Anak, Ama ng Anakim: Isang Pangalan sa mga Talaan

Si Anak ay isang lalaki na ang pangalan ay nananatili hindi dahil sa isang tagpong isinalaysay kundi dahil sa kaniyang lahi. Siya ay anak ni Arba (Joshua 15:13-14), at mula sa kaniya ang tinatawag na Anakim, ang mga taong naging sukatan ng takot para sa isang buong salinlahi ng Israel. Ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650), inilalagay siya sa mga 1706 BC hanggang 1451 BC. Labing-anim na talata sa apat na aklat ang bumabanggit sa kaniya o sa kaniyang mga kaapu-apuhan: Numbers, Deuteronomy, Joshua at Judges. Wala ni isa sa mga ito ang nagsasalaysay ng anumang bagay na kaniyang ginawa o sinabi.

Isang pangalan sa ulat ng mga sinugo

Unang lumitaw ang pangalan sa ulat ng mga sinugo sa lupain. Ang Numbers 13:22 ay nagtatala ng pagdating sa Hebron at ng mga kaapu-apuhan ni Anak na naroon. Sa Numbers 13:28 at Numbers 13:33 muli silang binabanggit sa loob ng parehong ulat. Ang bunga ng mga salitang iyon ay maririnig sa Deuteronomy 1:28: "Saan tayo maaaring pumunta ngayon? Pinanghinaan tayo ng loob ng ating mga kapatid, na nagsasabing, 'Ang mga taong iyon ay malalaki at matataas kaysa sa atin; ang kanilang mga lungsod ay malaki at pinagtibay hanggang kalangitan; higit pa rito, nakita natin doon ang mga anak na lalaki ng Anakim.'" Ang pangalan ni Anak, kung gayon, ay pumasok sa kasaysayan ng Israel bilang dahilan ng panlulumo.

Sukatan ng laki at lakas

Sa Deuteronomy ang Anakim ay ginagamit na parang panukat sa iba pang mga lahi. "(Ang Emim ang dating nanirahan doon, isang lahing kasindakila gaya ng karamihan, at kasintaas gaya ng Anakim; ang mga ito ay itinuring din bilang Refaim, tulad ng Anakim; pero tinawag silang Emim ng mga Moabita" (Deuteronomy 2:10-11). Ganoon din sa Deuteronomy 2:21: "isang dakilang lipi na gaya ng karamihan, at kasintaas ng Anakim. Pero pinuksa sila ni Yahweh sa harap ng mga Ammoneo, at sila ay pinalitan nila at nanirahan sa kanilang lugar." Mahalaga ang kasunod na pangungusap: ang lahing kasintaas ng Anakim ay hindi rin nakatagal sa harap ni Yahweh.

Sa bingit ng pagpasok sa lupain ay muling ibinangon ang pangalan bilang hamon: "isang malalakas na mga tao at matatangkad, ang mga anak na lalaki ng Anakim, na kilala ninyo, at siyang narinig ninyong sinabi ng mga tao, 'Sino ang makakapanindigan sa harapan ng mga anak na lalaki ni Anak?'" (Deuteronomy 9:2). Ang tanong na iyon ay hindi tanong ng pananalig kundi ng takot, at sinipi ito bilang isang bagay na narinig mula sa bibig ng mga tao.

Ang pagbagsak ng lahi ni Anak

Ang sagot sa tanong ay dumating sa panahon ng pagsakop. "Pagkatapos dumating si Josue sa panahong iyon at winasak niya ang Anakim. Ginawa niya ito sa maburol na bansa, sa Hebron, Debir, Anab, at sa lahat ng maburol na bansa ng Juda, at sa lahat ng maburol na bansa ng Israel. Ganap na winasakl ni Josue sila at kanilang mga lungsod. Wala sa mga Anakim ang natira sa lupain ng Israel maliban sa Gaza, Gat, at Asdod" (Joshua 11:21-22).

Sa Joshua 14:12 at Joshua 14:15 muling binabanggit si Anak kaugnay ng mana at ng pangalan ng lungsod, at gayundin sa Joshua 21:11 at Judges 1:20. Pinakamalinaw ang tala ng kaniyang angkan dito: "Sa pagsunod ng utos ni Yahweh kay Josue, Binigyan ni Josue si Caleb na anak na lalaki ni Jepunne ng isang itinalagang lupain sa kalagitnaan ng lipi ng Juda, Kiriat, Arba, iyon ay Hebron. (Si Arba ang ama ni Anak.) Pinalayas ni Caleb mula doon ang tatlong lipi ng mga kaapu-apuhan ni Anak: Sesai Aiman at Talmai, mga kaapu-apuhan ni Anak" (Joshua 15:13-14). Dito nakalista ang kaniyang mga anak na sina Ahiman, Sheshai at Talmai, at dito rin naitala ang kanilang pagkatalo.

Ang mga kabiguang nakatala

Walang naitalang personal na kasalanan si Anak sa alinman sa mga talatang ito. Wala siyang sinabing sinipi, wala siyang ginawang iniulat, at walang hatol na binigkas laban sa kaniya bilang tao. Ang naitala ay ang katapusan ng kaniyang angkan: winasak ni Josue ang Anakim (Joshua 11:21-22) at pinalayas ni Caleb ang tatlong kaapu-apuhan mula sa Hebron (Joshua 15:13-14, Judges 1:20). Ang kabiguan sa kuwentong ito ay kabiguan ng loob ng Israel, na nanlamig dahil lamang sa isang pangalan (Deuteronomy 1:28, Deuteronomy 9:2).

Ang hindi natin alam

Marami ang hindi ibinibigay tungkol sa kaniya. Walang lipi o bayan ang itinatala para sa kaniya. Walang tagpo ang isinasalaysay tungkol sa kaniya: bawat pagbanggit ay talaan, talaangkanan o isang pahapyaw na tala. Hindi natin alam ang kaniyang mga taon, ang kaniyang gawain, ni ang kaniyang kamatayan. Ang taas na iniuugnay sa kaniyang lahi ay tinutukoy sa Deuteronomy 2:10-11 at Deuteronomy 9:2, ngunit walang paglalarawan ng kaniyang sariling katawan o katangian.

Kung ano ang natitira

Ang natitira ay isang pangalan na naging sukatan ng takot at pagkatapos ay naging sukatan ng pagkatalo. Ang tanong na "Sino ang makakapanindigan sa harapan ng mga anak na lalaki ni Anak?" (Deuteronomy 9:2) ay nasagot ng mismong pagsasalaysay sa Joshua 11:21-22 at Joshua 15:13-14. Wala ring sanggunian sa kaniya sa labas ng apat na aklat na binanggit dito, kaya walang ibang linya ang maigugu­hit mula sa kaniya. Isang ama ng tatlo, isang anak ni Arba, at isang lahi na hindi nanatili sa lupain.