Karama za Roho Mtakatifu: Aina Zake na Matumizi Yake Kanisani
Utangulizi
Ni Jumapili asubuhi katika kanisa dogo lililojengwa kwa mabati. Mama Rehema anapika chai kwa wajane baada ya ibada, na hakuna anayemshukuru. Kijana Daudi anapiga gitaa, na kila mtu anamsifu. Mzee Yohana anaomba kwa sauti ya chini nyuma ya jengo, na watu wanaokoka. Baada ya ibada, msichana mmoja anamwuliza mchungaji kwa unyenyekevu: "Mimi nina karama gani? Naonekana sina kitu."
Swali hilo linaulizwa kila wiki, katika lugha nyingi, katika mabara yote. Na mara nyingi jibu tunalopewa ni orodha ya vipawa, jaribio la maswali kumi, au wito wa kutamani jambo la kushangaza zaidi. Lakini Maandiko hayaanzii kwenye orodha. Yanaanzia kwenye Kristo aliyepaa mbinguni, akateka mateka, akawapa wanadamu vipawa.
Katika ukurasa huu utaona karama za Roho Mtakatifu ni nini kwa kweli, jinsi zinavyopita katika Biblia yote kutoka Kutoka hadi Ufunuo, orodha nne kubwa za Agano Jipya, makosa manne yanayoumiza makanisa yetu, na hatua za wazi za kutambua na kutumia karama yako bila kiburi wala hofu.
Mtazamo wa mwongozo huu
Mwongozo huu hausimami kwenye swali "nina karama ipi kubwa?" bali kwenye ukweli mmoja: karama ni nyara za ushindi wa Kristo, zilizogawiwa kwa mwili wake, na zinapimwa kwa jinsi zinavyojenga wengine. Waefeso 4:8 inasema, "Kwa hiyo husema, Alipopaa juu, aliteka mateka, akawapa wanadamu vipawa." Mfalme aliyeshinda anagawa mali ya ushindi kwa watu wake. Hii inabadilisha kila kitu: karama haiwi cheti cha utakatifu wako, wala kipimo cha ukomavu wako, bali chombo cha kazi mikononi mwako kwa faida ya wengine. Tutarudia mtazamo huu mara kwa mara, kwa sababu unaokoa kanisa kutoka kwenye majivuno na kutoka kwenye hofu ya kujiona duni.
Biblia inasema nini kuhusu karama za Roho Mtakatifu?
Neno la Kigiriki linalotumiwa mara nyingi ni charisma, lenye mzizi wa neno charis, yaani neema. Karama, kwa hiyo, ni neema iliyovaa mavazi ya kazi. Si kitu unachopata kwa jitihada, ustadi wa kuzaliwa, au miaka mingi ya kufunga; ni sehemu ya neema ya Mungu iliyoshikika mikononi mwako ili itumike.
Paulo anaeleza chanzo chake kwa uwazi katika Warumi 12:6: "Basi kwa kuwa tuna karama zilizo mbalimbali kwa kadiri ya neema tuliyopewa; ikiwa unabii, tutoe unabii kwa kadiri ya imani." Tazama maneno mawili: "zilizo mbalimbali" na "neema tuliyopewa." Tofauti si tatizo la kanisa, ni mpango wa Mungu. Na hakuna karama inayotoka kwenye sifa zetu; zote zinatoka kwenye neema.
Kusudi lake pia limetamkwa bila kificho. 1 Wakorintho 12:7 inasema, "Lakini kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana." Maneno "kila mmoja" yanafuta wazo kwamba karama ni mali ya wachungaji na wainjilisti tu. Maneno "kwa kufaidiana" yanafuta wazo kwamba karama ni kwa starehe yako ya kiroho. Ukipima karama yako kwa kipimo hiki kimoja, wengi wa mabishano yetu hufa mara moja.
