Mithali 1:7

Andiko Lenyewe

Mstari huu unasimama kama lango: kabla ya Sulemani kutoa mithali hata moja kuhusu ulimi, pesa au marafiki wabaya, anaweka msingi. "Hofu ya Yehova ni chanzo cha maarifa," yaani, ujuzi wote wa kweli huanzia mahali pamoja tu, kwenye heshima ya kutetemeka mbele za Mungu aliyejifunua kwa jina lake la agano. Na mara moja anaonyesha upande wa pili wa sarafu: "wapumbavu hudharau hekima na nidhamu." Si kwamba mpumbavu hana akili; ni kwamba amechagua kudharau. Anajua kuna mafundisho, anayaona, anayapuuza. Hivyo mstari mmoja mfupi unagawa wanadamu wote katika makundi mawili, si kwa vipimo vya elimu au mafanikio, bali kwa mwelekeo wa moyo kuelekea Mungu.

Kiini

Kinachoshangaza hapa ni kwamba maarifa yanaanzia kwenye uhusiano, si kwenye habari. Chanzo si akili kali wala uzoefu mwingi, bali "hofu ya Yehova": kutambua kuwa wewe ni kiumbe, si Muumba, na kwamba yeye ana haki ya kukuambia jinsi ya kuishi. Neno la Kiebrania hapa, yir'at, si woga wa mtu anayekimbia; ni tetemeko la mtu anayekaribia, kama vile mtoto anavyomheshimu baba anayempenda. Hii inavunja fikira yetu ya kisasa kwamba tunaweza kuelewa maisha kwa usahihi bila kumhesabu Mungu. Mithali inasema hapana: ukimwacha Mungu nje, hata hesabu zako sahihi zitakupeleka mahali pabaya. Na upumbavu, katika Biblia, siyo ujinga wa kichwa bali uasi wa moyo, ni mtu anayeishi kana kwamba Mungu hamhusu.

Uzi Unaopita Katikati

Ikiwa hekima yote huanzia kwenye hofu ya Yehova, basi swali la lazima ni: nani amewahi kuishi hivyo kikamilifu? Sulemani mwenyewe, aliyeandika maneno haya, alimalizia maisha yake akijenga madhabahu za miungu ya wake zake. Lango alilolijenga, yeye mwenyewe hakuweza kupita ndani yake hadi mwisho. Hapo ndipo Agano Jipya linapoingia bila kulazimisha chochote: linamtaja Yesu kama yule ambaye ndani yake "hazina zote za hekima na maarifa" zimefichwa. Yesu ndiye Mwana anayemsikiliza Baba yake kikamilifu, yule ambaye hofu ya Bwana ilikuwa pumzi yake ya kila siku, hata katika bustani ya Gethsemane. Mithali hii, basi, si mzigo tu wa kutimiza; ni picha ya mtu, na mtu huyo ana jina. Hekima ya Mithali 1 inayolia mtaani inapata sauti, mwili na uso katika Kristo.

Kioo

Ni rahisi kudhani hatujadharau hekima kwa sababu hatujawahi kusema hivyo kwa sauti. Lakini dharau ya kimya ni ile inayoonekana kwenye ratiba: unajua ndoa yako inahitaji mazungumzo ya kweli, lakini unachagua simu. Unajua deni lako linakua kwa sababu unanunua ili kutuliza wasiwasi, lakini hutaki kuangalia hesabu. Unajua mtoto wako anahitaji marekebisho, si urafiki tu, lakini unaogopa kupoteza upendo wake. Mstari huu unaita hilo kwa jina lake: si udhaifu, ni upumbavu, ni kudharau nidhamu. Na neno "nidhamu" ndilo linalouma, kwa sababu hakuna anayependa kurekebishwa akiwa na umri wa miaka arobaini. Leo, kabla hujalala, andika kwenye karatasi eneo moja la maisha yako ambalo unajua ukweli lakini umeukwepa kwa miezi mitatu, kisha sema kwa sauti mbele za Mungu: "Bwana, hapa nimekuwa mpumbavu."

Swali

Kama hofu ya Yehova ndiyo chanzo, je, wale wasiomjua Mungu hawajui chochote? Tunaona wasioamini wakiwa madaktari bora, wazazi wapole, majirani waaminifu. Mithali haikatai hilo; inasema kitu kikali zaidi: maarifa yao yana kikomo kisichoonekana. Wanaweza kujua jinsi vitu vinavyofanya kazi bila kujua vipo kwa nini, na hilo linaonekana tu wakati kila kitu kinapoporomoka, kwenye kaburi la mtoto au katika chumba cha uchunguzi wa saratani. Lakini hapa lazima tuwe waaminifu: Wakristo wengi tunapofika mahali hapo, tunakuwa dhaifu kama wengine. Andiko halituahidi kuwa hofu ya Bwana itatupa majibu yote; linaahidi kuwa itatupa mahali pa kusimama tunapokosa majibu. Hilo ni dogo kuliko tulivyotaka, na kubwa kuliko tunavyoweza kujitengenezea.

Undani

Neno "chanzo" linastahili kusimamiwa. Kwa Kiebrania ni re'shit, neno lile lile linaloanzisha Biblia nzima: "Hapo mwanzo." Halimaanishi tu hatua ya kwanza unayoipita kisha unaendelea mbele, kama darasa la chekechea unaloliacha nyuma. Linamaanisha kichwa, kilele, kanuni inayotawala kila kinachofuata. Hofu ya Yehova si daraja la kwanza la hekima; ni msingi unaobaki chini ya kila ghorofa. Mzee wa miaka themanini, aliyesoma Biblia mara arobaini, hajapita mstari huu; anasimama juu yake. Na hii inaeleza kwa nini Sulemani anaweka mstari huu baada ya kuwataja "watu wenye busara" wanaotakiwa "kuongeza elimu yao" katika mstari wa tano. Hata wenye hekima hawapandi juu ya msingi huu; wanachimba ndani yake zaidi.

Maandiko Yanayoitikia

Katika sura hii hii, hekima inasimama mtaani ikilia: "Nimeita, nanyi mkakataa kusikiliza; nimeunyosha mkono wangu, wala hakuna aliyezingatia." Sauti hiyo inayolia hadharani, ikinyoosha mkono, inarudi katika Injili wakati Yesu anasimama Yerusalemu akilia juu ya mji uliokataa kukusanywa. Mkono ulionyooshwa ukabaki wazi, hadi ukapigiliwa msalabani. Na Paulo, katika 1 Wakorintho 1, anachukua mgawanyiko huu wa Mithali kati ya mwenye hekima na mpumbavu na kuupindua: msalaba ni upumbavu kwa wanaopotea, lakini kwa wanaookolewa ni hekima ya Mungu. Ndipo Mithali 1:7 inapofikia mwisho wake: chanzo cha maarifa si wazo, ni Mtu aliyesulubiwa.

Kutafakari

Ni wapi katika wiki hii nimejua jambo sahihi la kufanya, lakini nikachagua kutolifanya, na ninajidanganya kwa maneno gani ninapoliepuka?

Kama hofu ya Yehova ni msingi na si hatua ya kwanza, inaonekanaje katika maisha yangu leo tofauti na ilivyoonekana nilipoamini mara ya kwanza?