Waraka wa Kwanza kwa Wakorintho: Kanisa Lenye Matatizo na Njia ya Upendo
Utangulizi
Fikiria chumba kikubwa katika nyumba ya mtu tajiri mjini Korintho. Jioni ya Jumapili, waumini wanakusanyika kwa chakula cha Bwana. Wale wenye uwezo wamewahi, wameketi kwenye vyumba vya heshima, wanakula na kunywa hata wanalewa. Watumwa na wafanyakazi wanafika wakiwa wamechoka, baada ya kazi, na wanakuta meza tupu. Katika chumba hicho hicho kuna makundi yanayobishana: wengine wanasema "sisi ni wa Paulo," wengine "sisi ni wa Apolo," wengine "sisi ni wa Kefa." Kuna mtu anayeishi na mke wa baba yake na hakuna aliyemkemea. Kuna wengine wanaopeleka ndugu zao mahakamani mbele ya mahakimu wa kipagani.
Hilo ndilo kanisa lililopokea waraka mrefu kuliko yote ya Paulo kwa kanisa moja. Na Paulo hakuwaita "watu wa dunia"; aliwaita watakatifu. Katika ukurasa huu utaona kwa nini waraka huu ni zawadi kwa kanisa lenye matatizo, jinsi umejengwa, na kwa nini kila jibu analolitoa Paulo linarudi mahali pamoja: msalaba.
Mtazamo wa mwongozo huu
Waraka wa Kwanza kwa Wakorintho husomwa mara nyingi kama orodha ya matatizo: mafarakano, uasherati, karama, ufufuo. Mwongozo huu unausoma kwa njia nyingine. Paulo hajibu tatizo moja kwa moja kwa kanuni mpya; anawarudisha Wakorintho kwenye msalaba, na msalaba hupanga upya kila kitu, hekima yao, miili yao, pesa zao, uhuru wao, meza yao na karama zao. Hapo ndipo sura ya kumi na tatu inapata uzito wake: upendo si shairi la harusi, ni umbo la Kristo aliyesulibiwa likiingia katika chumba cha kanisa lenye migogoro. Tukisoma hivi, waraka huu huacha kuwa historia ya watu wengine na huwa kioo chetu.
Biblia inasema nini kuhusu Waraka wa Kwanza kwa Wakorintho?
Waraka huu unajitambulisha wazi: "Paulo, mwitwa kuwa mtume wa Yesu Kristo kwa mapenzi ya Mungu, na Sosthene ndugu yetu." Paulo anaandika kutoka Efeso, mahali alipokuwa akifanya kazi kwa miaka kadhaa katika safari yake ya tatu, na anasema wazi mipango yake: "Lakini nitakaa Efeso hata Pentekoste" (1 Wakorintho 16:8). Wanazuoni wengi wanaweka tarehe ya waraka huu karibu mwaka 53 hadi 55 baada ya Kristo, yapata miaka minne au mitano baada ya Paulo kuanzisha kanisa la Korintho kwa miezi kumi na minane ya kufundisha (Matendo 18).
Korintho ilikuwa mji wa pekee. Ulikuwa koloni ya Kirumi iliyojengwa upya mwaka 44 kabla ya Kristo, mji wa bandari mbili, biashara, michezo ya Isthmia, mahakama na matambiko. Ulikuwa mji wa watu waliokuja kutafuta heshima na kupanda ngazi. Mtu alithaminiwa kwa mnenaji wake, kwa mwalimu wake, kwa fahari ya kuzungumza na kwa uwezo wa kuwalisha wengine. Ile roho ya mji iliingia kanisani. Wakorintho hawakuwa wapotevu wa mafundisho ya msingi tu; walikuwa waumini waliokuwa wameleta kanisani ndoto ya mji wao ya kujipandisha.
Paulo anaandika kwa sababu mbili. Kwanza, amepokea habari: "Kwa maana nimepata habari zenu, ndugu zangu, kwa watu wa nyumba ya Kloe." Pili, Wakorintho wenyewe wameuliza maswali, na mara kwa mara Paulo huanza sehemu mpya kwa maneno "basi kwa habari ya" (ndoa, vyakula vilivyotolewa sadaka, karama za rohoni, ile changizo). Tunajua pia kuwa huu si waraka wake wa kwanza kwao, kwa kuwa anataja barua ya awali katika 1 Wakorintho 5:9. Hivyo waraka huu ni mazungumzo yanayoendelea, si hotuba ya mara moja.
