Zekaria 12:1

Maandiko

Zekaria anafungua sura hii kwa maneno mazito: "Hili ni tamko la neno la Yahwe kwa Israeli." Kabla hajasema lolote kuhusu Yerusalemu, kuhusu mataifa yanayokusanyika, kuhusu kikombe kinachowafadhaisha watu wote, anaweka saini ya yule anayesema. Na saini hiyo ina sehemu tatu: yeye "azitandaye mbingu," yeye anayeweka "msingi wa dunia," na yeye "aiumbaye roho ya mtu ndani yake." Anga la juu, ardhi ya chini, na kitu kidogo kisichoonekana kinachopumua ndani ya kifua chako. Ni kama mtu anayekusogeza mbali ili uone ukubwa wa jambo, kisha anakusogeza karibu sana hata unahisi pumzi yake shingoni mwako. Hii ndiyo utangulizi wa unabii mzima: si mkakati wa kisiasa, bali tamko la Muumba.

Kiini

Kwa nini Mungu ajitambulishe hivi hasa hapa? Kwa sababu kinachofuata ni ahadi ambayo, kwa macho ya kibinadamu, haiwezekani: mji mdogo ulioharibiwa, wenye kuta zilizobomoka, utakuwa jiwe zito linaloumiza kila taifa linalojaribu kuliinua. Mtu anaweza kuahidi kitu kama hicho tu ikiwa mbingu ni zake. Lakini Zekaria hamalizii na mbingu na dunia. Anaongeza kifungu cha tatu, na hapo ndipo mahali pa kushtukia: Mungu huyu huyu ndiye "aiumbaye roho ya mtu ndani yake." Mamlaka yake hayaishii kwenye mifumo mikubwa ya ulimwengu; yanafika mpaka kwenye chumba cha ndani kabisa cha mwanadamu, mahali panapozaliwa hofu zako, tamaa zako, na yale mawazo usiyoyaambia mtu yeyote. Hakuna eneo lisilo lake. Ndiyo maana huruma yake katika mstari wa kumi si ya bahati nasibu; anayemwaga "roho ya huruma" ndiye aliyeitengeneza roho itakayopokea huruma hiyo.

Uzi Mkuu

Fungua macho na uone jinsi mstari huu unavyotazama mbele. Yule anayeumba roho ndani ya mtu ndiye anayeahidi, mistari tisa baadaye, kumwaga "roho ya huruma" juu ya nyumba ya Daudi. Ni kazi ile ile ya uumbaji, lakini sasa ikifanywa kwa watu waliokwisha kuwepo, waliokwisha kuwa wagumu. Zekaria anaonyesha kwamba wokovu si mpango wa nje unaowekwa juu ya mwanadamu kama kifuniko; ni Muumba akirudi kwenye kile alichokitengeneza na kukiamsha upya. Na mahali ambapo uzi huu unafikia fundo lake ni mstari wa kumi: "wataniangalia mimi, waliomchoma kwa mkuki." Yohana anaunukuu mstari huo akiwa amesimama mbele ya msalaba, kwa sababu hapo ndipo Muumba wa roho ya mwanadamu alipokuja kuwa na roho ya mwanadamu, na kuchomwa nayo.

Kioo

Kuna sehemu yako ambayo huitaji mtu yeyote kuiona. Hasira ile unayoibeba dhidi ya ndugu yako tangu mgawanyo wa urithi. Wivu unaokujia unapoona jina la mwenzako likitajwa kazini badala ya lako. Hofu ya kimya unayoihisi saa nane usiku unapofikiria akaunti ya benki, au matokeo ya kipimo cha daktari, au mtoto ambaye hataki tena kwenda kanisani. Umejifunza kuishi na vitu hivyo kwa kuvificha, hata katika maombi yako, ambapo unamweleza Mungu mambo unayodhani yanafaa kusemwa. Mstari huu unakunyang'anya mahali hapo pa kujificha, si kwa kukuadhibu, bali kwa kusema: yeye ndiye aliyeitengeneza sehemu hiyo ya ndani. Hajashangazwa nayo. Hakuna kitu ndani yako kinachohitaji kutayarishwa kwanza kabla hujakileta.

Leo, andika kwenye karatasi ndogo kitu kimoja kinachokaa moyoni mwako ambacho hujawahi kumwambia mtu, kisha sema kwa sauti: "Wewe uliyeiumba roho yangu ndani yangu, unakijua hiki," na uichome karatasi hiyo au uitupe.

Undani

Kitenzi kinachotumika kwa "aiumbaye" ni yotser, neno la mfinyanzi anayeshughulikia udongo mikononi mwake. Ni umbo linaloonyesha kitendo kinachoendelea, si kilichokwisha. Hii ni tofauti ndogo yenye uzito mkubwa. Mungu hakuunda roho yako siku moja ya zamani na kisha kuiacha ikue yenyewe. Anaendelea kuifinyanga sasa hivi, katika miaka hii ambayo umehisi kuwa umepotea, katika ndoa inayochoka, katika kazi inayokukausha. Mfinyanzi hajaondoka kwenye gurudumu. Ndiyo maana Zekaria anaweka kifungu hiki pamoja na kutandaza mbingu: mwendo wa nyota na mwendo wa moyo wako viko chini ya mikono ile ile, na vinafanywa kwa uangalifu ule ule.

Mazingira

Zekaria anahubiri baada ya uhamisho, wakati Wayahudi waliorudi kutoka Babeli wanajaribu kujenga maisha katika jimbo dogo linaloitwa Yehudi, chini ya himaya ya Uajemi. Hawana mfalme. Hawana jeshi. Yerusalemu ni mji mdogo wenye watu wachache, ukizungukwa na majirani wenye dharau. Hekalu limejengwa upya lakini halina fahari ya lile la kwanza, na wazee waliolikumbuka walilia walipoona misingi yake. Katika mazingira hayo, kusema kwamba mataifa yote yatakusanyika dhidi ya mji huu na kujiumiza wenyewe kunasikika kama ndoto ya mtu aliyechoka. Ndiyo maana utangulizi huu ni muhimu. Zekaria hasemi kwa niaba ya taifa lenye nguvu; anasema kwa niaba ya yule aliyeweka msingi wa dunia yote, na hilo tu ndilo linalofanya maneno yake yasiwe upuuzi.

Swali

Kama Mungu ndiye aiumbaye roho ya mtu ndani yake, je, ugumu wa moyo wangu ni kazi yake pia? Maandiko hayakimbilii kunipa jibu safi. Zekaria mwenyewe anaonyesha watu ambao roho zao zilizoumbwa na Mungu ndizo zilizoshika mkuki na kumchoma. Uumbaji haumaanishi udhibiti wa kila kitendo; humaanisha asili na haki ya umiliki. Mungu aliitengeneza roho yako iwe huru kiasi cha kuweza kumkataa, na hiyo ni hatari aliyoichagua yeye mwenyewe. Sielewi jinsi mambo haya mawili yanavyokaa pamoja, na sitajifanya kuwa naelewa. Lakini najua jibu lake: hakuvunja uhuru huo kwa nguvu, alimwaga roho ya huruma juu yake mpaka ukaanza kuomboleza.

Tafakari

Ni sehemu gani ya ndani yako unayodhani Mungu hataki kuiona, na kwa nini unaamini hivyo?

Kama mfinyanzi bado yuko kwenye gurudumu, ni nini anachoweza kuwa anakifinyanga ndani yako katika msimu huu unaouona kuwa wa kupoteza tu?