1Yohana 1 4

Maandiko Yenyewe

Yohana anaanza kwa onyo kali: msiamini kila roho, bali jaribuni roho, kwa sababu manabii wengi wa uongo wamekwisha ingia duniani. Kipimo ni kimoja tu: je, roho hiyo inakiri kwamba Yesu Kristo amekuja katika mwili? Kisha barua inageuka ghafla kutoka mabishano kwenda kwenye moyo wa jambo: "Mungu ni upendo," upendo uliothibitishwa si kwa hisia bali kwa kutumwa kwa Mwana kuwa fidia ya dhambi zetu. Na mwisho unakuwa mkali kama ule mwanzo: mtu anayesema anampenda Mungu huku akimchukia ndugu yake, ni mwongo.

Kiini

Wengi hukariri maneno "Mungu ni upendo" kama methali laini isiyodai kitu. Yohana hairuhusu hivyo. Anaeleza upendo huo kwa sentensi moja isiyo na utamu wa kimapenzi: "si kwamba tulimpenda Mungu, lakini yeye alitupenda, na akamtuma Mwanawe awe fidia ya dhambi zetu." Upendo wa Mungu hapa una jina, tarehe na mahali. Ni Msalaba. Maana yake ni kwamba Mungu si nguvu isiyo na uso inayovuma juu ya dunia; ni Baba anayechukua hatua ya kwanza kabla hujastahili, kabla hujaomba, kabla hujajua. Hii inabomoa dini ya kujipendekeza. Huwezi kuanzisha uhusiano huu; unaweza tu kuupokea. Na kwa sababu asili yake ni kutoa, upendo huo hauwezi kubaki ndani yako kama siri binafsi. Ukikaa, hutoka.

Uzi Unaounganisha

Agano la Kale linarudia mara kwa mara kwamba hakuna mtu awezaye kumwona Mungu na kuishi. Musa aliomba kuona utukufu, akaonyeshwa mgongo tu. Yohana anakubaliana: "Hakuna hata mmoja aliyemuona Mungu." Lakini badala ya kuishia hapo, anasema jambo la kushtusha: "Kama tukipendana sisi kwa sisi, Mungu anakaa ndani yetu." Yule asiyeonekana anajionyesha mahali fulani. Kwanza katika Mwana aliyekuja katika mwili, damu na mifupa, si roho tu wala wazo tu. Kisha, kwa mshangao wa ajabu, katika jumuiya ya waaminio wanaopendana. Hema la kukutania, Hekalu, kisha Kristo, na sasa watu wanaokaa ndani ya upendo: ni njia ile ile ya Mungu kutaka kukaa kati ya wanadamu, ikifikia hatua yake ya karibu zaidi.

Kioo

Sasa acha maandiko haya yakuangalie machoni. Yohana hakuandika kuhusu upendo kwa ujumla; aliandika kuhusu ndugu yako, yule unayemwona. Yule shemeji anayekushusha thamani kwenye mikusanyiko ya familia. Yule mwenzako kazini aliyechukua sifa ya kazi uliyoifanya wewe. Yule mwanakanisa anayekuchukiza kwa sauti yake tu. Yohana anasema kwa uwazi usio na huruma: ukisema unampenda Mungu huku ukimchukia mtu huyo, "ni mwongo." Sio dhaifu, sio anayekua bado. Mwongo. Na hapo ndipo inauma, kwa sababu tumejifunza kupenda Mungu asiyeonekana ni rahisi kuliko kuvumilia ndugu anayeonekana.

Kisha kuna hofu. Labda unaomba, unatoa sadaka, unahudumu, lakini ndani unahesabu kimya kimya kama umefanya vya kutosha kuepuka hasira yake. Yohana anaita hali hiyo kwa jina lake: bado hujakamilishwa katika pendo. Uhakika wa siku ya hukumu haujengwi juu ya rekodi yako. Unajengwa juu ya fidia. Ukiendelea kuishi kwa hofu, hujampinga Mungu tu; unamdhalilisha Mwana aliyetumwa.

Sauti za Maandiko Mengine

Injili ya Yohana inaanza kwa neno hilo hilo, kwamba hakuna aliyemwona Mungu, lakini Mwana pekee ndiye aliyemdhihirisha. Nimeliita hapa kwa sababu barua hii inasogeza wazo hatua moja mbele: kile Kristo alichofanya kwa kumdhihirisha Baba, sasa kanisa linaitwa kukiendeleza kwa upendo wake wa vitendo. Ulimwengu hauoni Mungu; unaona sisi.

Pili, Paulo anaandika kwa Warumi kwamba hatukupokea tena roho ya utumwa iletayo hofu, bali Roho wa kufanywa wana. Ni sauti ile ile. Hofu na uana haviwezi kukaa chumba kimoja kwa muda mrefu. Mmoja lazima atoke, na Yohana anatuambia ni yupi anayetupwa nje.

Undani Mmoja

Katika mstari wa kumi na nane kuna picha yenye nguvu inayopotea kwa msomaji wa haraka: "pendo kamili huitupa hofu nje." Neno la Kiyunani hapa ni ekballei, kutupa nje kwa nguvu. Ni neno lile lile linalotumika katika Injili wakati Yesu anapotoa pepo. Hofu haiondoki kwa kushawishiwa kwa upole wala kwa wewe kujiambia uwe mtulivu. Inatolewa nje kama mvamizi asiye na haki ya kukaa ndani ya nyumba. Hii inabadilisha kila kitu kwa mtu anayeishi na wasiwasi wa kiroho: vita yako si kujaribu kuhisi salama zaidi, bali kumwacha upendo wa Mungu, ule wa Msalaba, uingie na kuchukua nafasi. Hofu haiondolewi kwa kujitahidi; inafukuzwa na Mgeni mwenye mamlaka kubwa zaidi.

Mhusika Mkuu

Mungu wa sura hii si mtazamaji. Anatuma. Mara tatu Yohana anarudia kitenzi hicho: alimtuma Mwanae, akamtuma Mwanawe awe fidia, Baba amemtuma Mwana kuwa mwokozi wa ulimwengu. Huyu ni Mungu anayeamua kutoendelea kuwa mbali. Na anatuma kabla hatujamgeukia, wakati tulipokuwa bado tumeelekea kinyume. Kuna kitu cha kushangaza katika hilo: yeye hasubiri hisia zetu zibadilike kwanza.

Vilevile, hataki kubaki nje. Neno linalojirudia sana katika sehemu ya pili ni "kukaa." Mungu anakaa ndani yetu, sisi ndani yake, ametupa Roho wake. Huyu si Bwana anayekagua kwa mbali kisha kuondoka. Ni yule anayehamia ndani, akifanya moyo wa mwanadamu kuwa makazi yake, na kubadilisha hata namna tunavyomtazama jirani yetu.

Maswali ya Kutafakari

Ni nani hasa, kwa jina, ambaye Yohana angemwita "ndugu yako unayemwona" leo, na unasema nini juu ya upendo wako kwa Mungu kwa jinsi unavyomshughulikia?

Hofu yako mbele ya Mungu inashikilia sehemu gani ya moyo wako, na ungebadilisha nini kama ungeamini kweli kwamba fidia imekwisha lipwa?