Warumi 3:23

Maandishi

Mstari mmoja tu, maneno machache: "Kwa kuwa wote wamefanya dhambi, na kupungukiwa na utukufu wa Mungu." Paulo amemaliza kuorodhesha shutuma ndefu kutoka Maandiko, akionesha kwamba hakuna mwenye haki hata mmoja, na sasa anafunga hoja kwa neno moja linalofuta mipaka yote: wote. Myahudi na Myunani, mtu wa dini na mtu wa mitaani, wote wamesimama upande mmoja wa mstari, na mstari huo si kati ya watu wema na wabaya bali kati ya Mungu na wanadamu.

Kiini

Tunapenda kusoma mstari huu kama hesabu ya makosa: kila mtu ameiba kitu, amesema uongo, amekosa. Lakini Paulo hasemi tu kwamba tumefanya vibaya; anasema tumepungukiwa na utukufu wa Mungu. Yaani, tumeshindwa kuwa kile tulichoumbwa kuwa. Mwanadamu aliumbwa kuakisi uzuri wa Mungu duniani, kuwa kioo chake, na kioo hicho kimepasuka. Hii ni nzito kuliko orodha ya makosa, kwa sababu haiwezi kurekebishwa kwa kujitahidi zaidi. Ndiyo maana mstari unaofuata hausemi "jitahidini," bali "wamehesabiwa haki bure kwa neema yake." Hukumu na neema zinatolewa kwa kundi moja lile lile: wote. Ukikataa kuwa miongoni mwa "wote" wa mstari wa 23, umejitoa pia kwenye "wamehesabiwa haki" wa mstari wa 24.

Uzi Unaounganisha

Neno "utukufu" linakumbusha hadithi iliyoanza bustanini, pale mwanadamu alipovaa heshima ya kumwakilisha Mungu, kisha akaivua kwa kutokuamini. Tangu hapo, hadithi nzima ya Biblia ni Mungu akirudisha utukufu huo kwa watu wasiostahili: kwa Abrahamu aliyedanganya, kwa Daudi aliyeua, kwa taifa lililoasi mara kwa mara. Paulo hasemi kwamba sheria ilikuwa kosa; anasema sheria ilileta ufahamu wa dhambi, ikatuonesha ukubwa wa pengo. Na kisha, "pasipo sheria, haki ya Mungu imejulikana." Kristo ndiye mwanadamu asiyepungukiwa, anayebeba utukufu kamili, na anayeshiriki nasi utukufu huo si kama tuzo bali kama zawadi. Uzi mzima wa Biblia unaelekea hapa: Mungu mwenyewe anaziba pengo tulilolitengeneza.

Kioo

Fikiria mahali unapojilinganisha na wengine. Labda ni ofisini, unapomwangalia mfanyakazi mwenzako asiyefika kwa wakati na kujiambia kimya kimya, "mimi angalau ninawajibika." Labda ni nyumbani, pale unapomhesabia mwenzi wako makosa huku ukisahau sauti yako ya jana jioni. Labda ni kanisani, unapomwona yule aliyeachana na ndoa yake na kujihisi salama zaidi. Mstari huu unavunja kipimo hicho chote. Si kwamba sote tu wabaya kwa kiwango sawa; ni kwamba kipimo sahihi si mwenzako, bali ni utukufu wa Mungu, na mbele ya kipimo hicho mita chache za ubora wako hazina maana. Hii inagusa pesa pia: ukiamini umejipatia kila kitu kwa bidii yako, utawahesabia maskini uvivu. Na inagusa maadui: huwezi kumsamehe mtu unayemwona chini yako.

Leo, taja jina la mtu mmoja unayemdharau moyoni, kisha sema kwa sauti, polepole: "Mimi na yeye, sote tumefanya dhambi na kupungukiwa na utukufu wa Mungu." Sema jina lake kabla ya "mimi na yeye."

Swali

Kama wote wamefanya dhambi, je, dhambi zote ni sawa? Jibu la kweli ni gumu kuliko tunavyotaka. Paulo hasemi kwamba uongo mdogo ni sawa na mauaji; katika mstari wa 25 na 26 anasisitiza kwamba Mungu ni mwenye haki, na haki inajali tofauti. Mahakama zinahitajika, waathirika wanastahili kutetewa. Lakini Paulo anasema kitu kingine: dhambi zote, kubwa na ndogo, zinatuweka upande mmoja wa mstari mbele za Mungu. Hakuna mtu anayeweza kuvuka mstari huo kwa kujitahidi, hata akiwa mzuri kiasi gani. Hapa ndipo panapouma: sheria ya nchi na hukumu ya Mungu zinafanya kazi kwa vipimo tofauti, na hatuwezi kutumia moja kuepuka nyingine. Tunabaki na ukweli huu mgumu bila kuulainisha.

Undani Mdogo

Neno "kupungukiwa" linastahili kusimamiwa. Katika Kiyunani, kitenzi hicho kipo katika hali inayoendelea: si tukio lililopita na kuisha, bali hali tunayoishi sasa hivi. Ni kama mtu anayeinua mkono kufikia kitu kilicho juu ya rafu na kushindwa, tena na tena. Tafsiri ya Kiswahili inashika vizuri wazo la "upungufu," kitu kinachokosekana badala ya kitu kibaya kilichoongezwa. Hii inabadilisha jinsi tunavyosoma maisha yetu: tatizo si tu makosa unayokumbuka, bali uzuri usiotokea, upendo usiotolewa, muda uliopotea, maneno mazuri uliyoshindwa kusema. Kwa hiyo toba si tu kuomba msamaha wa yale uliyoyafanya, bali pia kukubali kwamba hata siku zako nzuri zinapungukiwa.

Wasikilizaji wa Kwanza

Katika kanisa la Roma walikaa Wayahudi na watu wa Mataifa kwenye chumba kimoja, na hilo lilikuwa jambo la kushangaza kijamii. Wayahudi walikuwa na kila sababu ya kujivunia: walikabidhiwa ufunuo kutoka kwa Mungu, tohara, historia ya maagano. Watu wa Mataifa walikuwa wageni waliokaribishwa kwenye meza isiyokuwa yao. Mivutano ya nani anakula nini, nani anashika sabato, nani ni Mkristo kamili, ilikuwa halisi. Paulo analitupa neno "wote" katikati ya chumba hicho kama jiwe. Hakuna tofauti, anasema. Kwa Myahudi hiyo ilikuwa chungu; kwa Mtu wa Mataifa ilikuwa ukombozi. Na kwa wote wawili ilimaanisha jambo moja la vitendo: hawawezi kuendelea kula kwenye meza mbili tofauti.

Maswali ya Kutafakari

Ni kipimo gani cha kweli unachotumia kujipima: mtu fulani unayemjua, au utukufu wa Mungu?

Ni "uzuri usiotokea" upi katika juma lililopita ambao unahitaji kuukiri, si kama kosa ulilofanya bali kama upendo uliokosa kutoa?