Mithali 29
Maandiko
Sura hii inageuka mara kwa mara kati ya nyumba na ikulu: mtoto anayehitaji fimbo na maonyo, na mfalme anayeshikilia mizani ya haki. Inaonyesha kwamba jamii huugua chini ya mtawala mwovu na kufurahi chini ya watenda mema, kwamba hasira, kiburi, rushwa na hofu ya binadamu ni mitego inayowanasa wale wanaoitega, na kwamba kiti cha enzi kinachodumu ni kile kinachomhukumu masikini kwa uaminifu. Mwisho wake ni mstari mkali: mwenye haki na mwovu kila mmoja ni chukizo kwa mwenzake, hakuna njia ya kati.
Kiini
Mithali hii haitengenezi sheria mpya; inaonyesha jinsi ulimwengu wa Mungu ulivyoundwa. Mamlaka si kitu cha pembeni katika imani; ni mahali ambapo tabia ya Mungu hufichuliwa au hufichwa. "Mfalme huimarisha nchi kwa haki, bali mwenye kudai rushwa huirarua." Neno "huirarua" ni gumu: uongozi mbaya haujengi polepole kwa makosa, bali hubomoa kama mtu anayepasua nguo. Na kiini cha haki si utaratibu wa kisheria tu, bali mwelekeo wa moyo kuelekea aliye chini: "Atendaye haki hutetea madai ya masikini; mtu mwovu hafahamu maarifa kama hayo." Kutojua hapa si ujinga wa akili; ni upofu wa moyo. Mungu anayeyapa macho ya masikini na ya mkandamizaji nuru moja (mstari 13) hawezi kuvumilia mfumo unaowaona wawili hawa kuwa wa thamani tofauti.
Uzi Unaopita
Mstari 14 unasema zaidi ya mithali ya kawaida inavyoweza kubeba: "Kama mfalme atamhukumu masikini kwa uaminifu, kiti chake cha enzi kitaimarishwa milele." Milele ni neno kubwa mno kwa mfalme yeyote wa Yuda. Daudi alikufa, Sulemani aliteleza, Yehoyakimu aliuzwa; hakuna kiti kilichosimama milele. Hivyo mstari huu unabaki ukining'inia, ukisubiri. Manabii waliuchukua: atakuja mmoja atakayewahukumu masikini kwa haki, na ufalme wake hautakuwa na mwisho. Yesu alipojitangaza katika sinagogi kwamba ametumwa kuwahubiria masikini habari njema, hakuwa akichagua kundi moja la watu; alikuwa akijaza mstari huu wa Mithali kwa mwili na damu. Mfalme ambaye hatupokei rushwa, hatii sikio kwa uongo, na hatetemeki mbele ya wenye nguvu, hatimaye amekuja. Hekima ya sura hii si orodha ya mashauri; ni picha ya sura yake.
Kioo
Mstari 25 unagusa mahali tunapoumia: "Kumwogopa binadamu ni mtego." Si hofu ya kifo inayotuongoza siku nyingi, bali hofu ya macho ya watu. Unanyamaza kwenye kikao cha kazi ingawa unajua uamuzi ule utamwumiza mtu asiye na sauti. Unakubali kwa kichwa kitu usichokiamini ili usionekane mkorofi kanisani. Unaepuka mazungumzo magumu nyumbani kwa sababu amani ya uongo ni rahisi kuliko ukweli wa gharama. Mtego hauumi unapoingia; huuma unapojaribu kutoka. Na mstari 7 unageuza kioo kuelekea upande mwingine: madai ya masikini. Je, kuna mtu ambaye shauri lake haliongelewi kwa sababu hakuna anayepata faida kwa kulitetea?
Leo, chukua dakika kumi: andika jina la mtu mmoja ambaye hakuna anayemsemea, kisha mpigie simu au mtumie ujumbe ukimwuliza, "Kuna jambo gani linalokuhangaisha ambalo naweza kulisema mahali ambapo wewe huwezi kufika?"