Mgawaji ni nani? 1 Wakorintho 12:11 inajibu: "Lakini kazi hizi zote huzitenda Roho huyo mmoja, yeye mmoja, akimgawia kila mtu peke yake kama apendavyo yeye." Hapa kuna faraja na nidhamu pamoja. Faraja, kwa sababu hukupitwa; Roho aligawa kwa hekima yake. Nidhamu, kwa sababu hauwezi kudai karama kama haki yako, wala kumlaumu mwenzako kwa kupewa kile ambacho wewe unatamani.
Roho hagawi kwa sifa, anagawa kwa upendo.
Agano Jipya lina orodha nne kuu, na hakuna moja inayodai kuwa kamili. Katika Warumi 12:6-8 tunaona unabii, huduma, kufundisha, kuonya, kukirimu, kusimamia na kurehemu, karama nyingi zake za kila siku na za kimya. Katika 1 Wakorintho 12:8-10 tunaona neno la hekima, neno la maarifa, imani, karama za kupoza, matendo ya miujiza, unabii, kupambanua roho, aina za lugha na tafsiri za lugha. Katika Waefeso 4:11 karama zinakuwa watu: "Naye alitoa wengine kuwa mitume, na wengine kuwa manabii; na wengine kuwa wainjilisti na wengine kuwa wachungaji na waalimu." Na katika 1 Petro 4:10-11 karama zinagawanyika katika makundi mawili mapana, huduma ya kunena na huduma ya kutenda.
1 Petro 4:10 ni kama muhtasari wa yote: "Kila mmoja kwa kadiri alivyoipokea karama, itumieni kwa kuhudumiana; kama mawakili wema wa neema mbalimbali za Mungu." Wakili si mmiliki. Anashika mali ya mwingine, kwa faida ya nyumba ya mwingine, na atatoa hesabu kwa Bwana wa nyumba.
Hatimaye, Paulo hakusema tukae kimya tukisubiri. 1 Wakorintho 14:1 inaamuru: "Ipateni upendo; kisha takani sana karama za roho, hasa unabii." Amri mbili zimeunganishwa. Fuata upendo kwanza, kisha tamani karama kwa nguvu. Yeye anayefuata upendo pekee bila kutamani karama anakuwa mwenye moyo mwema asiye na chombo; yeye anayetamani karama bila upendo anakuwa, kwa maneno yake mwenyewe, "kama shaba iliayo, au upatu uvumao."
Uzi unaopita katika Biblia yote
Roho Mtakatifu hakuanza kazi yake siku ya Pentekoste. Anaonekana tangu mwanzo wa Maandiko, akipeperuka juu ya uso wa maji, akipulizia uzima, akiwezesha watu kwa kazi maalum.
Mfano wa kwanza wa wazi wa mtu aliyejazwa Roho kwa kazi ya karama si mtu wa kunena, ni fundi. Katika Kutoka 31:3 Bwana anasema juu ya Bezaleli, "nami nimemjaza roho ya Mungu, katika hekima na akili na maarifa, na ujuzi wa kila kazi." Roho anamjaza mtu ili kuchonga mbao na kufua dhahabu kwa hema la kukutania. Hiyo peke yake inavunja wazo kwamba kazi ya Roho inahusu mambo ya kushangaza tu.
Kisha, katika Hesabu 11, mzigo wa uongozi unamzidi Musa, na Bwana anachukua sehemu ya Roho aliyekuwa juu ya Musa na kuwapa wazee sabini. Yoshua analalamika kuwa watu wengine wanatabiri, na Musa anajibu kwa maneno yenye kutabiri wakati ujao: "Laiti watu wote wa Bwana wangekuwa manabii, na Bwana angetia roho yake juu yao!" Katika Agano la Kale, Roho alishuka juu ya wachaguliwa wachache: waamuzi kama Samsoni, wafalme kama Daudi, manabii kama Isaya. Musa alikuwa akitamani siku ambayo kila mmoja atashiriki.
