Kumbukumbu la Torati 2

Maandiko

Israeli anageuka kutoka kuzunguka mlima wa Seiri na kuelekea kaskazini, lakini kwa masharti makali: asiwaguse wazao wa Esau, wala Moabu, wala Amoni, kwa sababu Mungu mwenyewe amekwisha wapa nchi zao. Chakula na maji vinunuliwe kwa pesa, si kuporwa. Kati ya Kadesh Barnea na kijito cha Zeredi kunapita miaka thelathini na minane, muda mrefu wa kutosha kwa kizazi kizima cha wapiganaji kufa jangwani. Kisha amri inabadilika ghafla: kuvuka bonde la Arnoni na kupigana na Sihoni, mfalme wa Heshboni, ambaye anakataa maombi ya amani. Israeli anashinda, anaangamiza miji yote pamoja na watu wake, lakini hata katika ushindi huo mipaka inabaki: "Ilikuwa nchi ya wazao wa Ammoni peke yake ambayo hamkuingia."

Kiini

Sura hii inasema jambo ambalo mara nyingi tunalisahau: Mungu si mmiliki wa ardhi ya Israeli tu. Yeye ndiye anayegawa nchi kwa Esau, kwa Lutu, hata kwa Wakaftori waliowaondoa Waavi. Uchaguzi wa Israeli haukuwa kibali cha kuchukua chochote wanachokitamani. "Hakuna hata vya kutosheleza unyao wa mguu kukanyanga" ni maneno makali kwa taifa lililokuwa likitembea likiwa na njaa ya nchi. Neema ya Mungu daima huja na mipaka, na mipaka hiyo ndiyo inayoitofautisha neema na uroho. Pembeni ya ukali huo kuna wema wa ajabu: miaka arobaini jangwani na "hamjapungukiwa chochote." Mungu yuleyule anayeweka mipaka ndiye anayelisha. Na yuleyule anayelisha ndiye ambaye mkono wake ulikuwa kinyume na kizazi kilichokataa kumwamini.

Uzi Unaopita

Kinachovutia hapa si vita bali mipaka. Mungu anagawa nchi hata kwa mataifa yasiyo na agano naye: Esau anapewa Seiri, Lutu anapewa Ari, na Wakaftori wanapewa vijiji vya Gaza. Hii ndiyo mbegu ya kile Paulo atakachokisema karne nyingi baadaye huko Athene, kwamba Mungu aliweka nyakati na mipaka ya makazi ya kila taifa (Matendo 17:26). Historia si mchezo wa nguvu tu; ina Mchunguzi. Na uzi huu unafika mwisho wake kwa Yesu, ambaye alipoahidiwa falme zote za dunia jangwani alikataa kuzichukua kwa njia ya mkato. Kristo alipokea ufalme kutoka kwa Baba, si kwa kunyakua. Israeli anajifunza somo hilohilo mapema: nchi ni zawadi, si nyara. Anayeamini hilo anaweza kupita karibu na utajiri wa jirani yake bila kunyoosha mkono.

Kioo

Kuna kitu ndani yako kinachopinga sura hii, na tuseme ukweli: ni tamaa ya kupanua. Cheo cha mwenzako kazini kinaonekana kikubwa kuliko unavyostahili wewe. Mradi wa kanisa jirani unakua na wako haukui. Ndugu yako alipata shamba au urithi ambao moyoni unaamini ulipaswa kuwa wako. Na kwa kuwa wewe ni mtu wa Mungu, unabatiza tamaa hiyo kwa lugha ya kiroho: "Mungu amenifungulia mlango." Sura hii inakuuliza swali kali: je, umewahi kufikiri kwamba baadhi ya milango imefungwa si kwa sababu wewe ni dhaifu, bali kwa sababu Mungu tayari amempa mtu mwingine? "Hakuna hata vya kutosheleza unyao wa mguu kukanyanga." Halafu kuna aya ya faraja isiyo na masharti: miaka arobaini, "hamjapungukiwa chochote." Uliishi. Ulilishwa. Ulivaa. Tatizo si kwamba Mungu hakutoshelezi; ni kwamba hukuhesabu alichotoa.

