Si Urias na Heteo: Ang Lalaking Natulog sa Pintuan ng Palasyo

Sino si Urias

Si Urias ay kilala bilang asawa ni Batsheba, at paulit-ulit siyang tinatawag na Heteo. Nabuhay siya sa panahon ng nagkakaisang kaharian, isang panahong mga 1095 BC hanggang 975 BC ayon sa panahong batay sa kronolohiya ni Ussher (1650). Dalawampu't dalawang talata lamang ang kinaroroonan ng kaniyang pangalan, ngunit ang mga talatang iyon ay kabilang sa pinakamadilim na mga pahina ng kasaysayan ni David. Unang lumitaw ang pangalan niya nang itanong ni David kung sino ang babaeng nakita niya: “Kaya nagpatawag si David ng mga tao at tinanong kung sino ang nakakakilala sa babaeng iyon. May isang nagsabi, ‘Hindi ba ito si Batsheba, ang anak na babae ni Eliam, hindi ba asawa siya ni Urias na anak na Heteo?’” (2 Samuel 11:3). Ipinakilala siya ng salaysay hindi sa kaniyang sariling tinig kundi bilang sagot sa isang tanong ng hari.

Ang pagpapatawag mula sa digmaan

Ang tanging mahabang eksena ni Urias ay nasa 2 Samuel 11:6-12. Nagpadala si David ng liham kay Joab: “Ipadala si Urias na isang Heteo.” Nang dumating siya, tinanong siya ng hari kung kumusta si Joab, kumusta ang ginagawa ng mga hukbo, at kumusta ang nangyayaring digmaan. Pagkatapos ay sinabi ni David, “Umuwi ka sa iyong bahay, at hugasan mo ang iyong paa.”

Hindi siya umuwi. “Pero natulog si Urias sa pintuan ng palasyo ng hari kasama ang lahat ng mga lingkod ng kaniyang amo, at hindi siya umuwi sa kaniyang bahay” (2 Samuel 11:9). Sinundan ito ng tanong ng hari: “Hindi ba galing ka sa paglalakbay? Bakit hindi ka umuwi sa iyong bahay?” (2 Samuel 11:10). Ang sagot ni Urias ay hindi kabilang sa mga talatang ibinigay dito, ngunit ang kaniyang ginawa ay nakatala nang malinaw: ang lugar ng kaniyang pagtulog ay kasama ng mga lingkod, hindi sa sarili niyang bahay. Ang katapatang iyon ang humadlang sa plano ng hari.

Ang liham na dala ng sarili niyang kamay

Nang mabigo ang unang pakana, dumako ang hari sa pangalawa. “Kaya kinabukasan sumulat si David ng isang liham kay Joab, at pinadala ito sa kamay ni Urias” (2 Samuel 11:14). Ang nilalaman ng liham ay ang hatol ng kamatayan sa mismong nagdadala nito: “Ilagay si Urias sa pinaka harap ng matinding labanan, at pagkatapos pabayaan siya, para matamaan at mamatay” (2 Samuel 11:15).

Sinunod ito ni Joab. “Kaya habang pinapanood ni Joab ang paglusob sa lungsod, itinalaga niya si Urias sa lugar na kung saan alam niyang malalakas ang mga sundalong kaaway na kaniyang masasagupa. Nang lumabas ang mga kalalakihan sa lungsod at nakipaglaban sa hukbo ni Joab, napatumba ang ilan sa mga sundalo ni David, at namatay rin doon si Urias na isang Heteo” (2 Samuel 11:16-17). Muling binabanggit ang kaniyang pangalan sa 2 Samuel 11:21, 2 Samuel 11:24 at 2 Samuel 11:26, at muli sa 2 Samuel 12:15. Sa mga talatang iyon ay patay na siya, at ang pangalan niya ang nananatiling nakadikit sa mga pangyayari.

Ang pagkakasala ay kay David, hindi kay Urias

Walang kasalanan ni Urias ang itinala sa mga talatang ito. Ang kabiguang hayagang pinangalanan ay sa hari. Ganito ang sinabi ng salita ni Yahweh: “Kaya bakit mo inalipusta ang mga utos ni Yahweh, para gumawa ng masama sa kaniyang paningin? Pinatay mo si Urias ang Heteo sa pamamagitan ng espada at kinuha ang kaniyang asawa upang maging iyong sariling asawa. Pinatay mo siya sa pamamagitan ng espada ng hukbo ng Ammon. Kaya ngayon hindi aalis ang espada sa iyong bahay, dahil inalipusta mo ako at kinuha ang asawa ni Urias ang Heteo bilang iyong asawa” (2 Samuel 12:9-10).

Hindi ito ibinaon ng kasaysayan. Makalipas ang maraming taon, ganito pa rin ang pagsusuma sa 1 Kings 15:5: “Ginawa ito ng Diyos dahil ginawa ni David ang tama sa kaniyang paningin; sa buong buhay niya hindi siya tumalikod sa anumang inutos sa kaniya, maliban na lang sa ginawa niya kay Urias na Hiteo.” Isang pangalan ang naging tanda ng pinakamalaking bahid sa buhay ng hari.

Isang pangalan sa listahan

Bukod sa salaysay, lumilitaw din ang pangalan ni Urias sa isang talaan: “si Urias na Heteo, si Zabad na anak ni Ahlai” (1 Chronicles 11:41). Nakatala rin siya sa 2 Samuel 23:39. Ang mga pagbanggit na ito ay hindi eksena kundi paglilista lamang ng pangalan, ngunit ipinapakita nilang hindi siya isang di-kilalang tao sa hanay ng hari kundi isang pinangalanang kalalakihan sa listahan.

Ang hindi natin alam

Hindi pinangalanan ang kaniyang mga magulang. Walang anak na binanggit para sa kaniya. Walang tribo o bayang ibinigay para sa kaniya. Ang mga katanungang iyon ay iniiwang bukas ng teksto, at hindi natin dapat punan ng haka-haka ang hindi sinabi.

Mula sa 2 Samuel hanggang Matthew 1:6

Isang beses lamang lumitaw ang kaniyang pangalan sa labas ng mga aklat ng kasaysayan ng Israel: sa Matthew 1:6. Hindi binanggit dito ang buong teksto ng talatang iyon, kaya hindi natin dapat idagdag ang anumang hindi nakasulat. Ngunit ito ang nananatili: ang pangalan ng lalaking pinatay sa utos ng hari ay hindi binura sa talaan. Dinala ito mula sa liham na dala ng sarili niyang kamay hanggang sa unang kabanata ng salaysay na sinimulan ni Matthew. Ang Diyos na nagpahayag sa 2 Samuel 12:9-10 na “Pinatay mo si Urias ang Heteo sa pamamagitan ng espada” ay siya ring nagtago ng pangalang iyon sa kaniyang talaan, hindi upang ikubli ang kasalanan ng hari kundi upang ito ay mabasa magpahanggang ngayon.