Manabii walitangaza siku hiyo. Yoeli aliahidi mvua ya Roho juu ya wote wenye mwili, wanaume na wanawake, wazee na vijana. Ezekieli aliahidi moyo mpya na roho mpya. Zekaria alikumbusha, "Si kwa uwezo, wala si kwa nguvu, bali kwa roho yangu, asema Bwana wa majeshi."
Ahadi hizo zinakusanyika katika mtu mmoja. Yesu anaanza huduma yake akisema, "Roho ya Bwana i juu yangu." Yeye ndiye Mpakwa mafuta, aliyejaa Roho bila kipimo. Na kwa sababu tunaelekea kufikiri karama ni mali yetu binafsi, ni muhimu kuona jinsi Yesu anazitoa: baada ya kufa, kufufuka na kupaa. Matendo 2:4 inaeleza siku hiyo: "Wote wakajazwa Roho Mtakatifu, wakaanza kusema kwa lugha nyingine, kama Roho alivyowajalia kutamka." Petro anaeleza kilichotokea kwa kunukuu Yoeli, "Itakuwa siku za mwisho, asema Mungu, nitawamwagia watu wote Roho yangu." Tamanio la Musa lilitimia mjini Yerusalemu.
Hapa mtazamo wetu unapata nguvu yake. Paulo anasoma tukio la Pentekoste kama mgawanyo wa nyara: Mfalme alipanda kwenye ushindi, akateka mateka, akawapa wanadamu vipawa. Karama zako ni ushuhuda kwamba Yesu ameshinda. Karama ni nyara za Mfalme aliyeshinda.
Na uzi huu haukatiki hadi ukurasa wa mwisho. Katika Ufunuo, Roho anazungumza na makanisa saba, anaimarisha mashahidi wanaoteswa, na mwishoni anasimama pamoja na Bibi-arusi wakisema, "Njoo." Kutoka Bezaleli anayefua dhahabu hadi Roho na Bibi-arusi wanaoita ulimwengu, kazi ni moja: Mungu anawezesha watu wake kwa kazi anayowapa.
Kutokuelewana kwa kawaida
Kwanza, wengi wanadhani karama ni cheti cha utakatifu. Ndiyo kosa la kwanza na hatari zaidi. Kanisa la Korintho lilikuwa na karama nyingi kupita makanisa mengine; Paulo mwenyewe alisema hawapungukiwa karama yoyote. Lakini kanisa hilo hilo lilikuwa na migawanyiko, wivu, ulevi kwenye meza ya Bwana, na uasherati uliovumiliwa. Paulo aliwaita "watoto wachanga katika Kristo." Kwa hiyo karama nyingi na ukomavu mdogo vinaweza kukaa nyumba moja. Karama ni chombo cha kazi, tabia ni tunda la Roho, na Wagalatia 5:22-23 inaeleza tunda hilo: upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi. Usimchague kiongozi kwa kipawa chake cha kunena ukisahau kuuliza kuhusu tunda lake la nyumbani.
Pili, wengi wanadhani karama ni za wachache waliochaguliwa. Katika makanisa mengi kuna wazo la wafanyakazi na watazamaji: mchungaji anahudumu, wengine wanapokea. Lakini Waefeso 4:11-12 inaeleza kusudi la watumishi hao waliotolewa: "kwa kusudi la kuwakamilisha watakatifu, hata waifanye kazi ya huduma, hata liijengwe mwili wa Kristo." Kazi ya huduma ni ya watakatifu wote; kazi ya viongozi ni kuwatayarisha. Na 1 Petro 4:10 haina mianya: "Kila mmoja kwa kadiri alivyoipokea karama, itumieni kwa kuhudumiana." Kama unakaa kanisani miaka kumi ukisikiliza tu, mtazamo wa Biblia unakuita kutoka kwenye kiti chako.
