Kumbukumbu la Torati 28:28

Maandishi

Katikati ya orodha ndefu ya laana, sauti inageuka ghafla kutoka nje kwenda ndani: "Yahwe atakushambulia kwa ukichaa, kwa upofu, pamoja na kuchanganyikiwa kwa akili." Mpaka hapa tumesikia juu ya mavuno yanayonyauka, mifugo inayochukuliwa, majipu na vidonda. Sasa pigo linagusa kile kilicho ndani kabisa ya mtu: akili yake, macho yake, uwezo wake wa kufikiri sawasawa na kujua anakoelekea. Mstari unaofuata unaeleza jinsi hali hiyo inavyoonekana: mtu anapapasa mchana kweupe kama kipofu anavyopapasa usiku wa manane.

Kiini

Hapa Biblia inasema jambo zito: hukumu ya Mungu haiishii kwenye ghala na shamba, inafika hadi kwenye chumba cha ndani cha nafsi. Akili ni zawadi ya uumbaji; kwa akili mwanadamu anatawala, anatoa majina, anachagua kati ya uzima na mauti. Musa ameweka chaguo hilo mbele ya Israeli. Sasa anaonya: mkikataa kuisikiliza sauti inayowapa uzima, mtapoteza uwezo wenyewe wa kusikia na kuona. Dhambi si kosa dogo la kimaadili linaloadhibiwa kwa faini; ni kukatika kwa uhusiano unaoshikilia ulimwengu wa ndani wa mtu pamoja. Na kinachotisha zaidi ni mtenda kazi: si bahati mbaya, si mfumo wa asili, bali "Yahwe atakushambulia." Mungu wa agano hajitoi hata pale anapoadhibu. Hiyo ni hofu, lakini pia ni tumaini: yule anayepiga ndiye pekee anayeweza kuponya.

Uzi Mmoja

Israeli haikushika agano, na historia yao ilitembea njia hii hasa: kuchanganyikiwa kwa manabii wa uongo, upofu wa kiroho, uhamisho. Lakini uzi hauishii pale. Paulo anaandika kwa Wagalatia kwamba Kristo alitukomboa kutoka katika laana ya sheria kwa kuwa laana badala yetu, akining'inia mtini. Angalia jinsi laana za Kumbukumbu zilivyokutana naye: giza lilifunika nchi mchana kweupe, na kutoka msalabani akalia kilio cha mtu aliyeachwa peke yake gizani. Hata ndugu zake walikuwa wamesema ana wazimu. Yesu hakuja tu kutufundisha kuona; alikwenda ndani ya upofu ule wa hukumu. Ndiyo maana ishara yake kuu ya ufalme ilikuwa kufungua macho ya vipofu na kurudisha akili timamu kwa waliochanganyikiwa. Alichokipokea kwa niaba yetu, anakiondoa kwetu.

Kioo

Tunajua hii hali. Si lazima uwe mgonjwa wa akili ili kupapasa mchana. Ni yule mzazi anayejua kabisa kwamba anamkosea mtoto wake lakini hawezi kueleza kwa nini anaendelea. Ni mfanyakazi anayefungua simu mara hamsini kwa saa moja na jioni hajui alifikiria nini siku nzima. Ni mwanandoa anayeishi miaka mitatu katika uongo mdogo mdogo mpaka asiweze tena kutofautisha kweli na hadithi anayojisimulia. Tahadhari moja muhimu: mstari huu si kipimo cha kutambua magonjwa ya akili ya watu binafsi, wala si ruhusa ya kumhukumu mtu mwenye msongo. Ni maonyo ya kiagano kwa taifa. Lakini unatuuliza swali kali: je, umezoea kuishi bila kuona, na umeita hali hiyo kuwa ya kawaida? Leo, chukua dakika tano, andika kwenye karatasi jambo moja ambalo unajua unalipapasa gizani, kisha soma mstari wa 29 kwa sauti na umwombe Mungu akufungue macho juu ya jambo hilo moja.

Undani

Neno "kuchanganyikiwa" halitokei mara ya kwanza hapa. Katika mstari wa 20 tayari limekwisha tumika: Mungu atatuma laana, kuchanganyikiwa na shutuma "katika kila jambo uwekalo mikono yako." Pale kuchanganyikiwa kuko kwenye kazi, kwenye mikono, kwenye matokeo. Hapa katika mstari wa 28 kimehamia kwenye akili yenyewe. Ni safari fupi lakini ya kutisha: kwanza kazi zako zinavurugika, halafu wewe mwenyewe unavurugika. Hivyo ndivyo maisha bila Mungu yanavyofanya kazi. Mwanzoni ni mambo ya nje yasiyokaa sawa, mipango isiyokamilika, mahusiano yanayokwama. Mwishoni ni mtu mwenyewe asiyeweza tena kuunganisha vipande vyake. Maandiko hayaoni tofauti kubwa kati ya ulimwengu wa nje na wa ndani; vyote viwili vinashikiliwa na Neno lile lile.

Mazingira

Tuko katika nchi tambarare za Moabu, mashariki ya Yordani. Musa ni mzee, hataingia nchi ya ahadi, na hivi ni maneno yake ya mwisho. Kizazi kilichotoka Misri kimekwisha kufa jangwani; hawa ni watoto wao, waliozaliwa wakiwa safarini. Muundo wa sura hii unafuata mtindo uliojulikana sana wakati ule: mikataba kati ya mfalme mkuu na taifa dogo lililo chini yake ilikuwa na orodha za baraka kwa mwaminifu na laana ndefu, za kutisha, kwa msaliti. Wasikilizaji walijua mtindo huo. Kilichokuwa kipya ni kwamba mfalme mkuu hapa si Farao wala mfalme wa Ashuru, bali Yahwe aliyewatoa utumwani. Laana za mstari wa 27 zinataja hasa "majipu ya Misri," yaani mateso waliyoyakimbia yanaweza kuwarudia.

Wasifu

Wale waliosikiliza walikuwa watu wanaokwenda kupigana, kulima, kujenga miji. Kwao, upofu na wazimu havikuwa tu maumivu binafsi; vilikuwa kifo cha kijamii. Mtu asiyeona hawezi kulima, hawezi kusimama langoni la mji kutoa hukumu, hawezi kuongoza familia yake. Taifa lililopigwa na kuchanganyikiwa kwa akili haliwezi kujitawala wala kujitetea. Walisikia kwenye mstari huu tishio la kupoteza kila kitu kilichowafanya kuwa taifa. Na baadaye, wakiwa uhamishoni Babeli, wazao wao walisoma maneno haya wakitambua kwamba yalikuwa yamewatokea. Kwao maandiko haya hayakuwa nadharia; yalikuwa maelezo sahihi ya jinsi walivyofika pale walipo, na hivyo pia mwanzo wa tumaini: Mungu aliyeonya bado ni Mungu wa agano.

Tafakari

Ni sehemu gani ya maisha yangu ninayoiendesha kwa kupapasa, nikijifanya naona vizuri?

Kama Kristo alibeba laana hii mahali pangu, hilo linabadilisha nini katika jinsi ninavyomkaribia Mungu leo, hasa katika kile ninachokiona kama fedheha yangu?