Mathayo 12:50

Maandiko Yenyewe

Yesu anafundisha umati wa watu, na nje ya mlango mama yake na ndugu zake wanasubiri, wakitaka kuongea naye. Badala ya kutoka, yeye anauliza swali gumu: "Mama yangu ni nani? Na ndugu zangu ni akina nani?" Kisha ananyoosha mkono kuelekea wanafunzi wake na kutamka kipimo kipya cha ukoo: "yeyote afanyae mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni, mtu huyo ndiye ndugu yangu, dada yangu na mama yangu." Damu haipewi nafasi ya kwanza hapa. Utii wa moyo kwa Baba ndio unaounda familia mpya inayozunguka Yesu.

Kiini

Angalia mkono huo. Mapema katika sura hii Yesu alimwambia mtu aliyepooza, "Nyoosha mkono wako," na mkono ule ukapona. Sasa ni Yesu mwenyewe anayenyoosha mkono, siyo kuponya kiungo, bali kuonyesha watu na kuwaita ndugu. Ni ishara ya umiliki: hawa ni wangu. Kiini cha kitheolojia ni hiki: ukoo wa kweli na Mungu hauzaliwi kwa damu, kabila, wala historia ya familia, bali kwa kufanya mapenzi ya Baba. Na kumbuka Yesu hasemi "yeyote anayefanya mapenzi ya Baba yenu", bali "Baba yangu". Uhusiano wake wa pekee na Baba ndio mlango; sisi tunaingia kwa kuambatana naye. Hapa neema haifutwi na masharti; badala yake, imeambatanishwa na nafsi ya Mwana.

Uzi Unaopita Katikati

Sura hii nzima imejengwa juu ya maneno "mkuu kuliko": mkuu kuliko hekalu, mkuu kuliko Yona, mkuu kuliko Selemani. Mstari wa hamsini ni tunda la madai hayo. Kama Yesu ni mkuu kuliko hekalu, basi mahali pa kukutana na Mungu si jengo wala ukoo wa Ibrahimu kwa mwili, bali yeye mwenyewe. Mungu alimwahidi Ibrahimu uzao; sasa uzao huo unapanuliwa kupitia Mwana. Neno la Kigiriki la "mapenzi" hapa ni thelēma, lile lile Yesu atakalolitamka Gethsemane akisema si mapenzi yake bali ya Baba yatendeke. Yaani: yule anayetuita ndugu ndiye wa kwanza kuyatimiza mapenzi hayo, hadi msalabani. Familia hii mpya haikujengwa kwa jitihada zetu; ilinunuliwa kwa utii wake kamili mahali ambapo utii wetu uliishia.

Kioo

Kuna maumivu yaliyofichika katika mstari huu kwa yeyote aliyewahi kusimama nje ya mlango. Pengine wewe ndiye uliyeachwa nje: familia iliyokukataa tangu ulipomwamini Kristo, ndugu wasiokuelewa, meza ya sikukuu ambayo jina lako halitajwi tena. Yesu hapunguzi uchungu huo, lakini anakupa jina jipya ndani ya nyumba nyingine. Na kuna upande mwingine, mkali zaidi: huenda umejenga usalama wako juu ya ukoo wa kiroho. Ulizaliwa kanisani, baba yako alikuwa mzee wa kanisa, unaongoza kikundi cha Biblia. Yesu anauliza kama unafanya mapenzi ya Baba, siyo kama unajua lugha ya nyumbani. Leo, andika jina la mtu mmoja katika kanisa lako ambaye hana ndugu wa damu karibu naye, kisha mtumie ujumbe mfupi ukimwambia wazi: "Wewe ni ndugu yangu."

Swali Gumu

Je, Yesu alimtupa mama yake? Maneno haya yanauma, hasa katika tamaduni zetu ambapo kumpuuza mama ni aibu kubwa kuliko karibu kosa lolote. Hatuambiwi kwamba alitoka kuwasalimia, wala hatuambiwi kwamba hakutoka. Maandiko yanaacha pengo hapo, na si vyema kulijaza kwa faraja za bure. Lakini kumbuka kwamba Mariamu mwenyewe alisema "na iwe kwangu kama ulivyosema", yaani alikuwa mfano wa kwanza wa yule anayefanya mapenzi ya Baba. Hivyo Yesu hamfukuzi mama yake; anambadilishia msingi. Hata hivyo, ukweli mchungu unabaki: wito wa Ufalme wakati mwingine unakata kupitia nyuzi za familia, na Yesu hauombi radhi kwa hilo.

Wasikilizaji wa Kwanza

Mathayo aliwaandikia Wayahudi walioamini, watu waliokuwa wakipoteza kila kitu kwa kumfuata Yesu: nafasi katika sinagogi, biashara za familia, urithi, heshima ya jina. Katika ulimwengu wao, mtu bila ukoo alikuwa mtu bila kinga. Kusikia Yesu akisema wewe ni ndugu yangu, dada yangu, mama yangu, haikuwa hisia tamu tu; ilikuwa hati ya kuwapa makazi. Tena, ni muhimu kwamba anataja "dada". Katika mkutano ambapo wanawake mara nyingi hawakuhesabiwa, Yesu anawaita kwa jina ndani ya familia yake. Kwao, mstari huu ulisomeka kama cheti cha kuzaliwa upya, kilichosainiwa na yule anayesimamishwa dhidi ya Mafarisayo waliokuwa tayari wakipanga kumwua.

Maandiko Mengine Yanayoitikia

Waebrania inasema kwamba Yesu "hana haya kuwaita ndugu", na maneno hayo yanabeba uzito ule ule: si ukarimu wa kujilazimisha, bali furaha ya kweli ya Mwana kutuhesabu kuwa wake. Kwa upande mwingine, Yohana anaandika kwamba wale wanaompokea wanapewa uwezo wa kuwa watoto wa Mungu, waliozaliwa si kwa damu wala kwa mapenzi ya mwili. Mistari hiyo miwili inaeleza kile ambacho Mathayo 12:50 kinakionyesha kwa kitendo cha mkono ulionyooshwa: Ufalme unazaa jamaa mpya. Na ndani ya sura hii mwenyewe, mstari wa saba unapoongea juu ya rehema badala ya dhabihu, tunaona kwamba mapenzi ya Baba si orodha ya sheria, bali moyo unaofanana na wa Mungu.

Maswali ya Kutafakari

Ni nani aliye nje ya mlango wa maisha yangu ambaye Kristo tayari amekwisha mwita ndugu, na mimi bado simtambui hivyo?

Nikipima maisha yangu kwa swali "nafanya mapenzi ya Baba?" badala ya "ninaonekanaje kanisani?", ni nini kingebadilika wiki hii?