Mwanzo 1:2

Maandiko

Kabla ya nuru ya kwanza kuwaka, dunia ipo, lakini haipo kwa namna yoyote inayoweza kukaliwa: "Nayo nchi haikuwa na umbo na ilikuwa tupu." Hakuna mipaka, hakuna mpangilio, hakuna kitu cha kushika. Juu ya vilindi vya maji kuna giza tu, yale maji makubwa ambayo katika ulimwengu wa kale yalimaanisha hatari, kifo, machafuko yasiyodhibitiwa. Na katika mstari huohuo, bila kelele wala tangazo, kuna jambo lingine: "Roho wa Mungu alikuwa akielea juu ya uso wa maji." Mstari huu hauelezi Mungu akiwa mbali akiangalia machafuko kwa chuki. Unaeleza uwepo wake ukiwa karibu kabisa na kile kisichokuwa na umbo, ukielea juu yake, ukisubiri, ukitayarisha. Giza lipo. Lakini halipo peke yake.

Kiini cha Jambo

Neno la Kiebrania linalotumika hapa kwa "akielea" ni merahefet, na linatumika mahali pengine kuelezea ndege anayeparaza mabawa juu ya kiota chake, akilinda na kuatamia. Hilo ni picha ya kushangaza kabisa ya Mungu wa mbinguni: si mhandisi aliyesimama mbali na malighafi yake, bali uwepo wa kimama ukiinama juu ya kile ambacho bado hakina uhai. Hapa ndipo neema inapoanza, kabla ya dhambi kuingia, kabla ya agano kutamkwa. Mungu haitaji ulimwengu uliopangika ili aweze kuukaribia; anakaribia hasa palipo na utupu. Na hili linabadilisha jinsi tunavyoelewa wokovu wote unaofuata: Mungu haokoi kwa kuanza upya mahali pengine pasafi, bali kwa kuelea juu ya machafuko yaliyopo hadi anapoyaambia yachukue umbo.

Uzi Unaopita Katikati

Picha hii ya Roho akielea juu ya maji hairudiwi kwa bahati mbaya katika Maandiko. Israeli inapotoka Misri, inavuka maji ambayo yangeweza kuwameza, na upande wa pili wanapata taifa lenye umbo, lenye sheria, lenye agano. Nuhu anaelea juu ya vilindi hadi nchi kavu inapoonekana tena. Na Yesu anaposimama ndani ya maji ya Yordani, mbingu zinafunguka na Roho anashuka juu yake; uumbaji mpya unaanza pale pale ambapo ule wa kwanza ulianzia, kwa Roho juu ya maji. Paulo anasema kwamba Mungu aliyeamuru nuru ing'ae gizani ndiye aliyeng'aa mioyoni mwetu. Hivyo Mwanzo 1:2 si tu kumbukumbu ya mwanzo wa dunia; ni mfumo wa jinsi Mungu anavyofanya kazi kila mara, tangu mwanzo hadi ufufuo.

Kioo

Kuna aina ya maisha yasiyo na umbo ambayo hatuyaongelei kanisani. Ndoa inayoendelea lakini haina uhai ndani yake. Kazi uliyoifanya miaka kumi na huwezi kusema ilizalisha nini. Miezi baada ya msiba ambapo siku zinapita bila mpaka wowote, hakuna asubuhi wala jioni, ni giza tu linaloendelea. Tunaogopa hali hii kuliko dhambi zetu wazi, kwa sababu dhambi angalau ina jina. Utupu hauna jina. Na kishawishi chetu ni kudhani Mungu anasubiri tupange mambo kwanza ndipo aje. Mstari huu unasema kinyume: alikuwa pale kabla ya neno la kwanza kutamkwa, juu ya kile kisichokuwa na umbo. Leo, andika kwenye karatasi jambo moja maishani mwako lisilo na umbo kwa sasa, kisha soma kwa sauti maneno haya juu yake: "Roho wa Mungu alikuwa akielea juu ya uso wa maji."

Wasikilizaji wa Kwanza

Wale walioisikia habari hii kwa mara ya kwanza walikuwa watu waliozungukwa na majirani wenye hadithi nyingine kabisa za uumbaji. Katika Babeli, bahari ilikuwa mungu mkali, na ulimwengu ulizaliwa kutokana na vita vya kutisha kati ya miungu. Israeli, ikiwa utumwani, ikiwa imepoteza hekalu, nchi na mfalme, inasikia jambo lingine: maji hayana sauti hapa. Hayapigani. Hayana jina la kimungu. Na yale "viumbe wakubwa wa baharini" ambavyo mataifa yaliviogopa kama nguvu za machafuko, katika sura hii ni viumbe tu ambavyo Mungu "akaumba." Kwa watu waliokuwa wakiishi katikati ya himaya kubwa iliyoonekana isiyoshindika, hii ilikuwa habari ya kisiasa kama ilivyokuwa ya kiroho: kile kinachowatisha ni kiumbe, si mungu.

Mazingira

Usome mstari huu ukijua kwamba unatoa ajenda ya sura nzima. Nchi ina matatizo mawili: "haikuwa na umbo" na "ilikuwa tupu." Siku tatu za kwanza zinatatua tatizo la kwanza, Mungu anagawa nuru na giza, maji na maji, bahari na ardhi kavu; anatengeneza mipaka, yaani umbo. Siku tatu zinazofuata zinatatua la pili, akijaza kile alichokitenga kwa mianga, samaki, ndege, wanyama na hatimaye mwanadamu. Hii si ripoti ya kisayansi iliyopangwa vibaya; ni ujenzi wa makusudi, kama mtu anayejenga nyumba kisha kuiweka wapangaji. Na yote yanaanzia mstari wa pili, mahali penye giza na kimya. Ukikosa hapo, sura yote inapoteza mwelekeo wake.

Mhusika Mkuu

Mungu wa mstari huu ni mvumilivu kwa namna inayotushangaza. Anaweza kusema neno moja na kila kitu kikawa tayari, lakini hapa anaelea. Anakaa juu ya machafuko kabla ya kuyaongelea. Hii inasema kitu kuhusu tabia yake ambacho sura zinazofuata zitakithibitisha: Mungu huyu hukaribia kabla ya kuamuru, huinama kabla ya kutawala. Utakatifu wake hauamaanishi kujitenga na kile kilichovunjika; unamaanisha kwamba uwepo wake unaweza kugusa giza bila kuchafuliwa nalo. Na anapoanza kusema, hasemi kwa hasira bali kwa ukarimu: "na kuwe nuru." Huyu ndiye Mungu ambaye baadaye atakuja katika mwili, akielea juu ya maisha yetu yasiyo na umbo, akisubiri wakati wake wa kusema.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yako unayoifikiria kuwa imechafuka mno kiasi kwamba Mungu asingependa kuikaribia, na mstari huu unasema nini kuhusu dhana hiyo?

Kama Mungu alielea kwa subira kabla ya kutamka neno la kwanza, subira hiyo inabadilishaje jinsi unavyoyaona majira ya kimya katika maombi yako?