Exodo 32:13

Ang Teksto

Nasa bingit ng pagkawasak ang Israel, at may isang lalaking nakatayo sa pagitan, hingal pa mula sa pag-akyat, alikabok sa balbas, at ang tanging hawak niya ay hindi katwiran kundi isang pangako. "Alalahanin mo sina Abraham at Isaac at Israel, iyong mga lingkod," sabi ni Moises, at hindi niya idinugtong na mabubuting tao naman ang bayan sa paanan ng bundok. Alam niyang wala siyang maidadahilan. Kaya ang binanggit niya ay ang sumpang ginawa ng Diyos sa kaniyang sarili: mga kaapu-apuhang kasing dami ng bituin, isang lupaing mamanahin magpakailanman. Sa madaling salita: Panginoon, hindi po sila ang panghahawakan ko ngayon, kundi kayo. Ang salita ninyong ibinigay noon, bago pa may guyang ginto, bago pa may sayawan sa kampo.

Ang Ubod

Dito nabubuko ang tunay na pundasyon ng kaligtasan, at hindi ito ang pagiging karapat-dapat ng tao. Sa taas ng bundok, iniaalok ng Diyos kay Moises ang isang bagong simula mula sa kaniya mismo, isang bagong Abraham, malinis na papel. Tinanggihan ito ni Moises. Hindi dahil mahal na mahal niya ang bayang mapagmatigas, kundi dahil naiintindihan niya kung anong klaseng Diyos ang kaniyang kausap: isang Diyos na sumumpa sa pamamagitan ng kaniyang sarili, kaya walang ibang makakapagpawalang-bisa nito kundi siya rin. Ang panalangin ni Moises ay hindi pakiusap na maging mahina ang Diyos sa kasalanan. Ito ay pagpupumilit na maging tapat ang Diyos sa kaniyang sariling salita. At iyon ang batayan ng tipan hanggang ngayon: hindi ang lakas ng ating pagkapit sa kaniya, kundi ang bigat ng sumpang hindi niya kayang bawiin nang hindi tinatalikuran ang sarili.

Ang Sinulid na Nag-uugnay

Tingnan ang posisyon ni Moises: nakatayo sa gitna, ang mukha niya sa Diyos, ang likod niya sa bayang sumasayaw sa paligid ng guya. Wala siyang inaalok na kabayaran, dahil wala naman siyang taglay. Ang inaalok lang niya ay ang sarili niyang katawan bilang harang, at makalipas ang ilang talata ay lalayo pa siya: "kung hindi ninyo gagawin, pawiin mo ako sa aklat na iyong isinulat." Iyan ang hugis ng isang tagapamagitan, at iyan din ang hugis ng krus. Ang pinagkaiba, tinanggihan ng Diyos ang alok ni Moises; hindi niya tinanggihan ang alok ng Anak. Ang sumpang ginawa ng Diyos sa kaniyang sarili kay Abraham, "Gagawin ko ang iyong mga kaapu-apuhan na kasing dami ng mga bituin sa kalangitan," ay hindi nabuo sa isang bansa lamang kundi sa isang lahi na tinipon mula sa lahat ng dako, sa pamamagitan ng isang Tagapamagitang hindi bumaba sa bundok kundi umakyat sa isa pang burol.

Ang Salamin

May mga umaga na hindi mo kayang manalangin dahil masyado mong alam ang sarili mo. Ang anak mong tumalikod, at alam mong may bahagi ka roon. Ang kasalanang bumabalik-balik nang labindalawang taon na. Ang kasinungalingang sinabi mo sa opisina noong Martes na hindi mo maiwaksi sa isip. At ang tukso ay ito: manalangin batay sa ating pagsisikap, na parang kailangan munang maging kapani-paniwala ang ating pagbabago bago tayo marinig. Hindi ganito nanalangin si Moises. Wala siyang binanggit na anumang mabuti sa bayan, dahil wala nga. Ang panghawakan niya ay ang salita ng Diyos, hindi ang kalagayan ng tao. Kaya ngayon: pumili ng isang pangako mula sa Kasulatan na kabisado mo, isulat ito sa papel kasama ang pangalan ng taong pinakaaalala mo, at basahin ito nang malakas bilang panalangin, ganoon lang, walang dagdag na paliwanag sa Diyos.

Ang Detalye

"Alalahanin mo." Sa Hebreo, ang salitang zakar ay hindi tungkol sa pagbabalik ng nakalimutang impormasyon. Hindi nakakalimot ang Diyos. Ang ibig sabihin ng pag-alala sa Kasulatan ay pagkilos alinsunod sa isang bigkis na umiiral na: kapag "naalala" ng Diyos ang tipan, may nangyayari, may kumikilos, may nailigtas. Kaya ang hinihiling ni Moises ay hindi memorya kundi pagtupad. At may isa pang bagay na madaling lampasan: hindi niya sinabing Abraham, Isaac at Jacob. Sinabi niyang "Israel", ang pangalang ibinigay sa lalaking nakipagbuno sa Diyos, at ang pangalan ding iniuukit ngayon sa isang bayang kumakain at umiinom sa paanan ng guya. Isinisiksik ni Moises ang bayan sa loob ng pangalan ng tipan, doon kung saan hindi sila maaabot ng poot nang hindi muna dumadaan sa sumpa.

Ang mga Unang Nakarinig

Ang kuwentong ito ay isinalaysay sa mga henerasyong nakakaalam nang husto kung ano ang gawing guya. Nang marinig ito ng Israel sa mga panahong may mga altar sa bawat burol, sa mga taon bago at pagkatapos ng pagkatapon, hindi sila nakikinig bilang mga tagalabas na naaawa sa kamangmangan ng kanilang ninuno. Sila mismo ang bayan sa paanan ng bundok. At ang natutunan nila ay nakakapangilabot at nakakapagpalakas nang sabay: nabubuhay kayo hindi dahil naging tapat kayo kundi dahil may sumumpa ang Diyos sa kaniyang sarili at may isang tao na nangahas na ipaalala iyon. Sa mundo nila, ang mga diyos ay pabago-bago, mapagpanggap, mabibili sa pamamagitan ng handog. Ang Diyos ni Moises ay hindi nabibili. Nagagapos lang siya ng sarili niyang salita.

Ang Tanong

Kung sumumpa na ang Diyos, bakit pa siya nagbabanta? At kung talagang magbabago ang isip niya dahil sa isang tao, gaano ba katatag ang kaniyang pasiya? Hindi ito pinapadali ng teksto: "nahabag si Yahweh mula sa kaparusahan na kaniyang sinabi na dapat pahirapan ang kaniyang bayan." Totoo ang pagbabago; totoo rin ang sumpa. Marahil ito ang tanging paraan para ipakita ng Diyos na ang panalangin ay hindi dekorasyon. Binigyan niya ng tunay na puwang si Moises, isang puwang na kayang punuin o iwanang bakante. At huwag nating linisin ang dulo: sa talata 35, may salot pa ring dumating. Hindi nabura ang bunga ng kasalanan; ang nabura ay ang pagkalipol. Iyon ang biyaya sa kabanatang ito, hindi kaaya-aya, hindi malinis, pero tunay.

Pagninilay

Kapag nanalangin ka para sa isang taong tila wala nang idadahilan, ano ba talaga ang pinanghahawakan mo: ang pag-asang magbabago siya, o ang salitang binitiwan ng Diyos?

Saan sa buhay mo ngayon ka tinatawag na tumayo sa gitna, sa halip na tumabi at manood habang nagkakagulo ang kampo?