Ombi kuu la waraka linatolewa mapema: "Lakini, ndugu zangu, nawasihi, kwa jina la Bwana wetu Yesu Kristo, kwamba nyote mseme mamoja; wala pasiwe kwenu faraka, bali mhitimu katika nia moja na shauri moja" (1 Wakorintho 1:10). Tazama anachotumia Paulo kama msingi wa ombi hili: jina la Bwana Yesu Kristo. Hakuwaomba waungane kwa sababu umoja ni rahisi au wa faida; aliwaomba kwa sababu wamebatizwa katika jina moja.
Na mara moja anafafanua kwa nini mafarakano yao ni dalili ya ugonjwa mkubwa zaidi: "Kwa sababu neno la msalaba kwao wanaopotea ni upuzi; bali kwetu sisi tunaookolewa ni nguvu ya Mungu" (1 Wakorintho 1:18). Wakorintho walitaka hekima inayoonekana yenye nguvu, hotuba zenye kuvutia, viongozi wa daraja la juu. Paulo anawaambia kwamba injili iliyowafanya kuwa kanisa ilikuwa habari ya mtu aliyetundikwa msalabani kama mhalifu. Msalaba haukuwa nembo; ulikuwa aibu. Mtu aliyekiri kuwa Mwokozi wake alisulibiwa hawezi kuendelea kugombea nafasi ya heshima.
Kutoka hapo, msalaba unagusa hata mwili. Wakorintho wengine walidhani mwili ni kitu cha chini kisicho na maana ya kiroho, na kwa hiyo wakienda kwa makahaba ni jambo dogo. Paulo anajibu: "Au hamjui ya kuwa mwili wenu ni hekalu la Roho Mtakatifu aliye ndani yenu, mliyepewa na Mungu? Wala ninyi si mali yenu wenyewe" (1 Wakorintho 6:19). Hoja yake si "jizuie kwa nidhamu," bali "umenunuliwa." Mwili wako umekuwa mahali ambapo Mungu anakaa, kwa sababu bei ilitolewa msalabani. Hivi ndivyo waraka huu unavyofanya kazi: kila swali la maisha ya kila siku lazima lipimwe kwenye kivuli cha Kristo aliyesulibiwa na kufufuka.
Uzi unaopita katika Biblia yote
Waraka huu unaonekana kama barua ya mambo ya kanisa, lakini mizizi yake imezama kwa kina katika Agano la Kale. Paulo anafundisha Wakorintho waone kwamba wao ni mwendelezo wa hadithi moja kubwa ya Mungu, na kwamba hadithi hiyo imetimizwa katika Kristo.
Anapozungumzia dhambi iliyofichwa kanisani, anatumia Pasaka: "Mwondoeni chachu ya kale, mpate kuwa donge jipya lisilotiwa chachu, kama vile mlivyo hamkutiwa chachu. Kwa maana Pasaka wetu amekwisha kutolewa kuwa sadaka, yaani, Kristo." Usafishaji wa nyumba za Waisraeli usiku wa kutoka Misri unakuwa mfano wa usafishaji wa kanisa. Anapozungumzia majaribu, anawapeleka jangwani kwa Israeli waliokula mana na kunywa maji kutoka mwamba, na anasema mwamba ule ulikuwa Kristo, kisha anatoa onyo na faraja pamoja: "Jaribu halikuwapata ninyi, lipitalo kiasi cha nguvu za kibinadamu; ila Mungu ni mwaminifu" (1 Wakorintho 10:13). Hekalu la Yerusalemu, lile jengo lililokuwa makao ya utukufu wa Mungu, linabadilika kuwa jumuiya na mwili: "Hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu, na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu?"
Meza ya Bwana pia ni uzi unaopita. Katika Kutoka, Israeli waliagizwa kukumbuka usiku wa kuokolewa kila mwaka. Katika chumba cha juu, Yesu alichukua mkate na kikombe na akasema, "Fanyeni hivi kwa kunikumbuka mimi." Paulo anaukabidhi kanisa mapokeo hayo na kuyaeleza kwa maneno ambayo yameimbwa na kanisa kwa karne nyingi: "Kwa maana kila mwalapo mkate huu na kukinywea kikombe hiki, mwaitangaza mauti ya Bwana hata ajilie" (1 Wakorintho 11:26). Kumbukumbu ya zamani imekuwa tangazo la sasa na tumaini la siku zijazo.
