Mathayo 7:3

Maandiko

Yesu anauliza swali ambalo halina jibu zuri: kwa nini macho yako yanaona kibanzi kidogo kilichomo kwenye jicho la ndugu yako, hali gogo zima limekaa ndani ya jicho lako mwenyewe? Hakumbuki kusema kwamba ndugu hana kibanzi. Kipo. Lakini kuna kitu kikubwa zaidi kilichokaa kwenye jicho lako, na wewe "hutambuwi." Sio kwamba umekataa; ni kwamba hukioni.

Swali hili linakuja mara baada ya onyo la kipimo: "Kwa hukumu unayohukumu, nawe utahukumiwa." Yesu hatoi kanuni tu. Anachora picha ya kuchekesha na ya kutisha kwa wakati mmoja, halafu anaiacha ikining'inia hewani bila kuifafanua.

Kiini

Neno la Kiyunani hapa ni dokos, boriti ya paa, mti mzima unaobeba nyumba. Fikiria hilo likiwa jichoni. Hii si dhambi ndogo iliyofichwa; ni kitu kikubwa kiasi cha kushangaza jinsi mtu anavyoweza kutokijua. Na hapo ndipo penye uzito: Yesu hasemi "unaficha," anasema "hutambuwi."

Hii inatuambia kitu kizito kuhusu sisi wanadamu. Uwezo wetu wa kujiona wenyewe umejeruhiwa. Tunaona kwa usahihi wa ajabu pale ambapo wengine wanakosea, na kwa ukungu mzito pale ambapo sisi tunakosea. Tofauti hii si ya bahati mbaya; ndiyo umbo la dhambi yenyewe. Neema, basi, si tu msamaha wa kile ninachokijua. Ni Mungu kuniangalia kwa huruma hata pale ambapo sijui kuwa kuna cha kuangaliwa.

Uzi Uendeleao

Biblia nzima imejaa watu waliokuwa na gogo lisiloonekana. Daudi alimhukumu kwa hasira yule tajiri wa mfano wa Nathani, akitaka afe, bila kujua kuwa alikuwa akijihukumu mwenyewe. Ilimchukua nabii, na neno moja tu, kufungua jicho lake. Hiyo ndiyo kazi ya manabii katika Agano la Kale: si kuwaambia watu wanayojua tayari, bali kuwaonyesha kile walichokuwa wakikwepa kuona.

Yesu anasimama katika mstari huo, lakini anaenda mbali zaidi. Yeye mwenyewe ndiye jicho safi kabisa, yule aliye na uwezo halali wa kuhukumu, na ndiye aliyechagua kubeba gogo letu badala ya kulitaja tu. Msalaba ni mahali ambapo hukumu ya kweli na rehema ya kweli zinakutana. Ndiyo maana Mkristo anaweza kuangalia ndani bila kuangamia.

Kioo

Kaa kimya na swali hili kwa dakika chache. Ni nani ambaye jicho lako linamwona kwa uwazi mkubwa? Mwenzako kazini ambaye unajua udhaifu wake wote kwa moyo? Mwanandoa wako, ambaye makosa yake unaweza kuyaorodhesha bila kufikiri? Mtoto wako mkubwa? Mchungaji wako? Kuna raha fiche katika kuona kasoro za wengine kwa usahihi; inatufanya tujisikie salama, wenye haki, tuko upande sahihi.

Lakini Yesu hatuulizi tuache kuona. Anatuuliza tuangalie mahali pengine kwanza. Na hilo ni gumu kuliko tunavyodhani, kwa sababu gogo halionekani kwa kujitahidi tu. Linahitaji mwanga usio wetu.

Leo, chukua dakika tano. Andika jina la mtu mmoja ambaye kasoro yake imekuwa ikikusumbua wiki hii. Kisha, chini ya jina lake, mwombe Mungu hivi kwa sauti: "Nionyeshe kile nisichokiona ndani yangu." Usiombe zaidi ya hilo.

Swali

Lakini je, Yesu anakataza kabisa kutathmini wengine? Maandiko hayaturuhusu kusema hivyo. Mstari wa tano unamalizia kwa kusema utakapoona vizuri "utakapoweza… kukitoa kipande cha mti kilichomo kwenye jicho la ndugu yako." Kibanzi bado kinapaswa kutoka. Na mistari michache mbele Yesu anaonya kuhusu manabii wa uongo, jambo linalodai utambuzi mkali.

Basi swali linabaki wazi: nitajuaje kuwa gogo limetoka? Hapa ndipo tunapofikia ukingo wa mafundisho haya. Kama sikuwa nakiona gogo langu jana, ni nini kinachonihakikishia kuwa naona leo? Yesu haitoi hakikisho. Anaacha nafasi ya kutoelewa, na labda hiyo ndiyo hoja: mtu aliyekwisha jihakikishia kuwa amejitakasa pengine ndiye mwenye hatari zaidi. Unyenyekevu si hatua tunayoipita; ni hewa tunayopumua maisha yote.

Maandiko Mengine

Paulo anagusa jeraha lilelile anapoandika kwa Warumi kwamba mtu anayehukumu mwingine anajihukumu mwenyewe, kwa sababu anafanya mambo yaleyale. Ni hoja ya Yesu ikiwekwa katika lugha ya mahakama: hukumu yako dhidi ya mwenzako ni ushahidi dhidi yako.

Kinyume chake kinaonekana katika mstari wa saba wa sura hii hii: "Omba, nawe utapewa. Tafuta, nawe utapata." Yesu anaweka mafundisho haya mawili karibu kwa makusudi. Kama siwezi kuliona gogo langu mwenyewe, basi njia pekee iliyobaki ni kuomba lionyeshwe. Kujichunguza bila maombi kunaishia katika kujitetea au kujichukia. Kuomba kunafungua mlango ambao juhudi zangu haziwezi kuufungua, na Baba anayetoa mkate badala ya jiwe ndiye anayeaminika kunionyesha ukweli bila kuniponda.

Mazingira

Tunasikiliza mwisho wa Mahubiri ya Mlimani, mahali ambapo Yesu amekuwa akiwaambia watu wa kawaida kwamba haki inayotakiwa ni ya ndani zaidi kuliko ile ya waandishi. Wasikilizaji wake ni wakulima, wavuvi, mafundi; wanajua gogo ni nini kwa sababu wameliona likibebwa kwenda kujenga paa. Picha ni ya kuchekesha kwa makusudi, na aina hiyo ya mzaha mkali ilikuwa silaha ya walimu wa Kiyahudi.

Katika jamii ndogo za vijiji vya Galilaya, ambapo kila mtu alijua mambo ya kila mtu, hukumu ilikuwa sarafu ya kila siku. Heshima na aibu ziliamua nafasi yako. Kumwangusha mwenzako kulikuinua wewe. Ndani ya mfumo huo, Yesu anasema neno linaloteketeza: kabla hujamsaidia yeyote, angalia jicho lako. Umati unashangaa mwishoni, "kwa kuwa alifundisha kama mtu mwenye mamlaka."

Tafakari

Ni lini mara ya mwisho mtu alikuonyesha kitu ndani yako ambacho hukukiona, na uliitikiaje?

Kama Mungu angekuonyesha gogo lako leo, unadhani ungeliweza kulistahimili? Nini kinachokufanya uogope kujua?