Tatu, wengi wanadhani karama zinazoonekana ni bora kuliko zile za kimya. Hii ilikuwa ugonjwa wa Korintho, na Paulo aliutibu kwa mfano wa mwili. Aliandika kwamba viungo vinavyodhaniwa kuwa vinyonge zaidi ni vya lazima zaidi, na kwamba tunavipa heshima zaidi vile tunavyoviona kuwa vya heshima ndogo. Mama Rehema anayepika chai kwa wajane hafanyi kazi ndogo; anafanya kazi ambayo Roho aligawa kwa kusudi. Kipimo cha Paulo si sauti ya shangwe, ni ujenzi wa kanisa. Ndiyo maana alisema mambo yote yafanyike kwa kusudi la kujenga. Kipimo cha karama si mshangao, ni ujenzi.
Nne, wengi wanadhani karama zinathibitisha kwamba mtu ana ukweli. Miujiza inavutia, na sisi tunavutika haraka. Lakini Yesu alionya kwa maneno makali kabisa: "Wengi wataniambia siku ile, Bwana, Bwana, hatukufanya unabii kwa jina lako, na kwa jina lako kutoa pepo, na kwa jina lako kufanya miujiza mingi? Ndipo nitawaambia, Sikuwajua ninyi kamwe; ondokeni kwangu, ninyi mtenda maovu." Ndiyo maana Roho mwenyewe alitoa karama ya kupambanua roho, na ndiyo maana Paulo aliandika, "Msimzimishe Roho. Msitweze unabii. Yajaribuni mambo yote; lipendezalo mshike." Kanisa lenye hekima haliwi na hofu ya karama, na wala halikubali kila kitu kinachoitwa karama. Linajaribu kila kitu kwa Neno, kwa tunda, na kwa Kristo.
Kuishi kwayo leo
Ukiuliza wachungaji swali linalorudi zaidi kutoka kwa waumini, wengi watasema ni hili: "Nitajuaje karama yangu?" Jibu la Maandiko halianzi na jaribio la maswali, linaanza na hatua za utii.
Anza kwa maombi ya wazi. Yesu alisema Baba yuko tayari kuwapa Roho Mtakatifu wale wamwombao, na Paulo aliamuru, "takani sana karama za roho." Tamanio la kuhudumia si tamaa mbaya; ni tamanio la kupewa kifaa cha kufanya kazi ya upendo. Omba pasipo kuweka masharti kwa Roho kuhusu kile anachopaswa kukupa.
Kisha anza kuhudumu kabla ya kuwa na uhakika. Karama nyingi hazitambuliwi kwenye chumba cha kufikiri, zinatambuliwa kwenye kazi. Ukipewa nafasi ya kutembelea wagonjwa, tembelea. Ukipewa darasa la watoto, fundisha. Baada ya miezi sita, wewe na wenzako mtaona wapi Roho anazalisha matunda kwa mkono wako. Karama zetu mara nyingi zinaonekana kwa jinsi wengine wanavyoimarishwa, si kwa jinsi tunavyojisikia.
Uliza kanisa lako. Katika Agano Jipya karama zilitambuliwa hadharani, na hata zilithibitishwa kwa maombi na kuwekwa mikono. Paulo alimwambia Timotheo, "uichochee karama ya Mungu, iliyo ndani yako kwa kuwekwa mikono yangu." Waulize watu watatu wanaokujua vizuri: "Ni nini ninakifanya kinakuwaimarisha kweli?" Majibu yao ni sehemu ya mwongozo wa Roho, kwa sababu karama zilipewa kwa mwili, na mwili unaweza kuona kile ambacho jicho lako halioni.
Tumia karama pale ulipo, si pale unapotamani kuwa. Ofisi yako ni mahali pa karama ya kuonya na kufariji. Kikundi cha nyumbani ni mahali pa karama ya kufundisha na ya kupambanua. Simu yako ni mahali pa karama ya kukirimu, kwa sababu Paulo anasema mwenye kukirimu afanye "kwa moyo mkunjufu." Mama anayelea watoto wadogo anatumia karama ya kurehemu kila siku kabla ya saa nane asubuhi.