Wazo la taifa moja lenye makabila kumi na mawili, wenye kazi tofauti ndani ya hema moja, linarudi katika umbo jipya: "Maana kama vile mwili ni mmoja, nao una viungo vingi, na viungo vyote vya mwili ule, navyo vingi, ni mwili mmoja; vivyo hivyo na Kristo" (1 Wakorintho 12:12). Jumuiya ya agano haijaondolewa, imekuzwa na kuwa mwili wa Kristo ulio na Myahudi na Myunani, mtumwa na mtu huru.
Kila uzi hukutana mwishoni katika sura ya kumi na tano. Adamu wa kwanza, aliyeumbwa kutoka mavumbi, anasimama upande mmoja; Kristo, Adamu wa mwisho, anasimama upande mwingine. Sheria ya limbuko, ile sadaka ya mavuno ya kwanza iliyopelekwa hekaluni kama dhamana ya mavuno yote yanayofuata, inapata maana yake ya kweli: "Lakini sasa Kristo amefufuka katika wafu, limbuko la wao waliolala" (1 Wakorintho 15:20). Nabii Hosea aliuliza kifo kiko wapi uchungu wake; Isaya alitabiri kwamba mauti itamezwa kwa kushinda. Paulo anasema ahadi hizo zimeanza kutimia asubuhi ya ufufuo, na kwamba mavuno yote yanakuja.
Hivyo waraka huu si kisiwa. Ni Agano la Kale likisomwa kwa macho ya msalaba na kaburi lililo wazi.
Muundo na mada kuu
Waraka huu una sura kumi na sita, na unaweza kueleweka kwa urahisi ukigawanywa katika sehemu zinazofuatana kwa mantiki.
Sura ya kwanza hadi ya nne ni msingi wa kila kitu kinachofuata. Paulo anashughulikia mafarakano yaliyotokana na kujivuna kwa walimu, na jibu lake halikuwa mpango wa usuluhishi bali theolojia ya msalaba. Hekima ya Mungu inaonekana kama upumbavu machoni pa dunia, na Mungu amechagua mambo manyonge na yaliyodharauliwa ili asiwe na mtu ajivunaye mbele zake. Hapa Paulo anatangaza kiini cha huduma yake: "Maana naliazimia nisijue neno lo lote kwenu ila Yesu Kristo, naye amesulibiwa." Pia anaeleza kuwa wahudumu ni watumishi na mawakili, si wakuu wa makundi, kwa kuwa "msingi mwingine hawezi mtu kuuweka, isipokuwa ni huo uliokwisha kuwekwa, yaani, Yesu Kristo."
Sura ya tano na ya sita zinashughulikia mambo ambayo Paulo aliyasikia kutoka kwa wengine: dhambi ya uasherati iliyokuwa ikivumiliwa kanisani, mashauri yaliyopelekwa mahakamani, na matumizi mabaya ya mwili. Nidhamu ya kanisa hapa si ukatili; ni upendo unaotaka mtu aokolewe na jumuiya isafishwe.
Sura ya saba hadi ya kumi na nne ni majibu ya maswali yao. Sura ya saba inahusu ndoa, useja, na kuishi kwa uaminifu katika hali uliyoitwa nayo. Sura ya nane hadi ya kumi zinahusu vyakula vilivyotolewa sadaka kwa sanamu, na hoja ya Paulo inashangaza: swali si "nina haki gani?" bali "nitamsaidia ndugu yangu aliye dhaifu?" Anatoa mfano wake mwenyewe wa kuacha haki zake kwa ajili ya injili. Sura ya kumi na moja inashughulikia tabia katika ibada na dhuluma iliyotokea katika meza ya Bwana. Sura ya kumi na mbili hadi kumi na nne zinahusu karama za Roho, zikiwekwa katikati ya picha ya mwili mmoja, na kuongozwa na kanuni kuu ya kufaidiana: "Lakini kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana wote."
