Zaburi 113

Maandiko

Zaburi hii inaanza na inaisha kwa neno lilelile: "Msifuni Yahwe." Kati ya mabano hayo mawili, wimbo unasonga kutoka juu kabisa hadi chini kabisa. Kwanza ni jina la Mungu ambalo linapaswa kusifiwa kila mahali na kila wakati, "Toka maawio ya jua hata machweo yake," na milele. Kisha inakuja swali linalochoma: "Ni nani aliye kama Yahwe Mungu wetu, aliye na kiti chake juu?" Jibu halikuji kwa maneno ya utukufu bali kwa picha mbili za udongo: mtu maskini anayeinuliwa kutoka mavumbini na jaani hadi kuketishwa "pamoja na wakuu," na mwanamke tasa anayefanywa "mama wa watoto mwenye furaha." Mungu aliye juu zaidi ndiye anayeinama chini zaidi. Hapo ndipo wimbo unapoishia, na sifa inarudi tena.

Kiini

Kile kinachofanya Zaburi hii isikike tofauti si kwamba Mungu ni mkuu; hilo kila taifa lilikuwa likilisema kuhusu miungu yake. Kinachoshangaza ni kwamba ukuu wake unapimwa kwa mwelekeo wa macho yake. Mstari wa sita unamweleza kama yule "atazamaye chini angani na duniani." Yaani, hata mbingu ziko chini yake; anahitaji kuinama ili kuziona. Na anapoinama, hatafuti wafalme. Anatafuta jaa la takataka nje ya kijiji na kitanda cha mwanamke anayelia kila mwezi. Hii inabomoa dini yetu ya kawaida, ile inayodhani kwamba ukaribu na Mungu unapatikana kwa kupanda: kwa kufanikiwa zaidi, kuwa msafi zaidi, kuwa na majibu mengi zaidi. Zaburi hii inasema kinyume: Mungu anashuka. Neema si tuzo inayotolewa juu ya mlima, ni mkono unaoingia kwenye vumbi.

Uzi wa Pamoja

Kuna wimbo mwingine unaofanana na huu kwa karibu sana: wimbo wa Hana katika 1 Samweli 2, aliyekuwa tasa na akaimba baada ya Mungu kumkumbuka. Naye anasema jambo lilelile, kwamba Mungu huwainua wanyonge kutoka mavumbini ili wakae na wakuu. Zaburi 113 imechukua uzoefu wa mwanamke mmoja aliyeaibika na kuufanya kuwa maelezo ya tabia ya Mungu kwa ujumla. Na uzi huo unaendelea hadi kwa Mariamu, msichana wa kijiji kisicho na jina jema, anayeimba kwamba Mungu amewaangusha wenye nguvu na kuwainua wanyonge. Yeye hakuwa akitunga kitu kipya; alikuwa akiimba Zaburi hii akiwa amebeba mimba ya utimilifu wake. Kwa maana Mungu asiyeacha kuinama alishuka mpaka mwisho: hadi hori, hadi msalaba, hadi kaburini. Kuinama kwa mstari wa sita kunapata sura na jina katika Yesu Kristo.

Kioo

Sasa jiulize kwa uaminifu: unadhani Mungu anakuona wapi? Wengi wetu tunaishi kana kwamba tunapaswa kupanda kwanza ili tuonekane. Unangoja kuwa na ajira nzuri zaidi ndipo urudi kanisani. Unangoja tabia yako iwe safi ndipo uombe kwa uhuru. Unaficha deni lako, ugumba wako, ndoa yako inayosinyaa, mtoto wako aliyekwenda mbali, kwa sababu unaamini kuwa hivyo ndivyo vitu vya jaani, na Mungu hakai jaani. Zaburi hii inasema unakosea mahali pa kumtafuta. Yeye tayari yuko pale ambapo unaona aibu kupaonyesha. Lakini kioo hiki kinauma pande mbili: kama Mungu anainama kule, na wewe hupendi kuinama, basi mnaangalia pande tofauti. Yule mfanyakazi unayemwona kuwa hana thamani, yule jamaa anayeomba pesa kila mara, unamwepuka kwa sababu Mungu hamwepuki.

Leo, andika kwenye karatasi jambo moja maishani mwako unaloliona kuwa "jaa" lako, kisha soma mstari wa saba kwa sauti juu ya maneno hayo uliyoandika, na uache karatasi mahali utakapoiona kesho asubuhi.

Mazingira

Zaburi 113 inafungua kundi la Zaburi 113 hadi 118, zilizoimbwa katika sikukuu za Israeli, hasa usiku wa Pasaka. Familia iliyokuwa ikila mwana-kondoo iliimba wimbo huu ikikumbuka kwamba Mungu aliwaona watumwa waliokuwa matopeni Misri. Hilo linaeleza mstari wa kwanza: "enyi watumishi wa Yahwe." Watu waliokuwa watumishi wa Farao sasa ni watumishi wa Mungu, na hii ni hadhi, si utumwa. Katika ulimwengu wao, mwanamke asiyezaa hakuwa na usalama wowote wa uzeeni na alibeba aibu ya hadharani; maskini aliyekaa nje ya lango la mji alikuwa mtu asiye na jina. "Wakuu" walikuwa wale walioketi mahakamani langoni, wakiamua kesi. Kumketisha mtu wa jaani hapo si huruma tu, ni mapinduzi ya jamii nzima.

Mhusika Mkuu

Mungu wa Zaburi hii si nguvu isiyo na uso. Ana kiti cha enzi juu, lakini shingo yake imeinama. Kile kinachotushangaza ni kwamba hana upande wa kati; ana upendeleo wazi. Hachagui walio karibu naye kwa cheo bali walio mbali naye kwa hali. Hii inatuonyesha kitu kuhusu utukufu wake: utukufu wake si kujitenga bali kujishusha. Miungu ya mataifa jirani ilihitaji kulishwa, kuridhishwa, kuogopwa. Yahwe hahitaji chochote, na ndiyo maana yuko huru kabisa kutoa. Ukuu wake haumfanyi awe mbali; unamfanya aweze kufika popote. Na hapa ndipo sifa inapozaliwa kwa ukweli: hatumsifu kwa sababu tunamwogopa, bali kwa sababu tumeshangazwa na mahali alipochagua kutazama.

Undani

Neno "jaani" katika mstari wa saba linatafsiri neno la Kiebrania ashpot, ambalo halimaanishi vumbi tu bali lundo la majivu na takataka nje ya mji, mahali walipotupwa mabaki, mahali walipolala wale wasio na nyumba. Ni mahali penye harufu. Mshairi hakusema Mungu humwinua maskini kutoka umaskini kwa ujumla; alitaja mahali halisi, penye uchafu unaoonekana na kunuka. Hii ni muhimu kwa sababu tunapenda kuifanya neema kuwa dhana nzuri ya kiroho. Zaburi inakataa. Mikono ya Mungu inaingia mahali ambapo sisi tungeshika pua na kupita upande wa pili. Na kutoka pale, si hatua moja tu inayofuata, bali kiti kati ya wakuu. Mungu hamfanyi maskini kuwa maskini mwenye heshima kidogo; anambadilishia ulimwengu kabisa.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yako unayoificha kwa Mungu kwa sababu unaamini kuwa yeye hakai mahali pachafu, na itakuwaje ukiacha kuificha leo?

Ukiangalia jinsi unavyowatendea wale wanaokuzunguka ambao jamii imewaweka pembeni, ungesema unaangalia upande uleule anaoangalia Mungu, au upande mwingine?