Na tumia karama kwa utaratibu. Katika 1 Wakorintho 14 Paulo hakuzuia karama; alizipangilia. Aliweka mipaka ya idadi, akaamuru tafsiri, akakumbusha kwamba Mungu si Mungu wa fujo, bali wa amani, na kwamba vitu vyote vifanyike kwa uzuri na kwa utaratibu. Utaratibu si adui wa Roho; ni ishara kwamba tunamheshimu Roho anayejenga, si kujionyesha.
Kioo
Sasa niseme nawe moja kwa moja, kwa sababu somo hili linakwaruza mahali penye maumivu.
Kama umekaa miaka mingi kanisani ukiamini kwamba "sina karama," sikiliza: hilo si unyenyekevu, ni kutokumwamini Roho aliyesema "kila mmoja." Uwezekano ni mkubwa kwamba unatumia karama yako tayari na hujaipa jina. Wewe unayekumbuka kumpigia simu mgonjwa, unayeona wanaokaa peke yao mwisho wa safu ya viti, unayelipia mahitaji ya kijana bila kutaja jina lako, unayeuliza swali linalofungua Maandiko kwa wote katika kikundi kidogo, huyo si mtu asiye na karama. Huyo ni wakili wa neema mbalimbali za Mungu.
Lakini kama wewe ni mtu wa jukwaani, kioo hiki linakugusa kwa upande mwingine. Ni rahisi kupenda sauti yako mwenyewe kuliko kupenda kanisa. Ni rahisi kutumia kipawa cha kunena kama njia ya kupata sifa, pesa, na wafuasi. Ni rahisi kuhubiri kwa nguvu Jumapili na kuwa mgeni mkali nyumbani Jumatatu. Paulo alikuwa mkweli: unabii, maarifa, imani ya kuhamisha milima, yote pasipo upendo ni sifuri. Sifuri, si kidogo.
Na kwa wewe unayechoka: karama yako haikupewa ili ijaze kalenda yako hadi mwili wako uvunjike. Karama ni sehemu, si mwili wote. Ukijaribu kuwa mkono, jicho, sikio na mguu, unadai kile ambacho Roho hakukupa, na unawanyima wengine nafasi yao. Kusema "hii si kazi yangu, mwite Musa mwingine" ni imani, sio uvivu.
Swali la mwisho ni hili: karama yako inanufaisha nani wiki hii, mbali na wewe mwenyewe? Kama jibu ni hakuna mtu, tatizo si kwamba hujui karama yako. Tatizo ni kwamba nyara za Mfalme zimezikwa chini ya kitanda. Anazitaka mikononi, zikitumika, zikijenga watu wake.
Imeelezwa kwa watoto
Watoto wanaelewa karama vizuri zaidi kuliko sisi tunavyodhani, kwa sababu wanaelewa timu na familia. Unaweza kuanza hivi: fikiria familia inayotayarisha sherehe. Mmoja anachana mboga, mwingine anapanga viti, mwingine anakaribisha wageni mlangoni, mwingine anacheza na watoto wadogo ili wasilie. Hakuna anayefanya kila kitu, na kila kazi inahitajika. Karama za Roho Mtakatifu ni kama kazi hizo: Mungu anampa kila mmoja kitu anachoweza kufanya vizuri, ili familia ya Mungu iwe na furaha na watu wote wasaidiwe.
Kwa watoto wadogo, tumia mifano ya mikono, macho na miguu. Mkono hauwezi kuona, na jicho haliwezi kushika kikombe. Tunahitajiana. Kwa watoto wakubwa, unaweza kufungua 1 Wakorintho 12 pamoja nao na kuwauliza wapi wanaona wanasaidia wengine: kuomba, kufariji, kufundisha wadogo, kutoa, kuimba, kupanga vitu. Kisha waambie ukweli mkuu: karama si tuzo kwa watoto wazuri; ni zawadi kutoka kwa Yesu aliyeshinda, na anazitoa kwa upendo.