Katikati ya sehemu hiyo ya karama, Paulo anaweka sura ya kumi na tatu, wimbo wa upendo. Mara nyingi sura hii huondolewa mahali pake na kupelekwa harusini, lakini ipo pale kwa sababu maalum. Kanisa lililokuwa likigombea karama za kuonekana lilihitaji kuambiwa kwamba njia iliyo bora zaidi haikuwa karama yoyote, bali upendo wenye umbo la msalaba. Upendo si shairi la harusi; ni upasuaji.
Sura ya kumi na tano ni taji la waraka. Baada ya kila jibu la kila siku, Paulo anapanua anga: Kristo alikufa, alizikwa, alifufuka, alionekana, na kwa sababu hiyo wafu watafufuliwa. Hitimisho lake si fundisho tu, ni nguvu ya kuendelea: "Basi, ndugu zangu wapendwa, mwimarike, msitikisike, mkazidi sana kutenda kazi ya Bwana sikuzote, kwa kuwa mwajua ya kwamba taabu yenu siyo bure katika Bwana."
Sura ya kumi na sita inamalizia kwa mambo ya kawaida: changizo kwa watakatifu wa Yerusalemu, mipango ya safari, salamu, na amri ndogo inayofunga kila kitu: "Mambo yenu yote yafanyike katika upendo."
Mistari muhimu kutoka kitabu hiki
Mstari wa kwanza ni 1 Wakorintho 1:18: "Kwa sababu neno la msalaba kwao wanaopotea ni upuzi; bali kwetu sisi tunaookolewa ni nguvu ya Mungu." Katika mji uliothamini wasemaji wenye ufasaha na wafuasi wenye nguvu, Paulo anasema ujumbe wa kanisa ni habari ya kifo cha kinyonge. Msalaba haukuwa tu njia ya kuokolewa; ukawa kipimo cha kila thamani. Hapa ndipo tatizo la Korintho linapokutana na dawa yake. Kanisa lililogombea heshima haliwezi kubaki hivyo likiendelea kutazama Kristo aliyetundikwa. Ukiwa na mstari huu mkononi, sura kumi na sita zote zinakuwa rahisi kueleweka: Paulo anachukua msalaba na kuupeleka chumba kwa chumba katika maisha ya kanisa.
Mstari wa pili ni 1 Wakorintho 13:13: "Basi, sasa yanadumu haya matatu: imani, tumaini, upendo; na katika hayo lililo kuu ni upendo." Upendo ni mkuu kwa sababu ndio pekee unaovuka mpaka wa siku za mwisho. Imani itaona; tumaini litapokea; upendo utaendelea. Lakini kumbuka kwa nini Paulo alisema hivi. Hakuwa akihutubia bibi na bwana harusi; alikuwa akiandika kwa watu waliokuwa wakipima utakatifu kwa sauti ya karama zao. Upendo anaouelezea ni ule wa Kristo: huvumilia, hufadhili, hautafuti mambo yake. Ndiyo sababu sura hii inakwaruza. Ni rahisi kuimba juu ya upendo; ni vigumu kumwachia mwenzako nafasi ya kwanza kwenye meza.
Mstari wa tatu ni 1 Wakorintho 15:20: "Lakini sasa Kristo amefufuka katika wafu, limbuko la wao waliolala." Neno "limbuko" linatoka shambani. Mavuno ya kwanza yalikuwa ishara kwamba shamba lote linakaribia kuvunwa. Hivyo ufufuo wa Yesu hauishi kwake; ni ahadi inayohusu kila kaburi la mwamini. Wakorintho wengine walifikiri roho tu ni muhimu na mwili hauna thamani. Paulo anawajibu kwa ufufuo, na kwa jibu hilo anatetea utakatifu wa mwili ulioelezwa katika 1 Wakorintho 6:19. Mwili wako una maana ya milele kwa sababu Kristo alifufuka kimwili. Matumaini haya ndiyo yanayoifanya kazi yako ya kawaida ya kumtumikia Bwana kuwa kazi yenye matunda yasiyopotea.
Kioo
Rudi kwenye chumba kile cha Korintho, lakini sasa weka jina lako mlangoni. Unakaa mahali gani? Unakula kwanza au unasubiri? Unapoingia kanisani, akili yako hukimbia kwa nani: kwa wale wanaoweza kukusaidia kupanda, au kwa wale wasioweza kukurudishia kitu?
