Zaburi 105:17

Andiko

Kati ya njaa iliyoitwa na Mungu mwenyewe na familia iliyokuwa ikifa kwa njaa, mstari huu unaweka mtu mmoja: "Akatuma mtu mbele yao; Yusufu aliuzwa kama mtumishi." Sentensi mbili fupi zinazoeleza tukio lilelile kwa njia mbili zisizolingana kabisa. Katika ya kwanza, Mungu ndiye anayetenda: anatuma, anapeleka mbele, anaandaa njia kabla ya hatari kufika. Katika ya pili, Yusufu hana nguvu yoyote; yeye ni kitu kinachouzwa, bidhaa inayopimwa bei na ndugu zake wenyewe. Mstari haujaribu kuoanisha hizo mbili wala kueleza jinsi zinavyoshikamana. Unaziweka tu bega kwa bega, na kuendelea mbele, kwa minyororo na gereza katika mstari unaofuata.

Kiini

Kile kinachoshtua hapa si kwamba Mungu anaweza kugeuza uovu kuwa wema baadaye, kama vile mtu anayekarabati kitu kilichovunjika. Ni kwamba usaliti wa ndugu tayari ulikuwa ndani ya utumaji wa Mungu. Zaburi hii yote inaimba kuhusu agano: Mungu "hulikumbuka agano lake milele," na kumbukumbu hiyo haifanyi kazi angani, bali katika hesabu za wafanyabiashara wa watumwa na katika chuma kilichofungwa shingoni mwa kijana mmoja. Hapo ndipo uaminifu wa Mungu unapoonekana, si mahali pengine. Hii inagusa jinsi tunavyoishi: haki ya Mungu haitegemei sisi kuelewa njia yake kabla ya kuitembea. Yusufu hakujua kwamba alikuwa "ametumwa." Alijua tu kwamba aliuzwa. Na bado alibaki mwaminifu katika nyumba ya Potifa, katika gereza, katika miaka ya kusahauliwa, akitenda haki mahali ambapo hakuna anayemwona wala kumlipa.

Uzi wa Pamoja

Neno lile lile linarudi mwisho wa Zaburi hii: Mungu "aliwaongoza watu wake kwa furaha." Lakini kuongoza huko kulianza na mtu mmoja aliyeuzwa. Hapa kuna mtindo unaojirudia katika hadithi nzima ya wokovu: Mungu huokoa wengi kupitia mmoja anayeteseka, na anayeteseka mara nyingi hajui kwa nini. Yusufu anatumwa mbele ili familia isife; miaka mingi baadaye anawaambia ndugu zake kwamba walichokusudia kwa ubaya, Mungu alikikusudia kwa wema wa kuhifadhi uhai wa watu wengi. Mtume Petro alitumia mantiki hiyo hiyo siku ya Pentekoste: Yesu alitolewa kwa shauri la Mungu lililokusudiwa, na wakati huo huo alisulubiwa kwa mikono ya watu waovu. Hakuna mmoja kati ya hizo unaofuta mwingine. Yusufu aliuzwa kwa vipande vya fedha; Yesu pia. Sio sitiari iliyolazimishwa, ni njia ya Mungu ya kufanya kazi katika ulimwengu ulioharibika.

Kioo

Sehemu ngumu ya mstari huu si kwamba unagusa maumivu yako, bali kwamba unagusa mikono yako. Ndugu zake Yusufu walimgeuza kaka yao kuwa bei. Kufanya hivyo hakuhitaji chuki kubwa, kunahitaji tu kuhesabu: mtu huyu ananifaidia kiasi gani? Tunafanya hivyo ofisini tunapopima mfanyakazi mwenzetu kwa manufaa anayotuletea, nyumbani tunapomvumilia mzazi mzee kwa sababu tu ya kile atakachoacha, na kanisani tunapokaribia watu wenye ushawishi na kuwapita wasio na kitu. Na upande wa pili: Yusufu anakufundisha jinsi ya kuishi ukiwa umewekwa gerezani na maamuzi ya wengine, kazi uliyopoteza, ndoa iliyovunjika, mwili unaokataa kupona. Aliendelea kufanya kazi yake kwa uaminifu bila uhakika wowote kwamba mtu atatambua. Hiyo ndiyo haki halisi: kutenda sawasawa mahali pasipo na malipo.

