Luka 22:19

Maandiko

Katika chumba cha ghorofani, usiku ule ule ambao msaliti alikuwa amekwisha kukubaliana bei, Yesu anafanya jambo la kawaida kabisa kwa meza ya Kiyahudi: anachukua mkate, anashukuru, anaumega. Lakini maneno anayoyaweka juu ya kipande hicho si ya kawaida hata kidogo. Badala ya kusimulia historia ya kutoka Misri, kama ilivyotakiwa katika Pasaka, anajitaja mwenyewe: "Huu ni mwili wangu ambao umetolewa kwa ajili yenu." Kisha anawapa amri fupi inayobeba karne zote zilizofuata: "Fanyeni hivi kwa kunikumbuka mimi." Mkate uliokuwa ukikumbusha mateso ya mababu sasa unakumbusha mateso yake yeye, mateso ambayo bado hayajatokea, lakini tayari anayagawa mezani kama chakula.

Kiini

Hapa Yesu anafanya kitu ambacho hakuna mwalimu mwingine angethubutu: anajiweka mahali pa mwana-kondoo. Sura hii imeeleza kwamba "kondoo wa Pasaka lazima atolewe," na usiku huo huo Yesu anasema mwili wake "umetolewa kwa ajili yenu." Neno hilo, kutolewa, ni lugha ya sadaka, si ya ajali. Hafi kwa sababu mambo yalimshinda; anajitoa. Na anajitoa kabla ya msalaba, mezani, kwa mikono inayomega na kugawa, ili wanafunzi wasipokee tu habari za wokovu bali wapokee wokovu wenyewe mikononi mwao. Hii ndiyo sura halisi ya neema: Mungu hatudai tumpandie, anajiweka chini ya meza yetu. Na yule anayepokea mkate huo usiku ule ni pamoja na Petro atakayemkana na Yuda atakayemsaliti. Neema inayotolewa kabla ya uaminifu wetu kuthibitishwa ndiyo pekee inayoweza kutuokoa.

Uzi Unaounganisha

Pasaka ilikuwa kumbukumbu ya damu iliyopakwa milangoni Misri, damu iliyofanya hukumu ipite juu ya nyumba. Sasa Yesu anashika mkate wa sikukuu hiyo na kuugeuza kuelekea kwake mwenyewe. Si kwamba anafuta hadithi ya Kutoka; anaikamilisha. Yeye ndiye mwana-kondoo ambaye damu yake itafanya hukumu ipite juu yetu, na kikombe kinachofuata kinalitaja wazi: "agano jipya katika damu yangu." Manabii walikuwa wameahidi agano ambalo halitaandikwa juu ya mawe bali ndani ya mioyo, agano ambalo msingi wake ni msamaha, si uwezo wetu wa kushika sheria. Hapa agano hilo linatiwa muhuri, si kwa kelele za Sinai bali kwa sauti ya mkate ukimegwa. Na uzi huo unaendelea mbele: Yesu anasema hatakula tena "mpaka itakapotimizwa katika ufalme wa Mungu." Meza hii inaelekea karamu kubwa zaidi.

Kioo

Kuna sehemu yako inayoamini kwamba lazima ujipange kwanza kabla ya kukaribia Mungu: ulipe deni ile, uache tabia ile, uombe msamaha kwa mke au mume wako, kisha ndipo ustahili. Meza hii inakataa mantiki hiyo. Yesu alimpa Petro mkate akijua kwamba ndani ya saa chache angesema "mimi simjui." Alimpa Yuda mkate akijua bei ilikwishalipwa. Hii haifanyi usaliti kuwa jambo dogo; inafanya neema kuwa kubwa zaidi kuliko usaliti. Lakini pia inagusa kiburi chetu: kama unakaa mezani kwa neema tu, basi hakuna nafasi ya kumhesabia mwenzako alama. Leo, kabla ya kulala, chukua kipande cha mkate mkononi mwako, kivunje kwa vidole vyako, na useme kwa sauti: "umetolewa kwa ajili yangu," ukitaja kwa jina lile kosa lako unalodhani linakuzuia.

Wasikilizaji wa Kwanza

Luka aliandika kwa Wakristo waliokuwa wakikutana majumbani, wengi wao si Wayahudi, katika miji ambapo chakula cha jioni kilikuwa jukwaa la hadhi: mwenyeji mkuu akipewa sehemu bora, watumishi wakihudumia kutoka pembeni. Walipoisikia sentensi hii, walisikia kitu kilichovunja utaratibu wao wote wa kijamii: Bwana wao ndiye anayemega na kugawa, naye mwenyewe anasema "mimi bado ni kati yenu kama atumikaye." Kwao, "kunikumbuka" halikuwa neno la kufikiri tu. Katika Pasaka, kukumbuka kulimaanisha kujiweka ndani ya tukio, kana kwamba wewe mwenyewe ulitoka Misri. Hivyo kila walipofanya hivi, hawakuwa wakipitia historia ya zamani; walikuwa wakisimama upya chini ya msalaba unaowashikilia.

Swali

Mkate huo unakuwaje mwili wake? Yesu alikuwa amekaa pale, mwili wake mzima, akishika mkate mkononi. Hakuna njia rahisi ya kufafanua sentensi hiyo bila kupoteza kitu. Wakristo wamegawanyika juu ya swali hili kwa karne nyingi, na mimi sitakudanganya kwa kukupa jibu laini. Lakini angalia kinachotokea: Yesu hakuanza na maelezo, alianza na kitendo. Aliwapa. Neno la Kiyunani linalotafsiriwa kukumbuka, anamnesis, linabeba zaidi ya kufikiri; linamaanisha kuleta jambo la zamani liwe la sasa. Pengine fumbo hili halikusudiwi kufafanuliwa bali kuliwa. Siri haipunguzwi kwa kuieleza; inapokelewa kwa mikono wazi, na kisha unaendelea kuishi ukiwa umeshikwa na kile usichokielewa kabisa.

Mwangwi wa Maandiko

Kutoka 12 ndiyo chumba cha nyuma cha mstari huu: mwana-kondoo asiye na doa, damu mlangoni, mkate usiotiwa chachu kwa sababu hakukuwa na muda wa kusubiri. Yesu anasimama ndani ya picha hiyo na kujiweka katikati yake. Kisha, miaka ishirini baadaye, Paulo anaandika kwa kanisa la Korintho akirudia maneno haya karibu neno kwa neno, akisema aliyapokea na kuyakabidhi; ishara kwamba amri hii ilishikwa kama hazina tangu mwanzo kabisa. Na ndani ya sura hii yenyewe, Yesu ananukuu unabii juu yake mwenyewe: "Na alichukuliwa kama mtu ambaye anavunja torati." Mwili uliotolewa si ajali ya historia; ni utimilifu wa ahadi ndefu.

Tafakari

Kama neema ilitolewa kwa Petro kabla hajaanguka, ni nini hasa unachojaribu kukithibitisha kwa Mungu kabla ya kukaa mezani?

Ni nani mezani pako, nyumbani au kanisani, ambaye kimya kimya umekwisha mhukumu kuwa hastahili mkate ule ule unaokula wewe?