Kutoka 33

Maandishi Yenyewe

Baada ya ndama wa dhahabu, Mungu anatoa amri ya kuondoka Sinai na kuelekea nchi iliyoahidiwa, pamoja na ahadi ya malaika atakayewafukuza mataifa, lakini kwa neno moja linaloponda kila kitu: "sitaenda nawe, kwasababu ninyi ni watu wajehuri." Watu wanaomboleza na kuvua mikufu yao, na Musa anakita hema nje ya kambi, mahali ambapo Yahweh huzungumza naye "uso kwa uso, kama mtu anapo zungumza na rafiki yake." Kutoka pale Musa anaanza mvutano wa kiroho ambao hauna mfano katika Biblia yote: anakataa nchi bila uwepo, anaomba kujua njia za Mungu, na hatimaye anaomba jambo la kuthubutu kupita kiasi, "nionyeshe utukufu wako." Mungu anakubali kwa kiasi, akimficha mwambani na kumfunika kwa mkono wake.

Kiini cha Jambo

Hapa ndipo mahali ambapo Agano linakaribia kufa na kufufuka. Mungu anatoa kila kitu alichoahidi, nchi, ushindi, maziwa na asali, lakini anajitoa yeye mwenyewe kutoka kwenye kifurushi. Ndiyo hukumu kali kuliko zote: kupewa baraka bila Mbariki. Musa anaelewa hili kwa kina kinachotutisha, na anakataa: "Kama uwepo wako hautaenda nasi, usitutoe hapa." Utambulisho wa Israeli si nchi, si sheria, si historia; ni uwepo wa Mungu katikati yao, kama asemavyo, "tutakuwa na utofauti na watu wengine wote." Na jibu la Mungu linaweka msingi wa neema yote: "Nitakuwa na neema kwake nitakae kuwa na neema." Neema haipatikani kwa kudai wala kwa kustahili; inatoka katika uhuru mtupu wa Mungu, na ndiyo maana ni salama.

Uzi Unaopita Katikati

Angalia mwendo wa hema: Musa anaikita "nje ya kambi, umbali kidogo na kambini." Uwepo wa Mungu umehama kutoka katikati ya watu kwenda pembeni, kwa sababu ya dhambi. Lakini hadithi haiishii pale. Sura chache mbele, maskani inasimama katikati kabisa ya kambi, na utukufu unaijaza. Mungu anarudi ndani. Na uzi huo unaendelea hadi Yohana anapoandika kwamba Neno alifanyika mwili na kupiga hema kati yetu, na tukauutazama utukufu wake. Ombi la Musa, "nionyeshe utukufu wako," lilipata jibu ambalo Musa hakuweza kulipokea siku ile: uso wa Mungu ambao mtu anaweza kuutazama na kuendelea kuishi, uso wa Yesu Kristo. Kile Musa alichoona kwa mgongo tu, sisi tunaambiwa kimesimama mbele yetu kikiwa na jina na sauti na majeraha.

Kioo

Kuna njia ya kidini ya kutaka nchi bila Mungu. Unaomba kazi, afya ya mtoto, ndoa iliyotulia, huduma inayokua, na kimya kimya unakubali mpango wa Kutoka 33:2: malaika atatosha, baraka itatosha, mradi tu nifike. Ni rahisi kutogundua, kwa sababu kila kitu unachoomba ni kizuri. Musa anavunja mtego huo kwa sentensi moja. Anakataa nchi inayotiririka maziwa na asali kama Mungu hatakuwepo. Jiulize kuhusu jambo unalolifukuza kwa bidii zaidi msimu huu, likiwa halali kabisa: je, ungeliacha kama lingekuja bila Mungu ndani yake? Leo, taja mpango huo kwa jina lake, kisha sema kwa sauti mbele ya Mungu maneno ya Musa: "Kama uwepo wako hautaenda nasi, usitutoe hapa." Yasikie yakitoka kinywani mwako.

Mazingira

Tuko chini ya mlima, majuma machache tu baada ya Israeli kuahidi utii kwa sauti moja, na siku chache tu baada ya kuvunja ahadi hiyo kwa ndama wa dhahabu. Dhahabu ile ile waliyotoka nayo Misri ikawa sanamu. Sasa Mungu anaamuru wavue mikufu yao, mapambo yaleyale, na wanabaki bila mapambo kutoka Horebu na kwendelea. Ni taifa la watumwa waliokombolewa likisimama mbele ya Mungu bila mapambo, likisubiri hukumu. Katika ulimwengu wa mataifa yaliyowazunguka, mungu alikuwa amefungwa mahali pake, hekaluni au mlimani. Yahweh ni tofauti: anasafiri. Lakini kile kinachoweza kusafiri nawe kinaweza pia kukataa kusafiri nawe. Ndiyo maana neno "sitaenda nawe" liliwafanya waanguke katika maombolezo.

Undani wa Neno

"Nitakuweka kwenye shimo kubwa la mwamba na kukufunika kwa mkono wangu mpaka nitakapo pita." Mkono huo ni wa ajabu. Ni mkono uleule ambao ungeweza kumwangamiza Musa, sasa unamlinda dhidi ya hatari ya utukufu wenyewe. Neema hapa haionekani kama ruhusa ya kuona kila kitu; inaonekana kama kifuniko. Mungu anajificha kwa huruma. Na kinachobaki kuonekana ni mgongo wake, yaani anachopita nacho, alama za nyayo zake baada ya kupita. Ndivyo tunavyomjua Mungu mara nyingi: si mbele ya tukio, bali baada yake, tukiangalia nyuma na kutambua kwamba alikuwepo pale ambapo hatukumwona. Hiyo si imani dhaifu. Ndiyo namna pekee ambayo mwanadamu anaweza kubeba.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwa Waisraeli waliosimulia hadithi hii vizazi baadaye, mstari wa tatu ulikuwa na uzito wa kinabii. Walijua tayari maana ya Mungu kuondoka: hekalu lililoteketea, watu waliopelekwa uhamishoni, nchi iliyopotea. Walisoma "sitaenda nawe" wakiwa na kumbukumbu ya kile kilichotokea hasa. Lakini walisoma pia jibu: "Uwepo wangu utaenda nawe, na nitakupa pumziko." Kwao, hii haikuwa nadharia. Ilikuwa swali la kuishi au kufa kama taifa. Kile kilichowatofautisha na Wamisri na Wakanaani hakikuwa nguvu wala idadi wala ustaarabu, bali kwamba Mungu alikuwa katikati yao. Ondoa hilo, na wanakuwa kabila tu la wahamiaji jangwani. Waliisikia sura hii kama msingi wa utambulisho wao wote.

Maswali ya Kutafakari

Ni baraka gani ninayoiomba kwa bidii ambayo, kwa uaminifu kabisa, ningeikubali hata kama Mungu asingekuwemo ndani yake?

Nikiangalia nyuma mwaka uliopita, ni wapi ninaweza kuona "mgongo" wa Mungu, yaani alama za kupita kwake ambazo sikuziona wakati zilipokuwa zikitokea?