Mafarakano ya Korintho hayakuanza kwa mafundisho ya uzushi. Yalianza kwa kupenda kuonekana. Ndiyo sababu waraka huu unakwaruza hasa wale wetu tunaopenda kuwa "waumini wa daraja la juu." Unasema ninamfuata mchungaji mzuri, una kikundi kizuri, umesoma vitabu vizuri, na bila kujua unakuwa mmoja wa wale wanaosema "mimi ni wa Apolo." Paulo anavunja hesabu hiyo kwa maneno machache: nyote ni wa Kristo, na Kristo alisulibiwa.
Pia inagusa mwili wako. Unasema labda hakuna anayejua ninachoangalia usiku, ninayemtumia ujumbe, ninachofanya nikiwa safarini. Lakini 1 Wakorintho 6:19 haikuandikwa kama tishio; iliandikwa kama ukumbusho wa heshima. Wewe si mali yako mwenyewe. Mwili uliouona kama wako tu ni hekalu, na gharama ya kukufanya hekalu ilitolewa msalabani.
Inagusa pesa na muda wako. Paulo aliandika kwa makanisa maskini kuhusu changizo ya watakatifu wa Yerusalemu, na aliwaambia watenge kila wiki. Je, ukarimu wako ni wa hisia za ghafla au ni nidhamu ya upendo?
Na inagusa upweke wako. Kama umechoshwa na kanisa lenye matatizo, soma mwanzo wa waraka huu kwa makini. Paulo aliwaita watakatifu, wenye kuitwa, waliotakaswa, hata kabla ya kurekebisha hata jambo moja. Kanisa lenye matatizo bado ni kanisa la Mungu. Hiyo haisamehe dhambi, lakini inakuzuia kukimbia.
Imeelezwa kwa watoto
Waraka huu si rahisi kwa watoto kwa sababu una mambo ya ndoa, vyakula vya sanamu na karama za rohoni. Lakini kuna lango jepesi kabisa: mwili. Unaweza kumwambia mtoto kwamba kanisa ni kama mwili mmoja. Jicho haliwezi kusema sikio halihitajiki. Kidole kidogo cha mguu hakionekani sana, lakini jaribu kutembea bila hicho. Hivyo ndivyo Mungu alivyopanga familia yake: kila mtu ana kazi yake, na hakuna anayeweza kuambiwa "hatukuhitaji."
Kisha unaweza kueleza kwamba watu wa Korintho walibishana sana kuhusu nani ni bora zaidi, na Paulo akawaandikia barua ndefu ili kuwaambia jambo moja: Yesu alipenda hata hata kufa msalabani, na watu wa Yesu wanapaswa kupendana vivyo hivyo. Hapo unaweza kusimama na mtoto kwenye 1 Wakorintho 13:13 na kuonyesha kwamba upendo ni mkubwa kuliko kila kitu kingine, kwa sababu upendo haukomi kamwe.
Watoto wakubwa wanaweza kushika sura ya kumi na tano. Waulize: "Ikiwa Yesu amefufuka, ina maana gani kwa mtu tunayempenda aliyefariki?" Jibu la Paulo kwamba Kristo ni limbuko linafaa kuelezwa kwa picha ya shamba: tunda la kwanza linaonyesha mavuno yanakuja.
Kwenye Faith.network tunatayarisha maelezo ya kitabu hiki kwa makundi mbalimbali ya umri, yaani kwa watoto wadogo wa miaka mitatu hadi sita kwa picha na hadithi fupi, kwa watoto wa shule wa miaka saba hadi kumi na mbili kwa mifano ya kila siku na maswali ya kujadili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi kwa mazungumzo ya kweli kuhusu mwili, mahusiano, shinikizo la kuonekana bora na tumaini la ufufuo.
Mwongozo wa kusoma waraka huu
Ukitaka kuusoma waraka huu kwa faida, usianze sura ya kumi na tatu. Anza sura ya kwanza hadi ya nne kwa wiki ya kwanza, ukisoma kidogo kila siku na ukijiuliza swali moja: "Ni wapi ninapotafuta heshima ambayo Kristo aliikataa?" Andika jibu lako. Hizi sura ni funguo za chumba chote; usipozishika, kila jibu la Paulo litaonekana kama kanuni ya kiholela.
