2 Timotheo 1:16

Maandiko

Katikati ya orodha ya wale walioondoka, Paulo anataja jina moja linalong'aa: Onesiforo. Badala ya kumwacha, mtu huyu alikuja tena na tena, akamtia moyo mfungwa aliyesahauliwa, na hakuona aibu kuhusishwa na mtu aliyefungwa minyororo. Paulo hawezi kumlipa, hivyo anamwombea: "Bwana airehemu nyumba ya Onesiforo kwa kuwa mara nyingi aliniburudisha na hakuionea aibu minyororo yangu." Ni sentensi fupi, lakini ndani yake kuna harufu ya gereza la Kirumi na sauti ya mtu anayebisha milango akiuliza, "Yuko wapi yule Mzee Paulo?"

Kiini

Chukua muda kufikiria jinsi gereza la Kirumi lilivyokuwa. Hapakuwa na chakula cha serikali, hapakuwa na kitanda, hapakuwa na haki za mfungwa. Uliishi kwa kile ambacho marafiki zako walikuleta. Kwa hiyo neno "aliniburudisha" si lugha ya kiroho tu; lilimaanisha mkate, mafuta, blanketi, maji safi, na pengine rushwa kidogo kwa askari ili milango ifunguliwe. Katika ulimwengu wa Warumi, heshima na aibu zilikuwa sarafu ya kila siku. Kumtembelea mtu aliyeshtakiwa na Kaisari kulikuwa ni kujiandikisha upande wake. Onesiforo alifanya hesabu hiyo na akachagua kupoteza sifa yake. Mungu anayeonekana hapa si Mungu wa kanuni kubwa tu, bali Mungu anayekumbuka vikombe vya maji na hatua za miguu ya mtu mmoja mjini Roma.

Uzi Unaounganisha

Paulo hawezi kumlipa Onesiforo chochote. Yeye ni mfungwa; mifuko yake ni mitupu. Anachoweza kufanya ni kuomba: "Mungu amjalie kupata rehema kutoka kwake siku ile." Hapa ndipo injili yote inaposimama. Mstari wa tisa ulisema Mungu alituokoa "si kulingana na kazi zetu bali kulingana na neema." Onesiforo hakununua chochote kwa wema wake; anabaki, kama sisi sote, mtu anayehitaji rehema siku ya hukumu. Lakini huruma yake kwa mtu aliyefungwa inaakisi kile ambacho Kristo alifanya kwanza: akashuka mahali pa aibu, akakumbatia walioachwa, hakuona haya kuhusishwa nasi. Onesiforo anatembea njia ndogo ya msalaba, akiibeba aibu ya mwingine ili yule mwingine asiwe peke yake.

Kioo

Sisi hatuna gereza la Roma, lakini tuna aina zetu za minyororo ambazo watu huogopa kuhusishwa nazo. Jamaa aliyeachika na kanisa likamnong'oneza. Rafiki aliyefilisika na sasa ni mzigo. Mtu mwenye mtoto aliyefungwa jela. Yule ndugu ambaye ugonjwa wake wa akili umewachosha wote. Tunajua jinsi ya kujitoa kwa heshima: tunaomba kwa mbali, tunatuma ujumbe mfupi, kisha tunakaa kimya tukisubiri hali ibadilike. Figelo na Hemogene hawakufanya uovu wa wazi; waliondoka tu, kimya kimya, na hilo lilitosha kuandikwa kwenye Biblia. Swali si kama unampenda mtu huyo, bali kama uko tayari kuonekana pamoja naye. Leo, chukua simu yako, mtafute mtu mmoja ambaye watu wengine wameacha kumfuata, na mwambie kwa maneno yako mwenyewe: "Nitakuja kukuona wiki hii, siku gani inakufaa?" Kisha weka tarehe kwenye kalenda yako kabla ya kulala.

Undani

Neno "hakuionea aibu" ndilo bawaba la mstari mzima. Paulo ameshalitumia neno hili mara mbili tayari: alimwambia Timotheo, "usiuonee haya ushuhuda kuhusu Bwana wetu, wala wangu mimi Paulo mfungwa wake," na akajisemea mwenyewe, "sioni haya kwa kuwa namjua yeye niliyekwisha kumuamini." Sasa anataja mtu aliyeishi hivyo kivitendo. Aibu, kwa Mrumi, haikuwa hisia binafsi; ilikuwa hukumu ya jamii, kupoteza nafasi yako sokoni, mezani, na kwenye mikutano ya mji. Minyororo ya Paulo ilikuwa alama ya uhalifu, si ya utakatifu. Onesiforo aliitazama alama hiyo, akaamua haimtishi, akabisha mlango. Ushujaa wa Kikristo mara nyingi hauonekani kama upanga; unaonekana kama mtu anayeingia mahali ambapo wengine wanaogopa kuonekana.

Maandiko Mengine

Yesu alisema siku moja kwamba hukumu itategemea maneno haya: "nilikuwa gerezani mkaja kunitazama." Onesiforo hakujua kwamba alikuwa anatimiza sentensi hiyo; alikuwa tu anampenda rafiki yake. Hiyo ndiyo asili ya wema wa kweli, haujihesabii. Na tofauti nyingine inajitokeza: wakati Yesu alipokamatwa, wanafunzi wote "walimwacha, wakakimbia." Paulo anaandika maneno yanayofanana: "wote waishio katika Asia waliniacha." Mtumishi anashiriki hatima ya Bwana wake, hata katika kuachwa. Lakini katika hadithi zote mbili kuna mtu anayebaki au anayerudi, na ni hao ambao majina yao yanakumbukwa. Mungu haandiki historia kwa majina ya waliofanikiwa, bali kwa majina ya waliobaki.

Wasomaji wa Kwanza

Timotheo alikuwa Efeso, mahali ambapo Onesiforo alihudumu kwanza: "Kama alivyonisaidia nilipokuwa Efeso, wewe wajua vyema." Yaani Timotheo alijua uso wa mtu huyu, alijua familia yake. Kwa kijana aliyekuwa akiogopa, akitetemeka mbele ya upinzani, mfano huu uliuma na kutia moyo kwa wakati mmoja: tazama, mtu wa kawaida kutoka kwenu alisafiri hadi Roma, akatafuta kwa bidii, akampata. Hakuwa mtume, hakuwa na karama ya pekee, alikuwa mfanyabiashara au fundi tu. Pia walisikia kitu ambacho sisi hukipitisha haraka: Paulo anaiombea "nyumba ya Onesiforo," si yeye peke yake. Familia nzima ilibeba hatari ile, na familia nzima inabarikiwa. Uaminifu wa mtu mmoja ulinukia katika nyumba yake yote.

Tafakari

Ni nani katika maisha yangu ambaye nimeacha kumfuata kwa sababu kuhusishwa naye kunanigharimu kitu?

Kama Paulo angeandika barua kuhusu kanisa langu, jina langu lingeonekana upande wa Figelo au upande wa Onesiforo, na kwa nini?