Kumbukumbu la Torati 28:13

Maandiko

Sikia sauti ya mzee huyo wa miaka mia na ishirini akisimama mbele ya umati uliojaa tambarare za Moabu, Yordani ikimeta kwa mbali, na nchi ya ahadi ikionekana kama ukingo wa rangi upande wa magharibi. Anainua mkono na kutamka maneno yanayochoma: Yahwe atakufanya kuwa kichwa, na sio mkia; utakuwa juu tu, na hautakuwa chini. Ni ahadi, lakini haikomei hapo. Mara moja inafuatwa na masharti mawili yaliyofungwa pamoja kama kitanzi: iwapo utaisikiliza amri za Yahwe Mungu wako, na iwapo utazishikilia na kuzitenda. Kichwa na mkia si sitiari ya mafanikio tu; ni picha ya mnyama mmoja, na swali ni upande gani wa mwili huo Israeli itajikuta ikiwa.

Kiini

Kichwa huongoza; mkia hufuata tu na kuburuzwa kule mwili unakoenda. Katika ulimwengu wa mataifa, Israeli angekuwa upande gani? Jibu la Musa halitegemei ukubwa wa jeshi wala rutuba ya udongo, bali sauti. Sikiliza sauti ya Yahwe. Kuwa kichwa si haki ya kuzaliwa ya taifa hili, wala tuzo la ustaarabu wake; ni matokeo ya uhusiano ulio hai na Mungu anayezungumza. Hapa ndipo neema na wajibu vinapokutana bila kuvunjana: Mungu ndiye anayefanya, yeye ndiye atakayekuinua, lakini anafanya hivyo ndani ya agano linalodai utii wa kweli, si wa midomo. Na kuna onyo lililofichwa: cheo cha kichwa hakikushikiliwi kwa nguvu zako. Mstari wa 44 unaonyesha jinsi kinavyoweza kugeuzwa, mgeni akawa kichwa, na Israeli mkia.

Uzi Unaounganisha

Ahadi hii ina kivuli kirefu. Israeli hakuwa kichwa; historia yake inasimulia kushuka taratibu hadi mkia, mpaka wafalme wakachukuliwa mateka na taifa likawa, kama Musa alivyotabiri, "chanzo cha kitisho, mithali, na uvumi." Masharti ya mstari wa 13 hayakuvunjwa na Mungu bali na watu. Ndipo Injili inapoingia sio kwa kufuta sharti, bali kwa kuleta mmoja aliyelitimiza. Yesu ndiye Israeli wa kweli aliyeisikiliza sauti ya Baba hadi mwisho, na hata hivyo akaishia chini: kusulubiwa nje ya mji, mahali pa laana. Paulo anaona hilo waziwazi katika Wagalatia 3, akihusisha msalaba moja kwa moja na laana za sheria hizi. Kristo alichukua nafasi ya mkia ili wale walio ndani yake waunganishwe na kichwa. Si mafanikio ya kiuchumi aliyotununulia, bali nafasi mbele za Mungu ambayo utii wetu haukuweza kamwe kuinunua.

Kioo

Ni rahisi kugeuza mstari huu kuwa ahadi ya kupandishwa cheo kazini au kuongezeka kwa mshahara. Lakini jiulize kwa unyofu: ni nini kinachokufanya utamani kuwa kichwa? Mara nyingi si shauku ya kumtumikia Mungu, bali hofu ya kuonekana mkia; hofu ya kupitwa na wenzako, ya kushindwa kulipa deni mwisho wa mwezi, ya kuwa yule anayeombwa msaada badala ya kuwa yule anayesaidia. Musa hagusi hofu hiyo kwa kuahidi utajiri; anaigusa kwa kuelekeza masikio yako mahali pengine. Kichwa na mkia hupimwa kwa usikivu, si kwa mali. Na usikivu huo si wa jumla; ni wa jambo mahususi "ninalokuamuru leo."

Kwa hiyo leo, chukua karatasi na uandike sentensi moja tu: "Jambo moja ninalojua Mungu ananiagiza na ambalo sijalitenda ni _." Likamilishe kwa jina, tarehe au kitendo halisi, kisha omba dakika mbili juu ya hiyo karatasi.

Maandiko Yanayoitikia

Nabii Isaya anachukua picha hii ya kichwa na mkia na kuigeuza kuwa hukumu, akisema kwamba Mungu atakata kichwa na mkia kwa siku moja, na kueleza kuwa mzee na mheshimiwa ndiye kichwa, na nabii wa uongo ndiye mkia. Hapo picha inakuwa kali zaidi: kuwa kichwa bila ukweli ni hatari kuliko kuwa mkia. Uongozi usio na usikivu ni uongozi unaoanguka kwanza. Na katika Agano Jipya, Yakobo anaigusa misuli ileile ya mstari wetu anaposema kuwa tusiwe wasikiaji tu wa neno bali watendaji; maneno ya Musa "kuzishikilia na kuzitenda" yanaendelea kupiga mwangwi karne nyingi baadaye. Kuna mstari mmoja unaotoka Moabu hadi kanisani: kusikia ambako hakufikii mikono bado si kusikia.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wale waliosikiliza walikuwa kizazi cha pili, watu waliozaliwa jangwani. Baba zao walikuwa wamezikwa njiani. Hawakuwahi kulima shamba, kujenga nyumba, wala kuona mvua ikinyesha kwenye mazao yao wenyewe; walijua mana, hema na kuhama. Sasa wanaambiwa juu ya maghala, mizabibu, mikopo na mataifa. Kwao, kuwa "kichwa" hakukuwa ndoto ya kifahari bali jambo la kushangaza kabisa: kundi la wakimbizi wasio na ardhi likiambiwa litakopesha mataifa na halitakopa. Walijua vyema upande wa pili wa picha, kwa sababu walikuwa wazao wa watumwa wa Misri, taifa lililoburuzwa kama mkia kwa miaka mia nne. Maneno haya yaliwafikia si kama ushauri wa kufanikiwa, bali kama ahadi ya kugeuzwa kabisa kwa hadhi yao duniani.

Mazingira

Tuko mashariki mwa Yordani, kwenye tambarare za Moabu, muda mfupi kabla ya Musa kufa na Yoshua kuchukua uongozi. Kumbukumbu la Torati nzima ni hotuba ya kuaga, na sura ya 28 ni kilele chake: orodha ya baraka na laana zinazofanana sana na mikataba ya kifalme ya enzi hizo, ambapo mfalme mkuu aliweka masharti kwa taifa dogo lililo chini yake, akiorodhesha thawabu za uaminifu na adhabu za uasi. Wasikilizaji walielewa mtindo huo. Tofauti ni kwamba mfalme hapa si Farao wala mfalme wa Ashuru, bali Yahwe aliyewatoa utumwani kwa huruma kabla hajadai chochote. Agano halianzi kwa madai bali kwa wokovu. Ndiyo maana baraka za mstari wa 13 hazijengwi juu ya nguvu za Israeli, bali juu ya uaminifu wa yule aliyewaapia baba zao nchi waliyokuwa wakiiangalia siku ile.

Tafakari

Katika maisha yako ya sasa, ni wapi unatamani kuwa "kichwa" kwa sababu ya hofu, na si kwa sababu ya wito?

Je, kuna sauti gani unayoisikiliza kwa makini zaidi kuliko sauti ya Mungu, na ni nini kinachokufanya uiamini zaidi?