Mathayo 13

Maandiko

Yesu anaacha nyumba, anakaa katika mtumbwi kando ya bahari, na umati unamzunguka ukiwa ufukweni. Kutoka majini anasema mifano saba: mpanzi na aina nne za udongo, ngano na magugu, mbegu ya haradali, chachu, hazina iliyofichwa, lulu ya thamani, na nyavu iliyojaa viumbe vya kila aina. Kwa wanafunzi anafafanua siri: mpanzi wa mbegu nzuri ni Mwana wa Adamu, shamba ni ulimwengu, mavuno ni mwisho wa dunia. Sura inaisha kwa Yesu akirudi kwao Nazareti, akifundisha sinagogini, na watu wanaomjua tangu utotoni wanamkataa: "Mtu huyu siyo mwana wa seremala?" Neno lililopandwa kwa ukarimu linaanguka pale ambapo halina mizizi.

Kiini

Ufalme wa Mungu haufiki kama jeshi linalovamia, unafika kama mbegu inayotupwa. Hilo ni jambo la kitheolojia, si la kilimo. Mungu anachagua njia ya udhaifu, ya kitu kidogo, ya kile kinachoweza kudonolewa na ndege au kusongwa na miiba. Neema hapa ina sura ya upandaji wa kupindukia: mpanzi hachagui udongo, anatawanya. Na hukumu haifutwi, inasogezwa mbele; "wakati wa mavuno" upo, na tanuru la moto lipo, lakini bado si sasa. Kati ya upanzi na mavuno kuna nafasi ambayo Biblia inaiita uvumilivu wa Mungu. Sura hii inashikilia mambo mawili ambayo tunapenda kutenganisha: ukarimu usiopimika na hukumu ya kweli. Ufalme ni siri iliyofunuliwa, si fumbo la kufumbua kwa akili.

Uzi wa Pamoja

Yesu anataja Isaya, maneno yale magumu kuhusu mioyo iliyokuwa giza, na kwa hivyo anajiweka katika mstari mrefu wa manabii waliozungumza na watu wasiotaka kusikia. Lakini kuna zaidi: mstari wa 35 unasema atatamka "mambo yale yaliyokuwa yamefichwa tangu misingi ya ulimwengu". Siri hii ni ya zamani kuliko Israeli, ya zamani kuliko Ibrahimu; imefichwa katika uumbaji wenyewe. Ndiyo maana mifano hii inazungumza kwa lugha ya mbegu, unga, samaki, ardhi. Uumbaji si jukwaa la wokovu tu, ni lugha yake. Na mstari wa 43, watu wenye haki "watakapong'aa kama jua", ni sauti ya Danieli 12 ikirudi: ufufuo na utukufu wa wale walio wa Mungu. Historia ina mwisho, na mwisho huo ni mavuno, si machafuko.

Kioo

Miiba katika mfano huu ina majina: "masumbuko ya ulimwengu na udaganyifu wa utajiri". Hiyo si dhambi ya kishindo, ni ratiba yako. Mkopo unaotakiwa kulipwa, kazi inayodai jioni zako, simu inayolala kando ya kichwa. Hakuna anayeamua kuacha imani; neno linasongwa tu, taratibu, mpaka lisizae. Na kuna kioo kingine: watumishi wanauliza, "unataka twende tukayang'oe?" Sisi hupenda swali hilo. Tunajua nani hafai katika kikundi cha Biblia, nani hastahili kushika huduma, nani ni gugu. Jibu la Bwana wa shamba ni la kushtua: mkiyang'oa, mtang'oa ngano pamoja nayo. Bidii yako ya kutakasa kanisa inaweza kuwa hatari kuliko magugu yenyewe, kwa sababu wewe si mvunaji, na hukuumbwa na macho ya kutofautisha mizizi.

Sura ya Wasikilizaji

Wale waliosimama ufukweni walikuwa wakulima na wavuvi. Walijua ardhi ya Galilaya: mwamba chini ya udongo mwembamba, njia zilizopigwa na miguu, miiba inayorudi kila mwaka. Walijua pia kwamba mavuno ya kawaida yalikuwa mara nne au tano ya mbegu; kusikia "mara mia moja" kulikuwa kama kusikia habari za mwujiza. Mbegu ya haradali ilikuwa kitu wanawake wa kijiji walikijua, mdogo kuliko yote, na wazo la kuwa "mti" ambapo ndege wanajenga viota lilikuwa la kuchekesha kidogo na la kutisha kidogo, kwa sababu picha hiyo ilikuwa ya falme kubwa katika Maandiko. Na Masihi waliomtarajia alipaswa kufukuza Warumi, si kupanda mbegu. Ufalme uliofichwa ulikuwa kero kwao.

Muktadha

"Katika siku hiyo" inatufunga na sura iliyotangulia, siku ambayo Mafarisayo walimshtumu Yesu kwa kutenda kwa nguvu za Shetani, na familia yake ikataka kumchukua. Upinzani umekomaa. Ndiyo maana anaanza kufundisha kwa mifano: si mchezo wa mafumbo, ni hatua ya hukumu na rehema pamoja. Anakaa katika mtumbwi, maji yanamsaidia sauti ifike ufukweni, umati unasimama kama katika ukumbi wa nusu duara. Kisha anaacha umati, anaingia nyumbani, na hapo tu wanafunzi wanapata ufafanuzi. Ufalme unagawanya wasikilizaji kwa jinsi wanavyosikiliza. Na mwisho wa sura, Nazareti inatoa mfano ulio hai wa udongo mgumu: watu wanaomjua vizuri mno kumjua kabisa.

Undani Mmoja

"Yaacheni yakue pamoja mpaka wakati wa mavuno." Neno hili linaelezea ulimwengu unaokuchosha. Kwa nini uovu unaendelea? Kwa nini mwenye shamba haingilii kati? Jibu la Yesu si kwamba magugu hayajalishi, ni kwamba kung'oa mapema kunaharibu ngano. Kucheleweshwa kwa hukumu ni upendo, si uzembe; ni nafasi inayotolewa kwa mizizi kushikilia, kwa yule aliyekuwa gugu jana kuwa ngano leo. Lakini tuwe wakweli: mfano huo hauahidi kwamba yote yatakuwa mema. Unaahidi kwamba yatatatuliwa. Shamba lililoachwa si shamba lililotelekezwa; ni shamba lenye siku ya mavuno iliyowekwa. Kuishi kwa imani ni kukubali kwamba tunaishi katika kipindi hicho cha kati, tukikua kando ya magugu, tukiwa hatujaruhusiwa kuwa waamuzi.

Maswali ya Kutafakari

Ni miiba gani mahususi, kwa jina, inayosonga neno la Mungu maishani mwako kwa wiki hii ambayo imepita?

Ni nani ambaye moyo wako umemhukumu tayari kama "gugu", na ingekuwaje kama ungemwachia Mungu hukumu hiyo mpaka wakati wa mavuno?