Kish: Ang Ama ni Saul na Walang Sariling Eksena

Sino si Kish

Si Kish (קִישׁ) ay isang lalaki mula sa lipi ni Benjamin na nabuhay sa panahon ng nagkakaisang kaharian, mga 1095 BC hanggang 975 BC (panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650)). Ang isang linyang naglalarawan sa kaniya ay simple lamang: ama siya ni Saul. Labintatlong talata sa siyam na sipi ang bumabanggit sa kaniya, mula sa 1 Samuel 9:1 hanggang sa Acts. Nakakalat ang mga pagbanggit sa apat na aklat: anim sa 1 Chronicles, lima sa 1 Samuel, isa sa 2 Samuel, at isa sa Acts. Sa lahat ng mga iyon, walang isa mang tagpo kung saan siya mismo ang kumikilos, nagsasalita, o kinakausap.

Isang pangalan sa mga talaan ng lipi ni Benjamin

Sa mga talaangkanan ng 1 Chronicles, lumilitaw ang pangalan ni Kish sa gitna ng isang hanay ng magkakapatid. "Si Abdon ang panganay niyang anak na sinundan nina Sur, Kish, Baal, Nadab," ang sabi ng 1 Chronicles 8:30. Inuulit ito ng 1 Chronicles 9:36 sa bahagyang naiibang pagkakasunod-sunod: "Si Abdon ang kaniyang panganay na anak at ang iba pa niyang mga anak na lalaki ay sina Zur, Kish, Baal, Ner, at Nadab,". Wala siyang sariling kuwento rito. Isa siyang pangalan sa listahan, kasama nina Abdon, Zur, Baal, Nadab, Ner at ng iba pa.

Iyan ang unang bagay na dapat tanggapin nang tapat tungkol kay Kish: hindi siya ipinakilala sa pamamagitan ng kaniyang mga gawa kundi sa pamamagitan ng kaniyang kinalalagyan sa isang angkan.

Ang ama ni Saul

Dalawang beses siyang inilalarawan sa parehong parirala. "Si Ner ang ama ni Kish na ama ni Saul. Si Saul ang ama nina Jonatan, Melquisua, Abinadab at Esbaal" (1 Chronicles 8:33). Halos salita sa salita itong inuulit sa 1 Chronicles 9:39: "Si Ner ang ama ni Kish na ama ni Saul. Si Saul ang ama nina Jonatan, Malquisua, Abinadab at Esbaal."

Mapapansin agad ng maingat na mambabasa ang isang tensiyon sa loob mismo ng mga talaan. Sa mga listahang tinalakay sa itaas, kasama si Ner sa mga kapatid ni Kish; dito naman, si Ner ang tinatawag na ama ni Kish. Itinatala rin ng datos ng dosyer sina Abiel at Maacah bilang mga magulang ni Kish. Hindi nilulutas ng mga siping ibinigay sa atin ang ugnayang ito, at hindi tayo dapat magpalusot ng paliwanag na hindi binibigkas ng teksto. Ang maaari lamang nating sabihin ay ito: magkaiba ang paraan ng pagtatala ng kaniyang pinagmulan, at hindi iisa ang anyo nito.

Isang pangalang ginagamit bilang palatandaan

Sa mga sumunod na henerasyon, naging kagamitan ang pangalan ni Kish upang tukuyin kung sinong Saul ang tinutukoy. "Ito ang mga kalalakihang pumunta kay David sa Ziklag, nang siya ay natatago kay Saul na anak ni Kish. Kasama sila sa mga kawal, na mga katulong niya sa pakikipaglaban" (1 Chronicles 12:1). Muli itong ginagamit sa isang talaan ng mga bagay na inilaan kay Yahweh: "Nangangasiwa rin sila sa lahat ng mga bagay na inilaan ni propeta Samuel kay Yahweh, mga bagay na inilaan ni Saul na anak ni Kish, ni Abner na anak ni Ner, at ni Joab na anak ni Zeruias. Ang lahat ng mga inilaan kay Yahweh ay nasa ilalim ng pag-iingat ni Selomit at ng kaniyang mga kamag-anak" (1 Chronicles 26:28).

Binabanggit din siya sa 1 Samuel 9:1, 1 Samuel 9:3, 1 Samuel 10:11, 1 Samuel 10:21 at 1 Samuel 14:51, at muli sa 2 Samuel 21:14. Hindi ibinigay sa atin ang teksto ng mga talatang ito, kaya hindi natin isasalaysay ang laman ng mga ito. Sapat nang sabihin na sa bawat isa, ang pangalan niya ay lumilitaw sa loob ng kuwento ng iba, hindi bilang sentro ng tagpo.

Ang mga bagay na hindi natin alam

Malaki ang hindi nasasagot. Walang eksenang isinalaysay tungkol kay Kish: bawat pagbanggit sa kaniya ay isang listahan, isang talaangkanan, o isang panandaliang tala. Wala tayong naitalang salita mula sa kaniyang bibig, walang inilarawang gawa, walang pagsubok, walang panalangin. Hindi rin nagtatala ang mga siping ito ng anumang kasalanan o kabiguan sa kaniyang bahagi. Hindi ito papuri sa kaniya; ito ay katahimikan lamang ng teksto, at dapat nating tawagin itong katahimikan sa halip na punuin ng haka-haka. Hindi rin nilulutas ng mga sipi ang tanong kung paano magkakasundo ang mga talaan hinggil sa kaniyang ama.

Ang pangalang umabot hanggang Acts 13:21

Isang beses lamang siya binabanggit sa labas ng mga aklat na nabanggit sa itaas: Acts 13:21. Hindi ibinigay ang teksto nito, kaya hindi natin ito isasalaysay o dadagdagan; ngunit ang bakas ng kaniyang pangalan ay umaabot mula sa mga talaan ng lipi ni Benjamin hanggang sa siping iyon.

Diyan nakasalalay ang aral para sa mambabasa ngayon. Karamihan sa mga pangalan sa mga talaangkanan ay hindi nagsasalita, at gayon din ang karamihan sa atin. Gayunman, hindi nabubura ang kanilang mga pangalan sa salaysay na itinala. Si Kish ay naaalala bilang ama ni Saul (1 Chronicles 8:33), at ang pangalang iyon ay nananatili hanggang Acts 13:21.