1Yohana 1 5

Maandiko

Yohana anaandika kwa jumuiya ndogo za waamini: yeyote anayeamini kuwa Yesu ni Kristo amezaliwa na Mungu, na upendo kwa Mungu unaonekana kwa kuzishika amri zake, ambazo si nzito. Imani ndiyo ushindi juu ya ulimwengu. Kisha anazungumzia mashahidi watatu: Roho, maji, damu. Anahitimisha kwa uhakika wa uzima wa milele ndani ya Mwana, ujasiri katika maombi, na onyo la mwisho la ghafla: "jiepusheni na sanamu."

Kiini

Kiini cha sura hii ni uhusiano usiotenganishwa kati ya imani, upendo, na utii. Yohana hataki tuchague moja kati ya matatu. Anayeamini kwamba Yesu ni Kristo si tu mtu anayekubali fundisho; ni mtu aliyezaliwa upya, na uhai huo mpya lazima uonekane katika jinsi anavyowapenda ndugu na kuzishika amri. Anaposema amri "ni nyepesi," halimaanishi kwamba ni rahisi kimaadili, bali kwamba hazina uzito wa kukandamiza kwa yule aliyezaliwa na Mungu. Mzigo umeondolewa, kwa sababu chanzo cha utii sasa ni ndani, si nje. Huu ni ujumbe uliolengwa dhidi ya dini ya kichwa tu, na pia dhidi ya hisia zisizokuwa na matendo.

Uzi Mmoja

Yohana anarudi mara kwa mara kwenye "maji na damu," na hapa uzi wa Agano unang'ang'ania. Maji yanaashiria ubatizo wa Yesu, ambapo Baba alitangaza "huyu ni Mwanangu"; damu inaashiria msalaba, mahali ambapo upendo wa Mungu ulionekana bila kufunikwa. Yohana anasisitiza: "Hakuja tu kwa maji bali kwa maji na damu." Kristo si mwalimu tu wa kiroho; ni Mwokozi aliyemwaga damu. Hii inaunganisha na mstari mzima wa Agano la Kale wa dhabihu, kuanzia mwana-kondoo wa Pasaka hadi dhabihu za hekaluni. Uzima wa milele si zawadi ya kufikirika, umewekwa ndani ya mtu mmoja halisi ambaye alizaliwa, alibatizwa, na kufa. "Aliye naye Mwana ana uzima."

Kioo

Onyo la mwisho linatushtua: "jiepusheni na sanamu." Baada ya maneno mazito kuhusu uzima wa milele, kwa nini kuhitimisha hivi? Kwa sababu Yohana anajua kwamba moyo wa mwanadamu hautoshi kamwe na Mungu wa kweli, daima unatafuta kitu kingine kando yake. Sanamu zetu leo hazivai sura ya sanamu za mawe. Ni cheo kazini kinachoamua thamani yetu. Ni mtoto tunayemtegemea kwa maana ya maisha yetu. Ni pesa inayotupa hisia ya usalama ambayo ni Mungu tu anayeweza kutoa. Ni sifa kutoka kwa watu inayotutawala zaidi kuliko sauti ya Roho. Yohana anaandika kwa waamini, si kwa wapagani. Anajua tunaweza kumwabudu Yesu Jumapili na kuinama mbele ya sanamu Jumatatu bila kutambua.

Maandiko Mengine

Msemo "amri zake si nzito" unakumbusha maneno ya Yesu mwenyewe katika Mathayo 11: "mzigo wangu ni mwepesi." Yohana hakubuni jambo jipya; anasikia sauti ya Bwana wake. Vilevile, wazo la kushinda ulimwengu kwa imani linaunganika na maneno ya Yesu katika Yohana 16: "jipeni moyo, mimi nimeushinda ulimwengu." Kwa Yohana, ushindi wa Kristo unakuwa ushindi wetu kupitia imani, si nakala mpya ya mapambano bali kushiriki katika mapambano ambayo tayari yameshindwa. Onyo dhidi ya sanamu linaunganika moja kwa moja na amri ya kwanza katika Kutoka 20, ikithibitisha kwamba injili haifuti Sheria bali inaifikisha kwa kiini chake.

Muktadha

Barua hii iliandikwa mwishoni mwa karne ya kwanza, pengine kutoka Efeso, kwa jumuiya za Kikristo zilizokuwa zikiishi katika miji ya Asia Ndogo. Miji hii ilikuwa imejaa mahekalu, sanamu za marumaru, matambiko ya kila siku kwa miungu ya Kirumi na Kigiriki. Kila mkutano wa kibiashara, kila karamu ya ukoo, kila sherehe ya raia ilihusisha aina fulani ya ibada ya sanamu. Kukataa kushiriki kulimaanisha kupoteza kazi, familia, hata usalama. Zaidi ya hayo, jumuiya hizi zilikuwa zimepitia mgawanyiko: baadhi ya walimu walikuwa wameondoka, wakidai kwamba Yesu hakuja kwa mwili halisi, kwamba damu yake haikuwa muhimu. Yohana anaandika akiwa mzee, labda shahidi wa mwisho aliyemwona Bwana kwa macho yake. Sauti yake ina uzito wa mtu anayejua kwamba muda wake unakwisha na anataka kuwaacha watoto wake wa kiroho wakiwa na uhakika.

Sura ya Wasomaji

Wasikilizaji wa kwanza walikuwa waamini wachache, mara nyingi wakikutana katika nyumba za watu binafsi, wakizungukwa na tamaduni iliyowaona kama wageni au hata wasaliti wa jamii. Waliposikia "kila aliyezaliwa na Mungu huushinda ulimwengu," hawakusikia neno la ushindi wa kimwili. Walisikia neno la faraja kwa watu ambao walikuwa wakipoteza kila kitu. "Ulimwengu" haikuwa dhana ya kifalsafa kwao, ilikuwa jirani aliyewaripoti kwa mamlaka, ilikuwa kaka aliyekataa kula nao, ilikuwa hofu ya kwamba imani yao ilikuwa upumbavu. Walipomsikia Yohana akisema "tunajua kuwa sisi ni wa Mungu na tunajua kwamba ulimwengu wote uko chini ya utawala wa yule mwovu," walipata jibu kwa hisia yao ya upweke. Hawakuwa wamekosea. Walikuwa wachache kwa sababu walikuwa wa Mungu, si kwa sababu walikuwa wamekosea njia.

Tafakari

Sanamu yangu iliyopo, isiyoonekana kama sanamu, ni ipi kwa sasa, ile ninayotegemea kwa maana au usalama ambao ni Mungu tu anayeweza kunipa?

*Yohana anasema amri za Mungu "ni nyepesi." Ikiwa kwangu bado zinaonekana nzito, ni nini kimefunika ch