Yohana 8:34

Maandiko Yenyewe

Wasikilizaji wamejigamba kwamba wao ni uzao wa Ibrahimu na kwamba "kamwe hatujawahi kwa chini ya utumwa wa yeyote." Ni dai la kushangaza kutoka kwa watu wanaoishi chini ya askari wa Rumi, wanaolipa kodi kwa mfalme wa kigeni. Yesu hajibu historia yao wala siasa yao. Anafungua kwa kiapo kizito, "Amini, amini," maneno anayotumia pale ambapo anataka kukata mjadala na kuweka ukweli mezani bila kinga: "kila atendaye dhambi ni mtumwa wa dhambi." Siyo "anafanya kosa," siyo "ameteleza." Yeye ni mtumwa. Yesu anahamisha mazungumzo kutoka kwenye utumwa wa kisiasa, ule unaoonekana kwa macho, kwenda kwenye utumwa wa ndani, ule ambao mtu anaweza kuubeba huku akijiita huru kabisa.

Kiini

Hapa dhambi siyo tu orodha ya matendo mabaya; ni mamlaka. Neno linalotumika kwa "atendaye" linaeleza tabia ya kudumu, siyo tukio moja; ni kitu unachokifanya tena na tena hadi kinakufanya wewe. Na hapo ndipo makali yapo: unapofikiri unachagua, mara nyingi tayari umeshachaguliwa. Kinywaji unachodhani unakidhibiti, hasira inayolipuka nyumbani na kutuliza ofisini, tabia ya kununua unapojisikia mtupu, uwongo mdogo unaolinda sifa yako kazini. Yote haya huanza kama uchaguzi na kuishia kama bwana. Mungu hapa hatoi kanuni mpya ya kufuata; anatangaza hali halisi ya mwanadamu. Na ndiyo sababu ukombozi hauwezi kuwa jitihada ya kujirekebisha. Mtumwa hawezi kujiweka huru; anahitaji mtu mwenye mamlaka ya kumfungua. Mstari unaofuata unaeleza hilo: "ikiwa Mwana akiwaweka huru, mtakuwa huru kweli kabisa."

Uzi Mkuu

Wayahudi wanataja Ibrahimu, lakini hadithi yao kuu ni Kutoka. Taifa hili lilizaliwa katika utumwa Misri na halikujikomboa; Mungu ndiye aliyewatoa kwa mkono wenye nguvu. Hawakujadiliana na Farao wala hawakujinunua wenyewe. Hapa Yesu anasema kwamba kuna Misri ya pili, ya ndani, ambayo damu ya mwanakondoo wa Pasaka ilikuwa ikiielekeza tangu mwanzo. Ndiyo maana anaendelea mara moja kuzungumzia nyumba, mtumwa na mwana: "Mtumwa hakai nyumbani wakati wote; mwana hudumu siku zote." Lengo la ukombozi siyo tu kufunguliwa minyororo, bali kupewa nafasi ya kudumu ndani ya nyumba ya Baba. Kristo haji kurekebisha tabia zetu; anakuja kubadilisha hadhi yetu, kutoka utumwa hadi uana, na hiyo ndiyo mstari unaopita toka Misri hadi msalabani.

Kioo

Jiulize swali gumu: ni nini ambacho umeacha kupigana nacho kwa sababu umekubali kwamba "mimi ni hivi tu"? Labda ni jinsi unavyomjibu mke wako ukichoka, na umeshaamua kwamba ni tabia yako. Labda ni skrini inayokula saa mbili za usiku ambazo umeahidi mara mia kuzitunza. Labda ni pesa; unajua kiasi gani kinaingia, lakini unaogopa kuangalia kinakoenda. Ishara ya utumwa siyo kuanguka mara moja; ni kuacha kushangaa kwamba umeanguka. Na ishara ya pili ni mabishano, kama ya watu hawa: tunatafuta hoja ya kujitetea badala ya kupokea ukweli. Leo, chukua dakika kumi, kaa kimya, andika kwenye karatasi kitu kimoja ambacho unakifanya tena na tena na ambacho hungependa mtu yeyote akijue; kisha sema kwa sauti, ukiangalia maneno hayo: "Hiki kimekuwa bwana wangu, na Mwana pekee anaweza kunifungua." Kisha chana karatasi.

Muktadha

Tukio hili linatokea hekaluni, siku chache baada ya Sikukuu ya Vibanda, sikukuu iliyokumbusha safari ya jangwani baada ya kutoka utumwani. Hekalu halikuwa mahali pa ibada tu bali uwanja wa mjadala wa wazi, ambapo walimu walipimwa hadharani. Yesu anazungumza na "wale Wayahudi waliomwamini," yaani watu waliokuwa upande wake, siyo maadui wa mbali. Ndani ya mistari michache imani yao inageuka kuwa ghadhabu hadi wanainua mawe. Hii inatuonyesha jambo zito: ukweli unaokomboa ndio huo huo unaoudhi. Chini ya uvamizi wa Rumi, lugha ya uhuru ilikuwa na joto la kisiasa; kuambiwa "wewe ni mtumwa" na mwalimu kutoka Galilaya kulikuwa ni kuchochea aibu ya taifa zima.

Mhusika Mkuu

Yesu hapa ni mwalimu asiyejipendekeza. Angeweza kuwapa pongezi kwa imani yao changa na kuwaacha wafurahi; badala yake anawagusa pale panapouma zaidi, kiburi cha ukoo wao. Lakini angalia mpangilio wa maneno yake: anatangaza utumwa kabla ya kutoa uhuru, na anatoa uhuru ndani ya mistari miwili. Yeye si mshtaki anayefurahia kuwakandamiza; ni daktari anayetaja ugonjwa kwa sababu ana dawa mkononi. Anajua anachozungumzia kwa sababu, kama anavyosema baadaye, "kila mara nafanya yale yanayompendeza" Baba. Yule pekee asiye mtumwa ndiye anayeweza kuzungumza juu ya utumwa bila unafiki, na ndiye pekee mwenye mamlaka ya nyumba ya kutuingiza ndani.

Wasifu

Wasikilizaji wa kwanza walisikia neno "mtumwa" likiwa na uzito ambao sisi tumeupoteza. Walijua nyumba zenye watumwa; walijua kwamba mtumwa aliyemtumikia bwana mwema bado angeweza kuuzwa kesho. Hakuwa na hakika ya kesho, hakuwa na haki ya kubaki. Kwa hiyo mstari unaofuata, kuhusu mtumwa asiyekaa nyumbani daima, ulikuwa picha waliyoiona kwa macho yao, siyo sitiari. Na Wakristo wa kwanza wa Yohana, wengi wao wakiwa wametengwa kutoka masinagogi yao, walisoma maneno haya wakijua gharama ya kuchagua kweli badala ya ukoo. Walisikia ahadi ambayo sisi tunaisoma kwa haraka: siyo tu msamaha, bali nafasi ya kudumu ndani ya nyumba, hadhi isiyoondolewa na mtu yeyote.

Tafakari

Ni jambo gani maishani mwako unaliita "tabia yangu tu" ambalo Yesu angeliita "bwana wako"?

Unapoambiwa ukweli unaouma, unatafuta hoja ya kujitetea kama hawa Wayahudi, au nafasi ya kufunguliwa?