Leo, fikiria jina la mtu mmoja ambaye umekuwa ukimwona hasa kwa manufaa anayokupa. Mtumie ujumbe mfupi wa kumuuliza hali yake, bila kuomba kitu chochote na bila kuongeza ombi lolote mwishoni.

Swali

Kama Mungu ndiye "aliita njaa katika nchi" na ndiye "akatuma mtu mbele yao," je, alipanga pia usaliti wa wale ndugu? Zaburi haitoi jibu, na sisi hatupaswi kubuni jibu ambalo Mungu hakulitoa. Kinachosemwa ni kwamba hakuna kilichotokea nje ya mkono wake, na wakati huo huo Maandiko hayasemi popote kwamba ndugu zake walikuwa wasio na hatia. Walikuwa na hatia kamili. Hatari ya kutatua fumbo hili haraka ni kwamba tunalitumia vibaya: tunaanza kumwambia mtu aliyeumizwa kwamba mateso yake "yalikuwa mpango wa Mungu," kana kwamba maneno hayo yanaponya. Yusufu mwenyewe aliishi miaka kumi na mitatu bila jibu hilo. Mstari wa 19 unakiri kwa unyofu kwamba "neno la Yahwe lilimjaribu." Fumbo halikuondolewa; alipitishwa ndani yake.

Mhusika Mkuu

Katika mstari huu mhusika mkuu ni Mungu, na Yusufu ni kivuli tu kinachosogezwa. Lakini ndiyo maana Yusufu anavutia. Hana sauti hapa; hasemi neno lolote katika Zaburi nzima. Anaonekana kama mtu ambaye maisha yake yalitokea kwake badala ya kutoka kwake. Na bado, tunapofungua Mwanzo, tunamwona akichagua mara kwa mara: kukataa dhambi katika nyumba ya Potifa, kuwahudumia wafungwa wenzake, kuwasamehe ndugu zake bila kuwadhalilisha. Mtu asiye na nguvu ya kubadilisha hali yake bado ana nguvu ya kuamua atakuwa mtu wa aina gani ndani ya hali hiyo. Hilo ndilo eneo dogo la uhuru ambalo Mungu hulinda hata gerezani, na ndilo eneo tunalotelekeza haraka sana tunapoamua kwamba kwa kuwa hatuwezi kubadilisha kila kitu, hatuwajibiki kwa lolote.

Maandiko Mengine

Mwanzo 50:20 ndio ufafanuzi wa Yusufu mwenyewe wa mstari huu: ndugu zake walikusudia ubaya, Mungu alikusudia wema, ili watu wengi waokolewe. Ni muhimu kuona kwamba Yusufu alisema maneno hayo mwishoni, si mwanzoni. Hayakuwa falsafa ya kujifariji siku aliyofungwa minyororo, bali ushuhuda wa mtu aliyetazama nyuma. Upande mwingine ni Matendo 2, ambapo Petro anaweka msalaba katika sentensi moja yenye pande mbili kama hii: shauri la Mungu na mikono ya watu waovu. Zaburi hii inamalizia kwa kusema kwamba Mungu aliwapa nchi "ili waweze kushika amri zake na kutii sheria zake." Yaani, lengo la wokovu si faraja pekee, bali maisha yaliyonyooka. Yusufu aliishi hivyo kabla hata hajajua kwa nini.

Tafakari

Ni mtu gani katika maisha yako unayemhesabu kwa thamani anayokuletea badala ya kumpokea kama ndugu?

Katika hali unayoichukia sasa na ambayo huwezi kuibadilisha, ni jambo gani dogo la haki ambalo bado liko mikononi mwako leo?