Mathayo 1

Maandiko

Orodha ndefu ya majina, yenye mdundo unaorudiwa kama wimbo wa kazi: "alikuwa baba wa… alikuwa baba wa…" Mathayo anafungua Injili yake kwa kitabu cha ukoo kinachoanzia kwa Ibrahimu, kikapita kwa mfalme Daudi, kikaporomoka hadi "wakati wa kuchukuliwa kwenda Babeli," na kikaishia kwa "Yusufu mume wa Mariamu, ambaye kwa yeye Yesu alizaliwa, aitwaye Kristo." Kisha msimulizi anasimama kwenye jina hilo la mwisho na kutueleza kilichotokea: Mariamu, aliyechumbiwa lakini bado hajaingia nyumbani kwa mumewe, anaonekana kuwa na mimba; Yusufu anapanga kumwacha kimyakimya ili asimwaibishe; na malaika anamsimamisha usingizini kwa amri fupi: usiogope kumchukua, mtoto huyu ni kazi ya Roho Mtakatifu, naye atawaokoa watu wake na dhambi zao.

Kiini

Sikiliza orodha hiyo kwa masikio ya mtu wa karne ya kwanza. Kwao ukoo ulikuwa hati ya utambulisho, kama cheti cha kuzaliwa na hati ya ardhi kwa pamoja: unatoka wapi, una haki gani, unaruhusiwa kuoa nani. Ndiyo maana majina yaliyoingizwa hapa yanashtua. Tamari aliyejifanya kahaba barabarani, Rahabu wa Yeriko, Ruth Mmoabu ambaye sheria ilimtia shakani, na yule anayeitwa kwa kificho cha aibu, "mke wa Uria." Mathayo hakuwa amesahau kuwapangusa; aliwaandika kwa makusudi. Mungu wa Israeli hajengi historia yake ya wokovu kwa kupitisha njia safi zilizosafishwa, bali kupitia udanganyifu, ukiukaji na uhamisho wa Babeli. Neema si nyongeza mwishoni mwa hadithi; ni damu inayotiririka katika mishipa ya ukoo wote, hadi kwa yule anayeitwa Imanueli, Mungu pamoja nasi.

Uzi Unaounganisha

Angalia jinsi Mathayo anavyogawa historia: kumi na nne, kumi na nne, kumi na nne. Ni mpangilio uliotengenezwa, si hesabu ya kihasibu. Sehemu ya kwanza inapanda kuelekea kilele cha ufalme, ya pili inashuka hadi Babeli, ya tatu inasubiri. Kwa msikilizaji Myahudi aliyeishi chini ya kodi ya Kaisari na askari wa Kirumi njiani kwenda Yerusalemu, orodha hiyo ilikuwa maumivu yaliyoandikwa: kiti cha enzi cha Daudi kilikuwa kimeachwa wazi kwa karne sita. Uhamisho haujakwisha kikamilifu; watu wamerudi nchini lakini bado hawajarudi kwa Mungu. Hapo ndipo jina la mtoto linapopata uzito wake wote. Halikuwa jina la kipekee kijijini, lilikuwa la kawaida, lenye maana "Bwana huokoa." Lakini malaika analifafanua: "atawaokoa watu wake na dhambi zao." Sio kutoka kwa Roma. Kutoka kwa kile kilichowapeleka Babeli mwanzoni.

Kioo

Yusufu ndiye mtu pekee katika sura hii anayeitwa "mwana wa Daudi," na anaitwa hivyo wakati anapopanga kujiondoa kimyakimya. Fikiria kijiji cha Nazareti: nyumba chache, kila mtu anajua mimba ya nani ilianza lini. Mariamu angebeba minong'ono maisha yake yote. Yusufu alikuwa na haki ya kisheria ya kujitakasa hadharani, kuonyesha wote kuwa yeye si mkosaji. Alichagua kupoteza sifa yake badala ya kumvunjia yeye heshima. Hapo ndipo Mungu anamwita.

Sisi tunapenda kuthibitisha kuwa hatuna hatia: katika ugomvi wa kikazi, katika ndoa inayoyumba, katika kikundi cha WhatsApp cha familia. Tunataka ukweli ujulikane, na mara nyingi tunataka ujulikane kwa gharama ya mtu mwingine. Yusufu aliamka na kufanya kile kilichompotezea sifa lakini kikamlinda mwenzake. Amri ya kwanza aliyoipokea haikuwa "amini," bali "usiogope kumchukua."

Tafakari

Ni jambo gani unalolishikilia kwa sababu tu unataka watu wajue kuwa hukuwa na hatia, na Mungu anakuita ulisitishe kimyakimya?