Wiki ya pili, soma sura ya tano hadi ya kumi. Hapa utakutana na mambo magumu: nidhamu ya kanisa, mahakama, uasherati, ndoa na useja, uhuru na vyakula vya sanamu. Usikimbilie kuamua "nina haki gani." Fuata mantiki ya Paulo, kwa sababu mara nyingi anabadilisha swali kutoka haki zangu hadi faida ya mwenzangu. Jiulize kila siku: "Uhuru wangu unamsaidia nani, na unamwumiza nani?"
Wiki ya tatu, soma sura ya kumi na moja hadi ya kumi na nne mfululizo, kwa mkupuo mmoja ikiwezekana. Sehemu hii inahusu kanisa lilipokutana: meza ya Bwana, karama, unabii, lugha, utaratibu. Soma 1 Wakorintho 11:26 na 1 Wakorintho 12:12 kwa sauti, kisha soma sura ya kumi na tatu bila kufikiria harusi yoyote. Utaona kwamba upendo ni jibu la Paulo kwa kanisa lenye mashindano.
Wiki ya nne, soma sura ya kumi na tano na kumi na sita. Soma sura ya kumi na tano mara tatu: siku ya kwanza kwa habari zake, siku ya pili kwa hoja zake, siku ya tatu kwa tumaini lake. Kisha malizia na amri ndogo ya mwisho kwamba mambo yote yafanyike katika upendo, na uliza: "Nitaanza na jambo gani moja wiki hii?"
Ikiwa unasoma na kikundi, tumieni Matendo 18 kama ufunguo wa historia, na someni 2 Wakorintho baada yake ili muone jinsi mazungumzo yaliendelea. Na kama unasoma peke yako, weka kalamu karibu. Waraka huu haukuandikwa ili kujibu maswali yetu ya kinadharia; uliandikwa ili kubadilisha jinsi tunavyoishi pamoja.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Nani aliandika Waraka wa Kwanza kwa Wakorintho?
Mtume Paulo ndiye mwandishi, na anajitambulisha mwanzoni wa waraka pamoja na Sosthene aliyekuwa naye wakati wa kuandika. Wanazuoni wa mapokeo yote, hata wale wanaohoji uandishi wa baadhi ya nyaraka nyingine, wanakubali kwamba huu ni waraka wa Paulo kwa sababu ya mtindo wake, historia yake inayolingana na Matendo, na uhusiano wake wa kibinafsi na kanisa alilolianzisha. Paulo aliandika kama mtu aliyekuwa amekaa Korintho kwa miezi kumi na minane, akiwajua watu kwa majina, na kwa hiyo anaandika kwa mamlaka ya mtume na kwa uchungu wa baba wa kiroho.
Waraka wa Wakorintho uliandikwa mwaka gani na kutoka wapi?
Paulo aliandika kutoka Efeso wakati wa safari yake ya tatu, kwa kadiri ya mwaka 53 hadi 55 baada ya Kristo. Tunajua mahali kwa sababu anasema mwenyewe kwamba atakaa Efeso hadi Pentekoste katika 1 Wakorintho 16:8. Tarehe inapatikana kwa kuhesabu kutoka kwa huduma yake ya Korintho katika Matendo 18, ambayo inahusishwa na kipindi cha utawala wa Galio kama liwali wa Akaya karibu mwaka 51 hadi 52. Hii inafanya waraka huu kuwa mmoja wa maandiko ya kale zaidi ya Agano Jipya.
Kwa nini Paulo aliandika waraka huu?
Sababu zilikuwa mbili. Kwanza, alipata habari za kuhuzunisha kutoka kwa watu wa nyumba ya Kloe kuhusu mafarakano, dhambi iliyovumiliwa, mashauri mahakamani na dhuluma katika meza ya Bwana. Pili, kanisa lenyewe lilimtumia maswali, kwa njia ya wajumbe, kuhusu ndoa, vyakula vilivyotolewa sadaka kwa sanamu, karama za rohoni na changizo kwa watakatifu. Kwa hiyo waraka ni mchanganyiko wa kurekebisha na kufundisha, na kila jibu Paulo analitegemeza kwenye injili ya Kristo aliyesulibiwa na kufufuka.
Kuna tofauti gani kati ya Waraka wa Kwanza na wa Pili kwa Wakorintho?