Maandiko Mengine
Isaya sura ya 11 inachukua mstari 14 na kuupa uso: chipukizi kutoka shina la Yese ambaye hatahukumu kwa yale macho yake yanayoona, bali atawatetea wanyonge wa dunia kwa haki. Mithali inatoa kanuni; Isaya anatoa ahadi; Injili inatoa mtu. Na mstari 23, "Kiburi cha mtu humshusha chini, bali mwenye roho ya unyenyekevu atapewa heshima," unapata umbo lake kamili katika Wafilipi sura ya 2, ambapo Yesu hakuing'ang'ania hadhi yake bali alijishusha hadi msalabani, na kwa sababu hiyo Mungu akamkweza. Mithali ilidhani ni kanuni ya maisha ya kawaida; kumbe ilikuwa ramani ya njia ya Mwokozi.
Undani
"Mtu aliyepokea makaripio mengi lakini anashupaza shingo yake atavunjika ndani ya muda mfupi na hata pona." Picha ya shingo ngumu ni ya ng'ombe anayekataa nira; ndilo neno lile lile ambalo Mungu alilitumia kuhusu Israeli jangwani. Lakini angalia kinachoshtua: si onyo moja lililopuuzwa, ni "makaripio mengi". Mungu ni mvumilivu kiasi cha kukera. Anarudi, anarudi tena. Na mwisho wa maneno hapa ni mkavu: hakuna uponyaji. Mithali haitishii kwa radi; inaeleza tu matokeo ya asili ya shingo isiyoinama. Ndiyo maana mwaliko wa Yesu wa kuchukua nira yake si lugha ya bahati mbaya. Nira ni suluhisho la shingo ngumu, na yake, anasema, ni laini.
Mazingira
Mithali hizi zilikusanywa katika mazingira ya ikulu, nyingi zikiwa zimehifadhiwa na watu wa Hezekia karne nyingi baada ya Sulemani. Sauti yake ni ya mzee anayefundisha vijana wanaoelekea kutumikia mahakamani au katika utawala: wanaojua kwamba neno moja la haraka mbele ya mfalme linaweza kugharimu kazi au uhai. Haki ilisimamiwa langoni mwa mji, hadharani, ambapo mwenye utajiri alikuwa na mashahidi na masikini hakuwa nao. Rushwa haikuwa dhambi ya siri bali mfumo wa kawaida. Watumwa, watoto, akina mama na masikini wote wanatajwa hapa kwa sababu wote walikuwa chini ya mamlaka ya mtu mwingine. Ndani ya ulimwengu huo, kusema kwamba Mungu huyapa macho ya masikini na ya mkandamizaji nuru moja kulikuwa karibu na uasi.
Maswali ya Kutafakari
Ni makaripio gani yamekurudia zaidi ya mara moja mwaka huu, na shingo yako inaelekea wapi unapoyasikia?
Ikiwa Yesu ndiye mfalme anayemhukumu masikini kwa uaminifu, ni wapi katika mamlaka uliyopewa, nyumbani au kazini, unapaswa kuanza kuonyesha sura yake?
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara kuhusu Proverbs 29
Majibu ya haraka kwa maswali ya kawaida kuhusu kifungu hiki cha Biblia.
Mithali 29 inamaanisha nini?
Mithali 29 inahusu nini?
Muktadha wa kihistoria wa Mithali 29 ni upi?
Mithali 29 inatufundisha nini kuhusu tabia ya Mungu?
Mithali 29 bado ina umuhimu gani leo?
Yale ambayo jumuiya inashiriki kuhusu Proverbs 29
Mafunuo, sala na shukrani kutoka kwa wasomaji na timu ya wahariri kuhusu kifungu hiki.
Nakushukuru kwa kuniepusha na mtego wa dhambi ulionaswa ndani yake mtu mwovu. Umeniweka katika njia ya haki, na moyo wangu unapata sababu ya kuimba na kufurahi. Asante kwa furaha hii isiyotokana na hali yangu, bali kwa wema wako.
Chunguza kifungu hiki kwa kiwango tofauti
Mwanzilishi, mwanateolojia, au urefu tofauti wa kusoma? Rekebisha mipangilio na utengeneze toleo lako mwenyewe.
Fungua katika kifaa cha kujifunza