Jambo moja la kuepuka: usiwaruhusu kufikiri kwamba karama zinazoonekana zaidi ni bora zaidi. Msifu mtoto anayemwomba mwenzake aliyeumia, kama unavyomsifu mtoto anayeimba mbele ya watu.
Kwa maelezo kamili yanayolingana na umri, tunayo matoleo maalum: kwa watoto wa miaka mitatu hadi sita, kwa wa miaka saba hadi kumi na miwili, na kwa vijana wa miaka kumi na miwili na zaidi. Kila toleo linatumia lugha, mifano na maswali yanayofaa hatua yao ya ukuaji, ili mazungumzo yasiishie kwa maelezo bali yafike kwenye maisha yao ya kila siku.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Karama za Roho Mtakatifu ni nini kwa maana rahisi?
Karama za Roho Mtakatifu ni uwezo maalum ambao Roho anampa mwamini kwa neema, bila kutegemea sifa au jitihada zake, kwa kusudi la kujenga kanisa na kutangaza Kristo. Neno la Kigiriki charisma linatokana na neno la neema, kwa hiyo karama ni neema inayotenda kazi mikononi mwako. 1 Wakorintho 12:7 inaeleza kusudi kwa maneno mafupi: "Lakini kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana." Karama, kwa hiyo, si mali yako binafsi bali chombo cha huduma unachoshika kama wakili.
Karama za Roho Mtakatifu ni ngapi?
Biblia haitoi orodha moja iliyokamilika, na hii ni muhimu. Karama zinaonekana katika Warumi 12:6-8, 1 Wakorintho 12:8-10 na 12:28, Waefeso 4:11 na 1 Petro 4:10-11, na kila orodha ni tofauti na nyingine. Ukikusanya zote unapata karibu ishirini, lakini Paulo hakuwa akiandika katalogi; alikuwa akiwapa mifano ya jinsi Roho anavyojaza mwili wa Kristo kwa uwezo tofauti. Kwa hiyo ni bora kuuliza "Roho anatumia nini kwangu kujenga wengine?" kuliko kubishana kuhusu idadi kamili.
Nitajuaje karama yangu ni ipi?
Anza na maombi, kwa sababu 1 Wakorintho 14:1 inatuagiza kutaka sana karama za roho. Kisha anza kuhudumu mahali kanisa lako lina uhitaji, kwa sababu karama nyingi zinatambuliwa kwenye kazi, sio kwenye kufikiri peke yako. Baada ya muda, uliza watu wanaokujua: ni nini nikifanyacho kinawaimarisha kweli? Karama zilipewa kwa mwili, kwa hiyo mwili unaweza kuona kile ambacho hujioni. Mwisho, angalia matunda: pale unapoona watu wanajengwa na kumkaribia Kristo kwa njia yako, hapo Roho anafanya kazi.
Kuna tofauti gani kati ya karama za Roho na matunda ya Roho?
Karama ni kile Roho anakupa kufanya; tunda ni kile Roho anakufanya uwe. Wagalatia 5:22-23 inaeleza tunda: upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi, na hilo linakua kwa wote wanaokaa ndani ya Kristo. Karama zinatofautiana kutoka mtu kwa mtu, tunda linapaswa kuwa kwa kila mmoja. Ndiyo maana mtu anaweza kuwa na karama kubwa na tabia mbovu, kama Korintho, na ndiyo maana Paulo aliweka sura ya upendo katikati ya mafundisho yake kuhusu karama.
Je, karama za miujiza na lugha zimekoma leo?
Wakristo waaminifu wanatofautiana hapa. Wengine wanaamini karama za ishara zilikamilisha kazi ya kuweka msingi wa mitume na kwa hiyo zilikoma; wengine wanaamini Roho anaendelea kuzigawa hadi Kristo atakaporudi. Kilichowazi ni maagizo ya Paulo: "Msimzimishe Roho. Msitweze unabii. Yajaribuni mambo yote; lipendezalo mshike." Msimamo wowote uwao, hatuna ruhusa ya kuwa