Waraka wa kwanza unashughulikia matatizo ya kanisa: migawanyiko, maadili, ibada, karama na ufufuo. Waraka wa pili unashughulikia zaidi uhusiano kati ya Paulo na kanisa baada ya mgogoro mkali, hasa mashambulizi dhidi ya utume wake na ulinganisho wake na "mitume bora" waliokuja Korintho. Kwa hiyo wa kwanza ni mwongozo wa kichungaji kwa maswali ya vitendo, na wa pili ni ushuhuda wa moyo wa mtume uliojeruhiwa, uliojaa maneno ya upatanisho, faraja katika dhiki na kujivuna katika udhaifu.
Korintho ilikuwa mji wa aina gani?
Korintho ulikuwa mji mkubwa wa biashara katika Ugiriki, koloni ya Kirumi yenye bandari mbili na njia ya kupita kwa meli na bidhaa, mwenyeji wa michezo maarufu ya Isthmia na kituo cha mahakama za mkoa. Ulikuwa mji wa watu wageni waliokuja kutafuta mali na heshima, wenye tabaka kali kati ya matajiri na watumwa, na wenye mahekalu mengi ya miungu ya kipagani. Mazingira hayo yalileta kanisani njaa ya hadhi, uhuru uliopindukia katika mambo ya mwili, na mashindano ya kuonekana wa daraja la juu.
Sura ya kumi na tatu inahusu nini kwa kweli?
Inahusu kanisa, si harusi. Paulo aliiweka katikati ya mjadala wa karama za rohoni kwa sababu Wakorintho walikuwa wakitumia karama zao kama vyeti vya ukuu. Anaonyesha kwamba lugha, unabii, maarifa, imani ya kuondoa milima na hata kujitoa sadaka hayana faida yoyote bila upendo. Upendo anaouelezea si hisia bali tabia ya Kristo msalabani: huvumilia, hufadhili, hautafuti mambo yake. Mwisho wa sura, 1 Wakorintho 13:13 unaweka upendo juu ya yote kwa sababu ni kitu kinachodumu milele.
Nini maana ya kusema mwili wangu ni hekalu la Roho Mtakatifu?
Katika 1 Wakorintho 6:19 Paulo anajibu wale waliosema mwili hauna maana ya kiroho. Anawaambia kwamba Roho Mtakatifu anakaa ndani ya mwamini, kwa hiyo mwili ni mahali patakatifu, na kwamba hatujamiliki tena nafsi zetu kwa sababu tumenunuliwa kwa gharama. Hii inamaanisha usafi wa mwili si kanuni ya kijamii bali ni jibu la shukrani kwa neema. Inamaanisha pia heshima kwa mwili katika afya, kazi, mapumziko na mahusiano, kwa sababu Mungu hakuokoa roho peke yake bali mtu mzima.
Meza ya Bwana inafundishwa vipi katika waraka huu?
Paulo anakabidhi kanisa maneno ya Yesu usiku ule alipotolewa, na anaeleza maana yake katika 1 Wakorintho 11:26 kwamba kila tunapokula mkate na kunywa kikombe tunaitangaza mauti ya Bwana hadi ajilie. Meza ni kumbukumbu, tangazo na tumaini kwa wakati mmoja. Ndiyo sababu Paulo anakemea vikali tabia ya matajiri wa Korintho kuwadharau maskini wakati wa chakula hicho; kuvunja umoja wa mwili wa Kristo kwenye meza ya Kristo ni kupingana na ujumbe wenyewe unaotangazwa pale.
Je, karama za Roho zinaendelea leo?
Waraka huu hauandika orodha ya karama zilizokwisha au zinazoendelea; unaweka kanuni zinazotumika nyakati zote. Karama zinatoka kwa Roho mmoja, zinagawanywa kwa kadiri ya mapenzi yake, na hazipimwi kwa kuvutia kwao bali kwa kufaidiana wote. Wakristo waaminifu hutofautiana kuhusu baadhi ya karama leo, lakini wote wanaweza kukubali vipimo vya Paulo: Kristo atukuzwe, kanisa lijengwe, utaratibu uheshimiwe, na upendo utawale. Kikundi kinachofuata vipimo hivyo kitaepuka kiburi na pia kuepuka kuzima kazi ya Roho.
Kwa nini Paulo anasema wanawake wanyamaze kanisani?
