Warumi 12:18

Maandiko Yenyewe

Paulo ameshaweka kanuni kali: msilipe ovu kwa ovu, bali tafuteni yaliyo mema mbele ya watu wote. Kisha anaongeza sentensi fupi yenye masharti mawili: "Kama inawezekana, kama ilivyowekwa kwenu, muwe na amani na watu wote." Hii si amri ya kuhakikisha kuwa kila uhusiano utanyooka; ni amri ya kuhakikisha kuwa upande wako hauna deni. Pande mbili zinahitajika ili amani iwepo, lakini upande mmoja tu ndio unaohukumiwa hapa, nao ni wako. Na kiwango chake si kundi lako wala watu unaowapenda, bali "watu wote": jirani mgomvi, shemeji anayekudharau, mfanyakazi mwenzako anayekuzungumzia vibaya.

Kiini

Neno la Kiyunani linalotumika hapa, eirēneuete, si "kuwa na hali ya amani" bali "ishini kwa amani", yaani fanya kazi ya amani kila siku. Hapo ndipo tunapoona jinsi Mungu alivyo. Yeye mwenyewe ni Mungu anayechukua hatua ya kwanza kwa watu waliomgeuzia mgongo, hatua ambayo haikuhakikishiwa majibu mazuri. Paulo anataka kanisa lifanye vivyo hivyo: liwe mahali ambapo hatua ya kwanza inatoka kwetu, hata kabla hatujajua upande wa pili utajibuje. Lakini angalia pia unyenyekevu wa Paulo. Hasemi "fanyeni amani itokee". Anajua kwamba kuna watu wasiotaka amani, na kwamba kuna hali ambapo kujaribu kwako kutakataliwa. Mungu hakukupi mzigo wa kudhibiti moyo wa mwingine; anakupa mzigo wa moyo wako mwenyewe, na huo unatosha kabisa.

Uzi Unaounganisha

Amani si wazo jipya linaloanzia hapa. Ni shalom, ndoto ya manabii: mahusiano yaliyopasuka yakirudishwa mahali pake. Lakini njia ambayo Mungu alichagua kuleta shalom haikuwa kwa kulazimisha, bali kwa kujitoa. Paulo tayari ameitangaza katika barua hii: tulipokuwa maadui, Kristo alikufa kwa ajili yetu. Hapo ndipo mstari huu unapata uzito wake. Unapoambiwa "muwe na amani na watu wote", hauambiwi kuiga kanuni ya adabu ya jamii; unaambiwa uendelee na kazi ileile ambayo Mungu ameianza kwako. Na kumbuka mstari wa kwanza wa sura hii: miili yenu iwe dhabihu iliyo hai. Dhabihu ina maana ya kupoteza kitu. Amani na watu wote hugharimu kitu, mara nyingi haki yako ya kuwa sahihi hadharani. Huo ndio uzi: Mungu anayelipa gharama, akiwaalika watu wake kwenye gharama hiyohiyo.

Kioo

Sasa jiulize kwa unyofu: ni nani jina linalokuja akilini mwako mara moja unaposoma "watu wote"? Kuna uwezekano mkubwa kwamba umeshajiambia hadithi nzuri kuhusu kwa nini huyo hahesabiki. "Nimejaribu." "Yeye ndiye alianza." "Nina amani moyoni mwangu, sina haja ya kumfuata." Mstari huu unaacha nafasi kwa ukweli kwamba wakati mwingine hali ni ngumu kweli, lakini pia unakata njia ya kutoroka iliyo laini mno. Paulo hasemi "kama ni rahisi" wala "kama anastahili". Anasema "kama inawezekana, kama ilivyowekwa kwenu". Upande wako. Ukimya wako wa miaka mitatu, ule ujumbe ambao haukujibu, ile sherehe ya familia uliyoikwepa, ile hoja uliyoinoa kichwani kwa miezi ukisubiri siku ya kuitoa. Hii inauma kwa sababu inavua kinyago cha utulivu wa uongo. Lakini pia inakupumzisha: hutakiwi kufanikisha upatanisho, unatakiwa tu kuacha deni lako.

Leo, chukua simu yako, andika jina la mtu huyo, na umtumie ujumbe mfupi usio na utetezi wala lawama: salamu tu, na swali la kweli kuhusu hali yake.

Swali

Lakini je, "kama inawezekana" si mwanya wa kila aina ya udhuru? Hapa ndipo mstari huu unapokuwa mgumu. Kuna ndoa zenye vipigo, kuna mahali pa kazi penye unyanyasaji, kuna wazazi wanaoendelea kudhuru. Kuwataka watu hao "wawe na amani" bila tahadhari ni kuwarudisha kwenye madhara. Paulo anajua hili, ndiyo maana anaweka masharti badala ya kutoa ahadi. Amani si sawa na kuvumilia uovu kimya kimya; mstari wa tisa unasema wazi, "Chukieni uovu". Hata hivyo, sishauri tutumie mwanya huu kwa haraka. Wengi wetu tunaudai bila kuwa na haki ya kuudai. Tofauti kati ya kukwepa kwa busara na kukwepa kwa kiburi mara nyingi inajulikana moyoni mwetu tu, na hapo ndipo tunapolazimika kuishi mbele za Mungu bila kujificha nyuma ya maneno.

Muktadha

Paulo anaandika kwa waumini walioko Roma, mji mkuu wa himaya. Wakristo huko walikuwa wachache, mchanganyiko wa Wayahudi waliorudi baada ya kufukuzwa na Wayunani, wengi wao watumwa au watu wa hali ya chini. Hawakuwa na nguvu ya kisiasa wala ulinzi wa kisheria. Kulipiza kisasi kwao hakukuwa na maana; kungeweza kuwaangamiza. Lakini pia, utamaduni wa Kirumi ulitukuza heshima na kulipiza: kuacha tusi lipite bila jibu kulionekana udhaifu wa aibu. Hivyo Paulo anawaambia watu waliodhalilishwa wasitafute kisasi, na wakati huohuo anawaondoa katika mfumo mzima wa heshima uliokuwa ukiwatawala. Mstari wa kumi na nne unaonyesha uzito wake: "Watakieni baraka wote wanaowatesa ninyi". Hii haikuwa nadharia. Walikuwa na majina ya watesi wao machoni.

Maandiko Mengine

Yesu anasema katika Mathayo 5 kwamba wenye kuleta amani wataitwa wana wa Mungu. Maneno hayo yanaangaza mstari wetu: kufanya amani si tabia tu ya kupendeza, ni alama ya ukoo, inaonyesha wewe ni mtoto wa nani. Na kuna sauti nyingine inayokinzana nasi kwa namna nzuri: Zaburi 34 inasema utafute amani na kuifuatilia. Neno "kuifuatilia" ni la kuwinda, la kukimbiza kitu kinachokukimbia. Hilo ndilo linalokosekana mara nyingi kwetu. Tunakubali amani ikija, lakini hatuikimbizi. Paulo anaweka maneno hayo mawili pamoja: tunatakiwa kuifuatilia amani kwa bidii, na wakati huohuo kuachia matokeo mikononi mwa Mungu, kwa sababu mstari unaofuata unatuambia kisasi ni chake, si chetu.

Tafakari

Ni jina gani ulilokwepa unaposoma maneno "watu wote", na ni hadithi gani umekuwa ukijiambia ili kuhalalisha kukwepa huko?

Ukiachia haki yako ya kuonekana sahihi katika mgogoro mmoja uliokuwa nao, utapoteza nini hasa, na je, hicho ni kitu ambacho Kristo hakuwahi kukiachia kwa ajili yako?