1Yohana 1 3

Maandiko Yenyewe

Yohana anaanza kwa mshangao, si kwa hoja: tazameni upendo wa namna gani Baba ametupatia, kwamba tunaitwa watoto wa Mungu, "na hivi ndivyo tulivyo." Kutoka hapo anachora mstari mkali kati ya wale wanaozaliwa na Mungu na wale walio wa ibilisi, na kipimo si kujua mafumbo wala kuhisi vizuri, bali ni haki na upendo kwa ndugu. Anafunga sura kwa jambo la kimwili kabisa: yule aliye na vitu na anaona ndugu yake mwenye uhitaji na kufunga moyo wake, upendo wa Mungu unakaaje ndani yake? Na kwa faraja isiyotarajiwa: mioyo yetu hutuhukumu, lakini Mungu ni mkuu kuliko mioyo yetu.

Kiini

Mstari wa pili ndio unaotupasa tukae nao kwa muda mrefu: "haijadhihirika bado jinsi tutakavyokuwa." Yohana, mtu anayeandika kwa uhakika mkubwa, anakubali kuna kitu hajui. Tunajua tulivyo sasa, watoto; hatujui tutakavyokuwa. Anachotoa si maelezo bali ahadi ya kuonana: "tutamuona kama alivyo," na kumwona kwake huko ndiko kutakakotubadilisha. Hii ndiyo injili ya sura hii: utakatifu hautokani na kujikaza mbele ya kioo cha sheria, bali kutokana na kuelekeza macho kwa yeye. Neno la Kigiriki analotumia mara nyingi hapa ni menō, "kudumu, kukaa." Si kuruka juu kwa juhudi, ni kubaki. Wanaobaki hawaendelei kutenda dhambi, si kwa sababu wamekuwa wakamilifu, bali kwa sababu mbegu ya Mungu ikaayo ndani yao inavuta upande mwingine.

Uzi Unaopita

Kaini anaingia katikati ya sura hii kama kivuli kirefu kutoka Mwanzo 4. Yohana hataji dhambi ya kwanza ya Adamu; anataja mauaji ya kwanza, kwa sababu mahali hasa panapoonekana kama tumezaliwa na Mungu au si hivyo ni pale tunapomwangalia ndugu yetu. Kaini alimuua "kwa sababu matendo yake yalikuwa maovu, na yale ya ndugu yake yalikuwa ya haki." Chuki daima huanza kama kulinganisha. Halafu Yohana anaweka Kristo pale Kaini alipokuwa amesimama, kama kiakisi kilichopinduliwa: mmoja alichukua uhai wa ndugu, mwingine "aliutoa uhai wake kwa ajili yetu." Historia ndefu ya damu ya ndugu iliyomwagika inakutana na damu iliyotolewa kwa hiari, na hapo ndipo tunapofundishwa upendo maana yake nini.

Kioo

Sura hii inatuweka mahali pagumu: mstari wa 17 hauulizi kuhusu hisia zetu bali kuhusu mkoba wetu. "Yeyote aliye na vitu, na anamuona ndugu yake mwenye uhitaji, lakini huuzuia moyo wake." Kuona na kufunga moyo, hilo tunajua vizuri. Ujumbe wa simu ambao tumeuacha bila jibu kwa siku tatu kwa sababu tunajua unaomba kitu. Ndugu yetu ambaye tumemwacha kwa maelezo mazuri kwamba yeye ndiye chanzo cha matatizo yake. Lakini kabla ya kuanguka katika hukumu ya nafsi, sikia mstari wa 20: "Ikiwa kama mioyo yetu yatuhukumu, Mungu ni mkuu kuliko mioyo yetu." Yeye hujua mambo yote, ikiwemo yale tunayojiona kuwa hatuna. Sauti ndani yako inayosema hujafikia, si sauti ya mwisho.

Muktadha

Yohana anaandika kwa jumuiya iliyoteguka. Watu waliondoka, wakidai kuwa na ujuzi wa kina na Mungu, wakati huohuo wakipuuza mwili wa Yesu na wajibu kwa ndugu. Ndiyo maana anasema mara mbili, "msikubali kupotoshwa na mtu yeyote." Katika miji ya Asia Ndogo mwishoni mwa karne ya kwanza, kujiita mtoto wa Mungu kulikuwa na gharama ya kijamii: kuachwa nje ya sherehe za miungu, biashara, na urafiki. "Msishangae, endapo ulimwengu utawachukia" si maneno ya kujitakia mateso, ni utabiri wa kawaida. Katika mazingira hayo, jumuiya ilikuwa familia halisi, na kuacha ndugu bila chakula hakukuwa dhambi ndogo ya kutokujali, ilikuwa ni kuachana na maisha yenyewe.

Maandiko Mengine

Yesu aliwaambia wanafunzi wake usiku ule wa mwisho, "Kaeni ndani yangu, nami ndani yenu" (Yohana 15), na Yohana anachukua neno hilohilo la kukaa kama nyuzi kuu ya sura yake yote. Kukaa si hali ya kuhisi; ni kubaki katika upendo, katika amri, katika jumuiya, hasa siku ambazo hakuna hisia yoyote. Na kuna mwangwi mwingine, kutoka sura inayofuata: upendo mkamilifu huufukuza woga. Mstari wa 21 wa sura hii unaanza safari hiyo: kama mioyo yetu haituhukumu, tunao ujasiri kwa Mungu. Ujasiri huo, katika Kigiriki, ni neno la mtu anayeweza kusema wazi mbele ya mfalme bila kunyata. Watoto wanaruhusiwa kuzungumza.

Mhusika Mkuu

Baba ndiye anayefungua sura hii, na anafanya hivyo kwa kitendo cha kutoa jina. "Tunaitwa watoto wa Mungu, na hivi ndivyo tulivyo." Hakuna kilichofanywa na sisi kupata jina hilo; kimeandikwa juu yetu. Lakini Yohana anaonyesha Baba ambaye hatoi jina tu, anatoa mbegu, Roho, na Mwana. Mungu wa sura hii hafichi ukweli kwamba kuna kazi za ibilisi zinazopaswa kuharibiwa, na hazichukuliwi kirahisi. Wakati huohuo yeye ni "mkuu kuliko mioyo yetu," maneno matamu kuliko yote katika sura hii. Anajua mambo yote, na kujua kwake hakumfanyi awe mwepesi kuhukumu; kunamfanya awe wa kutegemewa. Tunamwona kwa nyuma sasa, kwa vivuli. Siku moja tutamwona kama alivyo, na hilo pekee litatosha kutubadilisha.

Tafakari

Ni sehemu ipi ya "haijadhihirika bado jinsi tutakavyokuwa" unaipinga, kwa sababu ungependa kujua sasa badala ya kusubiri?

Ni ndugu yupi ambaye umemwona kwa macho lakini umefunga moyo wako kwake, na ni kitendo kipi kidogo cha kweli kinachoweza kufungua tena wiki hii?