Maneno hayo yapo katika muktadha wa kurekebisha mkutano wenye fujo, ambapo Paulo anazuia vikundi mbalimbali vilivyokuwa vikikatisha ibada, akiwaagiza wanenaji wa lugha na manabii pia kunyamaza kwa nyakati fulani. Katika waraka huo huo Paulo anatambua wanawake wanaosali na kutoa unabii, na katika nyaraka zake anawataja wanawake kama watumishi na wasaidizi wake. Wakristo wa mapokeo tofauti wanatafsiri maagizo hayo kwa namna tofauti, lakini wote hukubali kwamba lengo la Paulo lilikuwa amani, utaratibu na heshima katika kusanyiko la Mungu.
Waraka huu unasema nini kuhusu ndoa na kutokuoa?
Sura ya saba inaheshimu hali zote mbili. Paulo anatetea ndoa kama zawadi, anakataza kudharau mahusiano ya mwili ndani ya ndoa, na anataka waumini wabaki waaminifu hata kwa wenzi wasioamini. Wakati huo huo anaonyesha kwamba kutokuoa au kutokuolewa kunaweza kuwa karama inayompa mtu uhuru wa kumtumikia Bwana kwa moyo usiogawanyika. Kigezo chake si "hali ipi ni takatifu zaidi" bali "wapi unaweza kumtumikia Kristo kwa amani," na maagizo yake yote yanasimama chini ya ukumbusho kwamba wakati umekuwa mfupi.
Nini maana ya Kristo kuwa limbuko la waliolala?
Limbuko lilikuwa sadaka ya mavuno ya kwanza iliyotolewa hekaluni kama ishara kwamba shamba lote linakaribia kuvunwa. Paulo anatumia picha hiyo katika 1 Wakorintho 15:20 ili kueleza kwamba ufufuo wa Yesu si tukio la pekee lisilohusu wengine, bali mwanzo wa mavuno makubwa. Kwa sababu Kristo amefufuka kimwili, wale wote walio wake watafufuliwa. Hii ndiyo sababu Paulo anamalizia sura hiyo akiwaambia waumini wasitikisike na kuzidi kutenda kazi ya Bwana, kwa kuwa taabu yao haipotei bure.
Nianzie wapi ikiwa nasoma waraka huu kwa mara ya kwanza?
Anza na Matendo 18 ili ujue hadithi ya kuanzishwa kwa kanisa la Korintho, kisha soma sura ya kwanza hadi ya nne ya waraka kwa polepole, kwa kuwa hapo Paulo anaweka msingi wa msalaba unaotumika kwa kila jibu linalofuata. Baada ya hapo endelea mfululizo hadi mwisho bila kuruka sura ngumu, na malizia kwa kusoma sura ya kumi na tano kwa sauti. Ukifanya hivyo utaona kwamba 1 Wakorintho 1:10 na 1 Wakorintho 16:14 zinazungusha waraka wote katika ombi moja la umoja na upendo.
Kwa kuhitimisha
Kanisa la Korintho lilikuwa na kila kitu: karama nyingi, maarifa, utajiri, bidii, hata mtume aliyewafundisha mwaka mmoja na nusu. Na pamoja na hayo yote, lilikuwa limeanza kuwa mji wake, likigombea heshima katika jina la Kristo. Paulo hakuwarudisha kwenye kanuni za ustaarabu; aliwarudisha kwenye msalaba, na kutoka hapo akaeleza upya hekima yao, miili yao, uhuru wao, meza yao, karama zao na tumaini lao.
Ndiyo sababu waraka huu unatufaa sana leo. Tunaishi katika utamaduni unaopima watu kwa kuonekana, kwa kufuatwa, kwa mafanikio. Kanisa linalonywa maji ya mto huo huo litajifunza polepole kugombana kwa njia za kiroho. Dawa ni ile ile: neno la msalaba, ambalo ni nguvu ya Mungu, na upendo ambao ni njia iliyo bora zaidi.
Chukua kalamu na kitabu hiki wiki hii. Soma sura nne za kwanza, kisha nenda sura ya kumi na tatu, kisha ya kumi na tano. Omba Mungu akuonyeshe mahali pamoja ambapo unatafuta kuonekana mkubwa, na umwombe neema ya kuacha nafasi hiyo kwa upendo. Kanisa lenye matatizo bado ni kanisa lake, na njia ya upendo bado inapatikana.
JL Group
Philippines
Nigeria
Zimbabwe
India
Zambia
South Africa
Malawi
Kenya
Indonesia
DR Congo
Ghana
Nepal
Cameroon
Mozambique
Benin