Leo, fikiria kitu kimoja unachotumia bila kulipa: saa za mfanyakazi, wema wa jirani, kazi ya mtu ambaye hujawahi kumshukuru kwa fedha wala kwa maneno. Chukua simu sasa hivi, mlipe au mtumie ujumbe wa kumshukuru kwa jina, kwa sababu Israeli aliambiwa anunue chakula na maji kwa pesa hata katikati ya jangwa.

Mhusika Mkuu

Mungu wa sura hii ni mgumu kumfungasha. Anazungumza kwa vitenzi vinavyopingana: anabariki kazi za mikono, na mkono wake unakuwa "kinyume na kizazi hicho." Anakataza vita dhidi ya Moabu na kuamuru vita dhidi ya Sihoni. Anampa Esau nchi bila agano, na kumnyang'anya Sihoni nchi licha ya ombi la amani. Yeye si mungu wa kikabila anayependelea upande mmoja tu; ni Bwana wa mataifa yote, anayeweka na kuondoa. Lakini pia ni Mungu anayekumbuka: anajua "kutembea kwenu kupitia jangwa hili kuu." Anajua hatua zilizochoka. Ukali wake na huruma yake havitokani na hisia zinazobadilikabadilika, bali na uaminifu wake kwa neno lake mwenyewe, hata pale neno hilo linapohukumu watu wake.

Swali

Aya ya 34 haikupi mahali pa kujificha: wanaume, wanawake, watoto wadogo, "hatukuacha aliyenusurika." Na aya ya 30 inaongeza uzito: Sihoni alikataa amani kwa sababu Mungu "ameifanya ngumu akili yake." Je, mtu huyu alikuwa na nafasi kweli? Sitakuuzia jibu rahisi. Ninachoweza kusema ni kwamba maandiko yenyewe yanaonyesha ukaidi wa Sihoni ukiwa halisi, si tamthilia; ombi la Musa lilikuwa la kweli, na kukataa kwake kulikuwa kwake. Kuhusu watoto, sioni njia ya kupunguza uchungu. Ninabaki na mvutano huu: Mungu anayeweka mipaka kali dhidi ya uroho wa Israeli si Mungu asiyejali maisha ya watu, na hukumu hii siku moja ilirudi kwa Israeli yenyewe. Ni fumbo linaloniweka mnyenyekevu, si lililonifariji.

Muktadha

Tuko kwenye tambarare za Moabu, mashariki mwa Yordani, na Musa anahutubia kizazi kilichozaliwa jangwani. Miaka thelathini na minane kati ya Kadesh Barnea na kijito cha Zeredi ndiyo kaburi la wazazi wao. Mataifa wanayopita nayo si wageni: Edomu ni ndugu wa Esau, Moabu na Amoni ni wazao wa Lutu, mjomba wa Ibrahimu. Kupita katika nchi ya ndugu bila kulipa kulikuwa aibu na uchokozi kwa mila za wakati ule; barabara kuu ilikuwa mshipa wa biashara, na mfalme aliyeidhibiti alikuwa na mamlaka halisi. Vidokezo kuhusu Waemi, Warephaimu na Waanaki vinatukumbusha kile kizazi cha kwanza kilichoogopa: majitu. Musa anasema kimyakimya, tazama, majitu yamekwisha shindwa mara nyingi. Hofu yenu ilikuwa uongo.

Tafakari

Ni mpaka gani Mungu ameuweka katika maisha yako ambao bado unaugusa kwa vidole, ukisubiri usogee?

Ukiangalia nyuma miaka kumi, ni wapi unaweza kusema kwa unyofu "sikupungukiwa chochote," hata kama haikuwa kile ulichoomba?