Marko 8:34

Andiko

Baada ya kumkemea Petro kwa kukataa njia ya mateso, Yesu hageuki tu kwa wale kumi na wawili. Anawaita wote: "Kisha akauita umati na wanafunzi wake pamoja." Kisha anatoa mwaliko ambao ni wito na hukumu kwa wakati mmoja: "Kama kuna mtu anataka kunifuata, ajikane mwenyewe, achukue msalaba wake, na anifuate." Maneno matatu yaliyopangwa kwa mpangilio wa makusudi: kujikana, kuchukua, kufuata. Hakuna masharti ya awali kuhusu ukoo, elimu au usafi wa kidini; sharti ni moja tu, na ni jumla, ni maisha yenyewe. Na sharti hili linatajwa mara baada ya Yesu kuwa amesema wazi kwamba yeye mwenyewe "lazima ateseke kwa mambo mengi." Anayowaomba ni kile anakwenda kufanya kwanza.

Kiini

Hapa neema na dai vinagusana kwa ukaribu unaotisha. Mwaliko hauanzi na "jitahidi" bali na "kunifuata": kuna mtu anayetangulia, na njia yake imekwisha kuchorwa. Ndiyo maana kujikana si kujichukia wala kujidhalilisha; ni kuacha kiti cha uamuzi wa juu wa maisha yangu, kukabidhi haki ya kujitawala. Msalaba, kwa wasikilizaji wa Yesu, haukuwa nembo ya dhahabu shingoni; ulikuwa chuma cha Rumi cha kunyongea waasi, ishara ya mtu ambaye hesabu yake na dunia imefungwa. Kwa hiyo Yesu anaelezea aina ya kifo kinachotangulia uzima, ambayo ni mantiki ile ile ya agano: Mungu huwa Mungu wetu pale tunapoacha kuwa miungu wa nafsi zetu. Ufalme wake hauingiliwi kwa kujiongeza, bali kwa kupunguzwa; na sababu ni rahisi, kwamba Mfalme wake alipanda kiti chake cha enzi kwa kuuawa.

Uzi Unaopita

Jina analotumia Yesu kujielezea katika mstari wa 31, "Mwana wa Adamu," linatoka Danieli 7, mahali ambapo mtu anafananishwa na mwanadamu anapewa ufalme wa milele mbele ya kiti cha enzi cha Mungu. Lakini Yesu anachukua taji hilo la utukufu na kulifunga kwa msalaba: yule anayepewa mataifa yote ni yule anayekataliwa na wazee na makuhani. Hapo ndipo Isaya 53 inapoingia, mtumishi anayechukua hukumu ya wengine mgongoni. Kwa hiyo wito wa mstari wa 34 si sheria mpya iliyoongezwa juu ya neema; ni mwaliko wa kuingia katika mfumo wa wokovu wenyewe. Njia ya Mungu ya kurejesha uumbaji si kwa kuinua watu wenye nguvu, bali kwa kifo kinachozaa uzima. Anayefuata anashiriki mantiki hiyo, sio kwa kulipia dhambi zake, bali kwa kuishi ndani ya matunda yake.

Kioo

Andiko hili linagusa mahali tulipoficha mamlaka yetu. Kwa wengi haipo katika dhambi kubwa za wazi, ipo katika maeneo tunayoyaita "yangu binafsi": jinsi napanga bajeti, ninavyotumia mwisho wa wiki, mtu nisiyetaka kumpigia simu, kazi ninayoihofia kuipoteza kwa sababu inanipa hadhi. Kujikana kunaanza pale tunapokubali kwamba hata haki zetu halali zinapaswa kuwa mikononi mwake: ndoa inayodai uvumilivu badala ya kudai heshima yangu, mzazi mgonjwa anayemeza muda wangu, mshahara unaodai ukarimu unaoumiza. Msalaba hapa si mateso yanayotujia bila hiari, ni yale tunayokubali kwa sababu tunamfuata yeye. Leo, chukua karatasi na andika uamuzi mmoja mahususi ambao umeutunza kama wako pekee, kisha useme kwa sauti, peke yako: "Bwana Yesu, huu nakuachia wewe."

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwa Wagalilaya wale, msalaba haukuwa taswira ya kidini. Walikuwa wameona misafara ya wafungwa wakichukua mti wao kuelekea nje ya mji, mikono ikiwa imefungwa, watu wakiwatemea. Rumi ilitumia msalaba kuwavunja wale waliojaribu kuinua bendera ya uhuru. Kwa hiyo neno hili liliwaambia jambo la wazi: kumfuata Yesu ni kujiweka katika kundi la waliohukumiwa, waliopoteza haki zao za kisheria na heshima yao mbele ya jamii. Katika utamaduni ambapo aibu na heshima ziliamua thamani ya mtu, hili lilikuwa gumu kuliko maumivu. Ndiyo maana mstari wa 38 unagusa hasa "anioneaye aibu." Walikuwa wakiambiwa: mtu ambaye dunia inamdhihaki ni ndiye Mfalme, na kujihusisha naye hadharani ni bei halisi ya kuwa wake.

Muktadha

Tukio hili linatokea njiani, karibu na vijiji vya Kaisaria ya Filipi, kaskazini kabisa, eneo lililotawaliwa na mwana wa Herode na lililojaa mahekalu ya kumheshimu Kaisari kama mwana wa mungu. Mahali pa kutangaza ufalme mwingine hapakuwa na kejeli kubwa zaidi. Na tumeingia mahali pa mabadiliko katika kitabu cha Marko: nyuma yetu kuna mikate, vikapu saba, mabishano na Mafarisayo, na kipofu wa Bethsaida aliyeona kwa hatua mbili, kwanza "watu wanaonekana kama miti inatembea," kisha vizuri. Petro anafanana naye: amemtambua Kristo kwa usahihi, lakini bado anamwona vibaya. Katikati ya umati unaotaka miujiza na wanafunzi wanaotaka ushindi, Yesu anasimama na kueleza kwa uwazi ule msalaba ambao hakuna mtu anaoutaka.

Mhusika Mkuu

Yesu katika sura hii anaonekana kama mtu aliye huru kwa njia isiyo ya kawaida. Anaanza na huruma, "Ninauhurumia umati huu"; anaugua rohoni mbele ya wale wanaodai ishara, "Akatafakari kwa kina moyoni mwake"; anamkemea Petro kwa ukali ambao hauna aibu. Lakini kilicho cha kushangaza ni uaminifu wake: anapouita umati, hawapunguzii bei. Hakuna kiongozi wa dini anayeanza na kusema, jiandaeni kufa. Yeye anaanza hapo, kwa sababu hataki wafuasi waliovutwa kwa udanganyifu. Hii ni sura ya Mungu tunayoiona hapa: yule anayedai kila kitu kwa sababu ameamua kutoa kila kitu, ambaye mamlaka yake haitokani na kulazimisha bali kutangulia. Anayeagiza kuchukua msalaba ni yeye ambaye kwake msalaba huo ulikuwa wake kwanza.

Maswali ya Kutafakari

Ni eneo lipi la maisha yangu ambalo nimemwamini Yesu kwa maneno, lakini uamuzi wa mwisho bado ni wangu pekee?

Kama Petro aliona sawa kuhusu Kristo lakini vibaya kuhusu njia yake, ni mahali gani mimi ninaufuata Yesu nikitarajia ushindi ambao yeye hakuwahi kuahidi?