2 Timotheo 3

Maandishi

Paulo anamwonya Timotheo kuwa siku za mwisho zitakuja na nyakati ngumu, ambapo watu watajipenda wenyewe, watapenda fedha, na kuwa na sura ya ucha Mungu bila nguvu yake. Kisha anamkumbusha Timotheo mafundisho aliyopokea, mateso aliyoyaona kwa Paulo mwenyewe, na thamani ya Maandiko Matakatifu aliyoyajua tangu utotoni. Sura inafunga kwa tamko kuwa kila andiko limetiwa pumzi na Mungu.

Kiini

Kiini cha sura hii si orodha ya dhambi, bali tofauti kati ya mambo mawili: dini yenye sura tu na dini yenye nguvu. Paulo hasemi juu ya wapagani, bali juu ya watu wanaokusanyika katika mikutano ya waumini, wakiwa na "sura ya ucha Mungu." Hii ndiyo hatari kubwa: si kufuru ya wazi, bali dini iliyopunguzwa kuwa mfumo wa nje bila Roho aliye hai ndani yake. Mungu anajidhihirisha kupitia Maandiko yaliyotiwa pumzi yake, na Maandiko haya yanamfanya mtu kuwa kamili kwa kazi njema. Kinyume cha "sura bila nguvu" ni maisha yanayoumbwa na Neno lililojaa uhai wa Mungu.

Uzi Mmoja

Waalimu wa uongo wanalinganishwa na Yane na Yambre, majina yasiyotajwa katika Kutoka lakini yaliyokuwa yanajulikana katika mapokeo ya Kiyahudi kama wachawi wa Farao waliopinga Musa. Paulo anachora mstari mrefu: kama vile Farao alivyowapinga wana wa Israeli kwa uchawi, ndivyo waalimu wa uongo wanavyowapinga watu wa Kristo kwa maneno matamu. Lakini kama ilivyokuwa siku za Musa, ndivyo itakavyokuwa sasa: upumbavu wao utawekwa wazi. Uzi huu unaonyesha jinsi historia ya wokovu inavyorudia mifumo yake, na jinsi Kristo, Musa mkuu zaidi, anavyowaokoa watu wake kutoka mikononi mwa wadanganyifu wa siku za mwisho.

Kioo

Angalia mstari wa tano tena polepole: "sura ya ucha Mungu, lakini wataikana nguvu yake." Hii inagusa mahali penye maumivu. Ni rahisi kuhudhuria kanisa, kuimba, kutoa sadaka, kujua misemo sahihi, wakati moyo umeganda. Ni rahisi kufundisha kikundi cha Biblia huku ukificha ugomvi wa nyumbani, uchoyo wa fedha, au tamaa za siri kwenye simu. Paulo hasemi hivi kwa watu wa mbali, anasema kwa jumuiya ya kanisa. Swali si kama unahudhuria, bali kama nguvu ya Mungu inabadilisha jinsi unavyozungumza na mke wako, jinsi unavyoshughulika na pesa, jinsi unavyowasamehe wanaokuudhi. Sura bila nguvu ni hatari zaidi kuliko kutokuwa na sura kabisa.

Swali

Paulo anasema wazi katika mstari wa 12: "Wote wanaotaka kuishi katika maisha ya kumcha Mungu katika Kristo Yesu watateswa." Si baadhi, bali wote. Hili ni gumu. Wengi wetu tunaishi maisha ya kumcha Mungu bila kupata mateso yoyote makubwa. Je, hii inamaanisha imani yetu ni dhaifu? Au inamaanisha tumejifunza kuishi kwa namna ambayo haizusumbui mtu yeyote, tukiwa Wakristo wasiochukiza? Paulo haitoi jibu rahisi. Labda mateso yanakuja kwa aina tofauti: kutengwa mahali pa kazi, kudharauliwa na familia, gharama za kimya za kusema ukweli. Au labda mateso hayajaja bado kwa sababu ulimwengu bado haujaguswa na maisha yetu. Swali hili linatuacha bila kimbilio la haraka.

Muktadha

Timotheo yuko Efeso, mji mkubwa wa Asia Ndogo, uliojaa mahekalu, wachawi, na walimu wa kila aina. Paulo mwenyewe yuko gerezani Roma, karibu na kifo chake. Barua hii ni kama wasia. Timotheo ni kijana, labda mwenye afya dhaifu, akiongoza kanisa lililojaa waalimu wanaoingia ndani ya nyumba wakidanganya watu, hasa wanawake wenye mali walioandaa mikutano ya kanisa katika nyumba zao. Katika ulimwengu wa Kigiriki-Kirumi, wanawake matajiri walikuwa na uhuru mdogo wa kifedha lakini walikuwa lengo la walimu wa uongo waliotaka fedha na ushawishi. Paulo hazungumzii wanawake kwa jumla, bali hali maalum ya Efeso ambapo wadanganyifu walikuwa wakiwinda wenye udhaifu. Mateso ya Antiokia, Ikonio na Listra aliyoyataja ni ya kweli, watu waliomrusha mawe hadi wakadhani amekufa.

Mhusika Mkuu

Ingawa Timotheo ndiye anayeandikiwa, mhusika mkuu wa sura hii ni mzee anayeandika: Paulo mwenyewe, akitoa ushuhuda wa mwisho. Anafunua nafsi yake bila kificho: "umeyafuata mafundisho yangu, mwenendo wangu, makusudi yangu, imani yangu, uvumilivu wangu, upendo wangu na ustahimilivu wangu, mateso, maumivu." Hii si majivuno; ni mwalimu anayekufa akimwambia mwanafunzi wake: usisahau umejifunza kutoka kwa nani. Mtu huyu amevumilia mateso ya kimwili, amekimbia miji, ameachwa na marafiki, na sasa anasubiri kunyongwa. Lakini haoni Bwana kama aliyeshindwa kumlinda; anasema "Bwana aliniokoa katika yote hayo." Wokovu wake haukuwa kwa kutoruhusu mateso, bali kwa kumbeba katikati yake. Hii ndiyo picha ya mtu aliyeishi kwa nguvu ya ucha Mungu, si sura yake tu.

Tafakari

Ni wapi katika maisha yangu ninaishi kwa sura ya ucha Mungu bila nguvu yake, na ninashuku kuomba nguvu hiyo kwa sababu gani?

Kama Paulo angeandika juu ya mwenendo wangu jinsi alivyoandika juu ya wake, ni nini angeweza kusema kwa uaminifu, na ni nini kingebaki bila kutajwa?