Joeli 1

Maandiko

Nzige wamekuja kama jeshi lisilohesabika, wamekula kila kitu: mizabibu, mitini, ngano, shayiri. Yoeli anaita taifa lote, kuanzia wazee, walevi, wakulima, hadi makuhani, walie na kufunga, kwa sababu chakula cha sadaka kimekatika nyumbani mwa Bwana. Anatangaza kwamba siku ya Bwana imekaribia, na hata wanyama wa mwituni wanapiga kelele wakimwelekea Mungu kwa sababu mito imekauka.

Kiini

Yoeli anafanya jambo la ajabu: anachukua janga la kilimo, tukio la kiuchumi na kiikolojia, na kulisoma kama sauti ya Mungu. Nzige si bahati mbaya; ni ujumbe. Hii ni theolojia ambayo inagusa mishipa yetu ya kisasa, ambapo tumezoea kutenganisha "asili" na "Mungu." Kwa Yoeli, mavuno yaliyoharibika si tu tatizo la kilimo bali ni wito wa kurudi. Na kilicho kali zaidi: hasara hii inagusa moja kwa moja ibada. Bila nafaka, hakuna sadaka; bila sadaka, uhusiano kati ya watu na Mungu unaonekana kukatika hapo hekaluni. Njaa ya kimwili inakuwa ishara ya njaa ya kiroho.

Uzi wa Pamoja

Nzige wa Yoeli wanabeba kumbukumbu ndefu. Katika Kutoka 10, nzige walikuwa pigo la nane juu ya Misri, ishara ya hukumu ya Mungu dhidi ya Farao aliyekaidi. Sasa Yoeli anageuza kioo: pigo lile lile linaanguka juu ya watu wa Mungu mwenyewe. Hii ni mshtuko, kwa sababu Israeli haikutarajia kutendewa kama Misri. Kisha kuna maneno "siku ya Bwana imekaribia" katika mstari wa 15. Hii inarudi katika Amosi 5, ambapo watu walitamani siku hiyo lakini Amosi akasema itakuwa giza, si nuru. Na inasonga mbele hadi Matendo 2, ambapo Petro ananukuu Yoeli siku ya Pentekoste. Yale ambayo Yoeli aliyaita kama hukumu, Petro anayaita kama mwaliko wa mwisho wa neema kupitia Kristo. Nzige na Roho, hukumu na wokovu, vinakutana katika uzi mmoja.

Kioo

Ni rahisi kusoma Yoeli 1 kama historia ya mbali. Lakini tuangalie kwa karibu. Mstari wa 5 unawaita walevi kwanza, watu ambao raha yao imefungwa katika kitu kinachoweza kunyakuliwa mara moja. Mstari wa 11 unawaita wakulima, watu wanaotegemea kazi yao kuwapa uhakika. Mstari wa 12 unasema jambo la kutisha: "furaha imeharibika kutoka kwa wana wa wanadamu." Wewe unategemea nini leo ambacho kinaweza kutoweka usiku mmoja? Akaunti ya benki, afya ya mwili, kazi, uhusiano wa ndoa? Yoeli hataki kutuogofya; anataka kutuamsha. Kuna tofauti kati ya kutumainia baraka za Mungu na kutumainia Mungu wa baraka. Nzige wanapokuja, tofauti hii inakuwa wazi ghafla.

Wasomaji wa Kwanza

Wasikilizaji wa kwanza wa Yoeli walikuwa jamii ya kilimo ambayo maisha yake yote yalizunguka mzunguko wa mvua, mavuno, na sikukuu za hekaluni. Sadaka ya unga na sadaka ya kinywaji haikuwa taratibu tu; ilikuwa lugha ya kila siku ya uhusiano na Mungu. Wakati Yoeli anasema sadaka hizi "zimekatiliwa mbali na nyumba ya Bwana" (mstari wa 9), aliwagusa mahali ambapo waliuma zaidi. Ilikuwa kama kumwambia mtu wa kisasa kwamba hataweza tena kusali, kuimba, au kukusanyika kanisani. Kwao, hii haikuwa ishara ya kidini tu; ilikuwa kifo cha utambulisho wa taifa. Walisikia katika maneno ya Yoeli kile tunachokosa kusikia: kwamba Mungu mwenyewe alikuwa akiondoka kwenye meza.

Undani

Angalia mstari wa 8: "Omboleza kama bikira aliyevaa magunia kwa kifo cha mumewe mdogo." Picha hii ni ya kushangaza. Katika utamaduni wa Kiyahudi, uchumba ulikuwa na uzito wa ndoa; mchumba aliyefiwa alikuwa mjane bila hata kuwa mke kikamilifu. Hii ni huzuni ya wakati usiofaa, ndoto iliyokatika kabla ya kuanza. Yoeli hachagui picha ya mjane wa miaka mingi; anachagua msichana ambaye maisha yake yalikuwa yameanza tu. Kwa nini? Kwa sababu ana taka kuonyesha kwamba kile kinachopotea si tu chakula au raha, bali ahadi ya wakati ujao. Nzige wamekula kesho, si leo tu. Na kilio kinachoombwa si cha adabu tu; ni kilio cha mtu ambaye amepoteza kila kitu alichokuwa akitegemea kuja.

Mhusika Mkuu

Ingawa Yoeli ndiye msemaji, Mungu ndiye mhusika mkuu, na tabia yake katika sura hii ni ya ajabu. Yeye anayeleta nzige pia ndiye anayeitwa katika mstari wa 19: "Bwana, nakulilia wewe." Yaani, Mungu anayeadhibu ni yule yule ambaye watu wanamkimbilia. Hii si kupingana; ni kiini cha uhusiano wa agano. Mungu haadhibu ili kuangamiza bali ili kurudisha. Angalia jinsi hata wanyama wa mashambani wanavyompanda katika mstari wa 20. Uumbaji wote unamgeukia. Mungu wa Yoeli si mtawala aliyeko mbali anayeadhibu kutoka juu; ni Mume aliyeachwa anayetamani mkewe arudi. Nzige ni sauti yake kali, lakini sauti hiyo hiyo inaita, "Iteni kwa funga takatifu… mkusanyiko takatifu." Adhabu na mwaliko ni kitendo kimoja.

Tafakari

Ni mahali gani maishani mwako ambapo "nzige" wa aina fulani wamekula kile ulichokuwa umetumainia, na je, umesikia sauti ya Mungu ndani ya hasara hiyo au umeisikia kama bahati mbaya tu?

Yoeli anaita jamii nzima, si watu binafsi tu, kwa maombolezo ya pamoja. Kanisa lako au familia yako ingeonekanaje kama ingechukua wito huu wa kufunga kwa pamoja kwa uzito?