Yoshua 24:29

Andiko Lenyewe

Baada ya kuwakusanya makabila yote Shekemu, baada ya agano, baada ya lile jiwe kubwa chini ya mwaloni, kila mtu anarudishwa nyumbani kwenye urithi wake. Kisha mstari mmoja mfupi unafunga kitabu kizima: "Baada ya mambo haya, Yoshua mwana wa Nuni, mtumishi wa Yahweh, alikufa akiwa na miaka 110." Hakuna maneno ya mwisho ya kuaga, hakuna maombolezo yaliyoelezwa, hakuna sifa ndefu. Jina la baba yake, cheo chake, umri wake, na neno "alikufa." Mwandishi ambaye alitumia sura ishirini na nne kueleza ushindi, mgawanyo wa nchi, na kiapo cha watu, anatoa kifo cha shujaa wake kwa sentensi moja tulivu. Ukimya huo wenyewe ni ujumbe, na ni vizuri tusiupite haraka.

Kiini

Cheo "mtumishi wa Yahweh" ndicho kitovu cha mstari huu. Katika kitabu chote Yoshua ameitwa "mtumishi wa Musa"; ni hapa tu, kwenye kaburi lake, anapopewa jina lile lile alilobeba Musa. Utumishi haukamiliki kwa kutangazwa, bali kwa kudumu hadi mwisho. Na hapo ndipo kiini cha kitheolojia kinapong'aa: Mungu hutumia watu, lakini hategemei watu. Yule aliyevuka Yordani, aliyesimama Yeriko, aliyegawa urithi, sasa anazikwa kama kila mtu mwingine. Agano lililofanywa Shekemu halifi pamoja naye, kwa sababu halikuwa agano lake bali la Yahweh. Hii ni faraja na onyo kwa wakati mmoja: hakuna kiongozi anayeweza kubeba imani ya taifa, na hakuna kifo cha kiongozi kinachoweza kuzuia ahadi ya Mungu kusonga mbele.

Uzi Unaounganisha

Jina "Yoshua" kwa Kiebrania ni Yeshua, yaani "Yahweh anaokoa," na ni jina lile lile litakalobebwa na mtoto wa Nazareti karne nyingi baadaye. Mfanano huo si mchezo wa maneno tu. Yoshua aliwaingiza watu katika nchi, akawagawia urithi, akawasimamisha mbele za Mungu wakaweka kiapo. Lakini kisha akafa, na pumziko alilowapa likawa na mipaka: nchi bado ilikuwa na maadui, mioyo bado ilikuwa na miungu ya kigeni, na agano lilihitaji kuhuishwa kila kizazi. Waraka kwa Waebrania unalishika hasa jambo hili, ukisema kwamba kama Yoshua angeliwapa pumziko la kweli, Mungu asingeahidi siku nyingine. Kaburi la Timnathi Sera ni alama ya kazi njema iliyokamilika kwa nusu. Yule anayebeba jina lile lile na kufa bila kubaki kaburini ndiye anayemaliza kazi.

Kioo

Mstari wa 31 unasema Israeli ilimwabudu Yahweh siku zote za maisha ya Yoshua na za wazee waliokuwa wameona. Imani ya taifa ilikuwa imeegemea kumbukumbu za mashuhuda walio hai. Hapo ndipo jambo linapokuwa karibu nawe. Labda unategemea imani ya mama yako, au ya mchungaji ambaye maneno yake yalikushika miaka kumi iliyopita, au ya kikundi kidogo kinachokubeba kila Jumanne. Hiyo si dhambi, lakini ni jengo lenye nguzo zinazozeeka. Na kama wewe ndiye "Yoshua" wa familia yako, swali ni je, unawaeleza watoto wako yale uliyoyaona, au unadhani watayarithi tu kwa kuwa wapo nyumbani? Kumbukumbu hazipitishwi kwa hewa; zinapitishwa kwa maneno. Leo, mwambie mtu mmoja mdogo kuliko wewe, kwa simu au ana kwa ana, jambo moja halisi ambalo Mungu alilitenda maishani mwako na jinsi lilivyokugharimu.

Mazingira

Tunasimama mwishoni kabisa mwa kipindi cha ushindi. Nchi imegawanywa, makabila yamerudi kila moja kwenye urithi wake, na kiongozi mmoja aliyeunganisha jeshi lote amezeeka. Timnathi Sera ilikuwa sehemu yake mwenyewe katika milima ya Efraimu, eneo gumu la mawe na mabonde, si mji wa kifalme. Yoshua anazikwa katika ardhi aliyopewa, si katika kaburi la kitaifa. Lakini kuna ukimya mzito hapa: Musa alipokufa, alikuwa amekwisha mweka Yoshua mbele ya watu. Yoshua hamtaji mtu yeyote. Hakuna mrithi, hakuna mpangilio wa uongozi, hakuna taasisi. Kilichobaki ni agano, kitabu, na jiwe chini ya mwaloni. Hiyo ndiyo sababu kitabu kinachofuata ni kitabu cha machafuko.

Undani

Miaka 110. Ni idadi ya ajabu, kwa sababu katika Misri ya kale umri wa miaka 110 ulikuwa alama ya maisha yaliyobarikiwa kikamilifu, kikomo cha heri. Na kuna mtu mmoja tu mwingine katika Biblia aliyekufa akiwa na miaka 110: Yusufu. Angalia kinachofuata mistari miwili baadaye katika sura hii hii, mifupa ya Yusufu ikizikwa Shekemu katika shamba alilolinunua Yakobo. Kitabu kinafunga kwa makaburi mawili ya watu wa umri ule ule. Yusufu alikufa Misri akiomba mifupa yake isibaki huko; Yoshua anakufa katika nchi ya ahadi. Kati yao kuna utumwa, mapigo, bahari, jangwa na vita. Namba ile inaunganisha ahadi iliyotolewa na ahadi iliyotimizwa, kama mabano mawili yanayoshika hadithi nzima katikati.

Mwangwi wa Maandiko

Mstari huu una pacha wake. Katika Waamuzi sura ya pili, maneno haya yanarudiwa karibu neno kwa neno: Yoshua mwana wa Nuni, mtumishi wa Yahweh, akafa akiwa na miaka 110. Lakini pale yanafuatwa na sentensi inayotisha, kwamba kizazi kingine kiliinuka ambacho hakikumjua Yahweh wala kazi aliyoitenda kwa Israeli. Kitabu cha Yoshua kinamalizia kwa uaminifu; kitabu cha Waamuzi kinaanza kwa kusahau. Mstari ule ule, maana mbili. Vilevile, Kumbukumbu la Torati sura ya 34 inamzika Musa, "mtumishi wa Yahweh," nje ya nchi, kaburi lake likiwa halijulikani. Sasa mwanafunzi wake anazikwa ndani ya nchi, mahali panapojulikana. Hatua imepigwa, lakini haikutosha. Maandiko yenyewe yanatuonyesha kwamba kila kaburi la mtumishi linaacha swali wazi: nani atakayeendelea?

Tafakari

Imani yako leo inategemea nini zaidi: yale uliyoyaona mwenyewe, au yale uliyoambiwa na mtu ambaye sasa hayupo?

Kama ingeandikwa sentensi moja tu kuhusu wewe, kama ilivyoandikwa kuhusu Yoshua, ungependa cheo gani kibaki, na maisha yako ya wiki hii yanakielekea?