Mithali 23:7

Maandiko

Mithali 23:6-8 inaonya juu ya mwaliko unaoonekana wa ukarimu lakini si wa kweli. Mstari wa 7 unaufunua msingi wake: mwenyeji huyu "ni mtu mwenye kuhesabu gharama ya chakula." Mdomo wake unasema "Kula na kunywa!" huku ndani yake akihesabu kila kipande unachotia mdomoni. Chakula kipo mezani, maneno ni matamu, lakini "moyo wake haupo pamoja nawe."

Kiini

Hapa Mithali inagusa kitu kikubwa kuliko adabu za meza: inatofautisha kati ya kitendo na moyo. Katika Maandiko, moyo si hisia tu; ni kiini cha mtu, mahali ambapo utashi, uaminifu na mwelekeo hukaa. Mungu wa agano daima amedai moyo, si utii wa nje pekee, kwa sababu yeye mwenyewe hutoa kwa moyo mzima. Uumbaji ni ukarimu wa Mungu ambaye hahesabu; anafungua mkono na viumbe vinashiba. Mwenye "jicho baya" katika mstari wa 6, kwa Kiebrania ayin ra'ah, jicho lililobana, ni picha ya mtu aliyegeuka kinyume na tabia ya Mungu. Anatoa mikate lakini hatoi nafsi yake. Na Mithali inasema wazi: chakula chake ni sumu ya heshima yako, kwa sababu karamu isiyo na moyo si karamu bali ni mtego.

Uzi Mwekundu

Torati iliwaamuru Waisraeli wasimtazame ndugu maskini kwa jicho lililobana wakati wa mwaka wa kusamehe madeni; ukarimu ulikuwa alama ya watu wa agano, kwa sababu Mungu aliyewatoa Misri hakuwahesabia neema kwa kipimo. Uzi huu unafika kileleni pale Yesu anapoketi mezani na watoza ushuru na wenye dhambi, akila pamoja nao bila kuhesabu gharama, na hatimaye akijitoa yeye mwenyewe kama chakula: "huu ni mwili wangu." Tofauti na mwenyeji wa Mithali 23, Kristo anasema "Kula na kunywa" na moyo wake upo pale pale, umetolewa kabisa. Meza yake haitufanyi kutapika kile tulichokula; inatushibisha. Mstari huu, basi, ni kioo cheusi kinachoonyesha, kwa kinyume chake, ukarimu wa Mungu ambao hauna hesabu za siri.

Kioo

Sisi sote tunajua meza hiyo. Unaalikwa nyumbani kwa mtu unayejua anataka kitu kutoka kwako. Au: wewe ndiye unayealika. Unatoa sadaka kanisani huku ukihesabu kimyakimya ni nani anayeona. Unamhudumia mzazi mzee kwa mikono lakini si kwa moyo, na ndani yako kuna daftari linaloandika kila saa uliyopoteza. Unamwambia mwenzako "karibu" huku ukiomba asikae sana. Mithali haitutishi kwa sheria mpya; inatuonyesha kwamba ukarimu wa nusu unaharibu pande zote mbili, mgeni anapoteza heshima na mwenyeji anapoteza nafsi yake. Swali si "je, nimetoa?" bali "je, moyo wangu ulikuwepo?" Leo, chagua jambo moja dogo ulilokwisha kufanya kwa kunung'unika, kwa mfano ujumbe unaopaswa kumjibu mtu, kisha lifanye sasa hivi ukisema kwa sauti: "Ninatoa hili kwa moyo wote, sitahesabu."

Wasikilizaji wa Kwanza

Aliyefundishwa hapa ni kijana anayeandaliwa kwa maisha ya karibu na wenye mamlaka, ndiyo maana sura hii inaanza na meza ya mtawala. Katika ulimwengu wa kale wa Mashariki ya Kati, kula pamoja na mtu kulikuwa kiapo kisichoandikwa: uliyekula naye hukumsaliti. Meza ilikuwa mahali pa agano. Kwa hiyo mwaliko wa uongo ulikuwa jambo zito zaidi kuliko tunavyohisi leo tunapopokea mwaliko wa harusi bila hisia. Msikilizaji wa kwanza alisikia hapa onyo dhidi ya kusalitiwa na mtu mwenye nguvu zaidi, ambaye anaweza kutumia karamu kama silaha ya kisiasa. Chakula chenye kupendeza, "vinono," kilikuwa kishawishi halisi kwa kijana maskini aliyeingia ikulu. Onyo ni: usiuze uhuru wako kwa sahani moja.

Mhusika Mkuu

Mtu wa jicho baya anastahili kutazamwa kwa makini, kwa sababu si mnyang'anyi wala mlevi wa mstari wa 20; ni mtu anayeheshimika. Ana nyumba, ana chakula, ana adabu. Uovu wake ni wa ndani kabisa: umegawanyika kati ya mdomo na moyo. Hofu yake ni kupoteza, na hofu hiyo inamfanya mfungwa wa mali yake mwenyewe hata anapoonekana kuigawa. Anaishi katika hesabu zisizoisha, akipima gharama ya kila kipande, na kwa hiyo hapati furaha wala urafiki. Huyu ni picha ya mwanadamu aliyeachana na Muumba mkarimu: anamiliki vitu vingi, lakini nafsi yake imekonda. Mstari wa 5 tayari ulionya kwamba mali hupaa kama tai; mtu huyu anakumbatia kitu kinachoruka, na kukumbatia huko kunamgeuza.

Swali

Kama hatuwezi kuona moyo wa mtu, tutajuaje? Mithali inatoa hekima ya kuchunguza, lakini mstari huu unaweza kutugeuza kuwa wenye mashaka na kila mwaliko, tukiwahukumu watu kwa nia tunazodhania. Hapa Maandiko yanatuacha katika mvutano ambao hayauondoi: tunaitwa kuwa waangalifu bila kuwa wenye kushuku kila mtu. Na kuna swali gumu zaidi: je, mimi mwenyewe nauona moyo wangu? Mara nyingi tunajiaminisha kwamba ukarimu wetu ni safi wakati hesabu inaendelea ndani yetu bila sisi kuisikia. Jibu la Mithali si mbinu ya kuwapima wengine, bali maombi ya mstari wa 26: "nipe moyo wako." Moyo unaojulikana na Mungu, na kutakaswa naye, ndio pekee unaoweza kutoa bila kuhesabu.

Tafakari

Ni wapi ninaposema "karibu" huku ndani yangu nikihesabu gharama, na kwa nini ninahofia kupoteza pale?

Ninapofikiria meza ya Bwana, je, naamini kweli kwamba moyo wake upo pamoja nami, au bado nasubiri bili?