Si Eliam, ang Ama ni Batsheba
Sino si Eliam at kailan siya nabuhay
Si Eliam (אֱלִיעָם) ay isang lalaking nabuhay sa panahon ng nagkakaisang kaharian, sa mga 1095 BC hanggang 975 BC ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650). Iisang bagay lamang ang naitala tungkol sa kanya: ama siya ni Batsheba. Dalawang talata lamang ang kinalalagyan ng kanyang pangalan, isa sa 2 Samuel 11:3 at isa sa talaan sa 1 Chronicles 3:5. Walang eksenang isinalaysay tungkol sa kanya. Walang salitang nabanggit siyang nagsabi, walang kilos, walang pasiya. Ang buo niyang bakas ay ang pagiging ama ng isang anak na babae na ang pangalan ay naging bahagi ng isa sa pinakamadilim na yugto ng paghahari ni David.
Isang pangalan sa loob ng isang tanong
Sa 2 Samuel 11:3 lumitaw ang pangalan ni Eliam, hindi dahil may ginawa siya, kundi dahil may nagtanong tungkol sa kanyang anak. Ganito ang sinasabi ng talata: “Kaya nagpatawag si David ng mga tao at tinanong kung sino ang nakakakilala sa babaeng iyon. May isang nagsabi, ‘Hindi ba ito si Batsheba, ang anak na babae ni Eliam, hindi ba asawa siya ni Urias na anak na Heteo?’”
Pansinin kung paano siya binanggit. Si Eliam ay hindi ang paksa ng pangungusap; siya ang panlinaw. Ang babae ay kinilala sa pamamagitan ng dalawang lalaki: ang kanyang ama at ang kanyang asawa. Sa isang maikling hilera ng mga salita ay nakatayo ang buong pagkakakilanlan ni Batsheba sa harap ni David, at kasama roon ang pangalan ni Eliam.
Ang sagot mismo ay may dalang babala. Hindi lamang pangalan ang iniabot kay David; iniabot din sa kanya ang isang anak na babae at isang asawang lalaki. Hindi pinalambot ng talata ang katotohanang ang babaeng tinatanong ay may pamilya, may ama, may asawa. Iyon lamang ang nakatala sa talatang ito, at wala tayong idadagdag dito.
Isang pangalan sa talaan ng Jerusalem
Ang ikalawang bakas ay nasa isang talaan ng lahi. Sinasabi ng 1 Chronicles 3:5: “Ang apat na lalaking ito ay anak niya kay Bathseba na babaeng anak ni Amiel, ipinanganak ang mga ito sa Jerusalem sina: Simea, Sobab, Natan, at si Solomon.”
Dito hindi na tungkol sa ama ang usapan kundi tungkol sa mga anak na isinilang sa Jerusalem. Ang babaeng minsang binanggit sa isang tanong ay nakatala na ngayon bilang ina ng apat na anak na lalaki. Ganito madalas kumilos ang mga talaan ng lahi: ang isang pangalan ay nagpapatuloy sa pamamagitan ng mga sumunod dito.
May isang bagay na dapat sabihin nang tapat. Sa talatang ito, ang pangalan ng ama ni Bathseba ay nakasulat bilang Amiel, hindi Eliam. Dalawang anyo ang lumalabas sa dalawang aklat. Hindi ipinapaliwanag ng mga talata mismo ang pagkakaiba, kaya hindi natin pipilitin ang teksto na magsalita nang lampas sa sinasabi nito.
Ang mga puwang na hindi pinunan
Hindi pinangalanan ang mga magulang ni Eliam. Walang ibinigay na tribo o lahi para sa kanya. Walang sinabi tungkol sa kanyang hanapbuhay, tahanan, edad, o kamatayan. Walang inilarawang pananampalataya at walang inilarawang pagkakasala. Ang lahat ng naitala tungkol sa kanya ay kasya sa dalawang talata, at wala ni isa sa mga ito ang isang kuwento; ang isa ay sagot sa isang tanong, ang isa ay bahagi ng isang listahan.
Malaki ang tukso na punan ang mga puwang na ito. Marami ang nais magtanong kung ano ang naramdaman ni Eliam nang mabanggit ang pangalan ng kanyang anak sa harap ng hari, kung nabubuhay pa siya noon, kung may isinagot siya. Hindi sinasagot ng teksto ang mga tanong na iyon. Ang katapatan sa binasa ay ang pag-amin na hindi natin alam, at ang hindi pagpapanggap na alam natin.
Ang halaga ng isang pangalang halos hindi nakikita
May mga taong binigyan ng mga kabanata. Si Eliam ay may dalawang talata. Pero hindi siya binura. Nang kailanganing ipakilala ang isang babae sa 2 Samuel 11:3, hindi siya tinawag na basta isang babae; may ama siyang may pangalan, at may asawang may pangalan. Ang pagbanggit kay Eliam ay nagpapaalala na walang taong nag-iisa lamang na pangalan na walang kaugnayan sa iba. Bawat tao ay may pinagmulan, may sambahayan, may mga taong madadamay.
At sa 1 Chronicles 3:5 nagpatuloy ang linya. Ang anak na babae ay naging ina ng apat na lalaking isinilang sa Jerusalem: sina Simea, Sobab, Natan, at Solomon. Hindi nakasulat doon ang pangalang Eliam sa anyong ito, ngunit nasa likod ng talaan ang kanyang sambahayan.
Sa huli, ang pag-aaral kay Eliam ay pagsasanay sa disiplina ng pagbabasa. Kaunti ang ibinigay sa atin, at ang kaunting iyon ang hangganan ng matapat nating masasabi. Isang ama. Isang anak na babae. Isang pangalan sa isang tanong, at isang sambahayan sa isang talaan.
