimbo wake kwa Wafilipi, anachukua kiapo hicho hicho na kukiweka juu ya Yesu: kila goti litapigwa kwa jina la Yesu, kila ulimi utakiri kwamba yeye ni Bwana. Hilo si nukuu ya mapambo. Ni kauli kwamba yule "hakuna mwingine" wa Isaya amejifunua kwa jina. Na njia iliyoandaliwa na Koreshi, mtumishi asiyejua anayemtumikia nani, inaonyesha mtindo wa Mungu: ukombozi huja kwa njia zisizotarajiwa, mara nyingi kupitia mikono ambayo dunia haingeiona kuwa takatifu, hadi ukafika msalabani.

Kioo

Sehemu ngumu ya sura hii si unabii kuhusu Koreshi; ni ile "ole" ya mstari wa 9. "Je udongo umwambia mfinyanzi, 'Unatengeneza nini?'" Sisi hufanya hivyo kila wakati, ingawa kwa maneno ya kistaarabu zaidi. Unapoona kazi uliyoiombea ikienda kwa mwenzako, unapoona mwanao akichagua njia uliyoihofia, unapoangalia matokeo ya kipimo cha daktari, swali la kwanza linalopanda ni "kwa nini unatengeneza hivi?" Isaya hakatai maumivu ya swali hilo; anakataa msimamo wake. Udongo hauwezi kusimama juu ya kiti cha hukumu cha mfinyanzi. Lakini angalia: Mungu anayekemea hivyo ndiye anayesema, "Nijeukieni mimi, na mkaokolewe." Hakuomba udongo unyamaze tu; unaitwa kugeuka. Leo, andika kwenye karatasi jambo moja unalolalamikia Mungu kwa maneno halisi, kisha chini yake andika mstari wa 22 na uusome kwa sauti mara moja.

Mhusika Mkuu

Mhusika si Koreshi, ingawa jina lake linatajwa mara mbili. Ni Yahwe, na sura hii inatuonyesha upande wake unaotutatiza: yeye ni Mungu anayejificha na anayejitangaza kwa wakati mmoja. "Hakika mna Mungu aliyejifisha ndani yenu, Mungu wa Israeli, Mkombozi." Amejificha kiasi kwamba watu wa uhamisho walidhani ameshindwa. Lakini mara moja anasisitiza kinyume chake: "Sijaongea katika siri, katika maeneo ya siri." Yaani, ufichaji wake si mchezo wa kutuchosha. Hafanyi kazi kwa fumbo la kuficha ukweli; anafanya kazi kwa historia, kupitia jeshi la Uajemi, na anatangaza mapema ili tujue ni yeye. Huyu ni Mungu mwenye wivu wa jina lake na huruma isiyostahiliwa kwa watu wake, anayeita mataifa "miisho yote ya nchi" kwa sauti ile ile anayoiita Israeli.

Mwangwi wa Maandiko

Sura hii inarudi kwa nguvu mahali pawili. Kwanza, Paulo katika Warumi 9 anachukua taswira ya mfinyanzi na udongo ili kutetea uhuru wa Mungu katika kuchagua, na anaielekeza kwa swali la kwa nini Israeli imekataa Masihi wake. Anachokifanya ni kile Isaya alichokifanya: kuzuia mdomo unaotaka kumhukumu Muumba. Pili, Ezra anaanza kitabu chake kwa tangazo la Koreshi likiwaachia mateka warudi Yerusalemu, ushahidi kwamba ahadi ya mstari wa 13 haikubaki karatasi. Lakini kuna mvutano wa kweli hapa pia: mstari wa 14 unaahidi mataifa yakija "na minyororo," huku mstari wa 22 ukiwaita hao hao waokolewe. Ukombozi wa mataifa unaonekana kama ushindi na kama mwaliko, na Agano Jipya linakamilisha mvutano huo pale magoti yanapopigwa mbele ya Mwana-Kondoo aliyechinjwa.

Mazingira

Tuko karibu mwaka 539 kabla ya Kristo, au katika mtazamo wa unabii unaotazama mbele hadi hapo. Yerusalemu imebomolewa, hekalu limeungua, na kizazi kizima kimezaliwa Babeli kikiwa hakijawahi kuona nchi ya ahadi. Kwa akili ya kale, kushindwa kwa taifa kulimaanisha kushindwa kwa mungu wake; miungu ya Babeli ilibebwa katika maandamano makubwa mjini, ikionekana kuwa na nguvu. Ndani ya hali hiyo ya aibu, nabii anasema kwamba mfalme wa Uajemi ambaye bado hajapanda kiti ni chombo cha Yahwe, na kwamba milango ya shaba ya Babeli itavunjwa. Kwa msikilizaji wa kwanza hii ilikuwa kashfa mara mbili: kwamba Mungu anamwita mpagani "mpakwa mafuta," na kwamba ukombozi utakuja bila Israeli kupigana wala kulipa.

Maswali ya Kutafakari

Ni wapi maishani mwako unaomba Mungu atumie njia unayoipenda, badala ya kukubali kwamba anaweza kutumia "Koreshi" usiyemtaka?

Kama kila goti litapigwa hatimaye, ni goti gani ndani yako ambalo bado halijainama leo?