Mwanzo 25:23

Andiko

Rebeka, baada ya miaka ya utasa na kisha mimba inayomchokesha kwa mapambano ya ndani, anamwendea Mungu na swali linalochoma: kwa nini jambo hili linatokea kwangu mimi? Jibu analolipata si faraja laini wala maelezo ya kitabibu. Yahwe anamwambia kwamba kilicho tumboni mwake si vita vya watoto wawili tu, bali mbegu za mataifa mawili: "Mataifa mawili yako katika tumbo lako, na mataifa haya mawili yatatengana ndani yako." Kisha linakuja neno linalopindua kila kanuni aliyoijua: "Taifa moja litakuwa lenye nguvu kuliko lingine, na yule mkubwa atamtumikia mdogo." Mama anaambiwa mapema kwamba maumivu yake yana maana, lakini pia kwamba hayataisha; yatazaa historia ndefu ya mgawanyiko.

Kiini

Neno hili linasemwa kabla ya kuzaliwa, kabla ya mtu yeyote kutenda jema au baya, kabla Esau hajawinda na Yakobo hajadanganya. Hapo ndipo uzito wake ulipo. Mungu hachagui kwa kuangalia rekodi ya mafanikio; anachagua kwa neema yake mwenyewe, na uchaguzi wake unavunja mpangilio ambao jamii iliuona kuwa mtakatifu. Katika ulimwengu wa Rebeka, mzaliwa wa kwanza alikuwa na haki isiyogusika: urithi maradufu, uongozi wa ukoo, baraka. Mungu anasema: mkubwa atamtumikia mdogo. Si kwa sababu mdogo ni bora, kwani sura zinazofuata zinatuonyesha Yakobo akiwa mwenye hila. Ni kwa sababu Mungu hafungwi na haki zetu za kuzaliwa, vyeo vyetu, wala nafasi tulizoziona kuwa zetu. Neema haitolewi kwa wanaostahili; ndiyo maana inaitwa neema. Na hilo linafariji na kuudhi kwa wakati mmoja.

Uzi Mwekundu

Neno hili halikufa tumboni mwa Rebeka; linaendelea kutembea katika Biblia nzima. Mungu anayemchagua mdogo badala ya mkubwa ndiye yule yule atakayemchagua Yusufu kati ya ndugu kumi, Daudi kati ya wana wa Yese, na mwishowe atakayetuma Mwana wake azaliwe katika kijiji kisicho na jina kubwa. Paulo anashika mstari huu hasa pale anapojaribu kueleza jinsi Mungu anavyochagua (Warumi 9), na anautumia kwa sababu ni mgumu, si kwa sababu ni mtamu: unaondoa kila dai la mwanadamu kwamba anastahili. Lakini kuna zaidi. Yule aliye mkubwa kuliko wote, Kristo, anageuza mfumo kwa kukubali kutumikia mwenyewe. Mungu hatumii tu mapinduzi ya nafasi; anaingia ndani yake. Yeye aliye wa kwanza anakuwa mtumishi, ili wadogo wasio na haki yoyote wapate urithi.

Kioo

Kuna sehemu ndani yako inayoamini kimya kimya kwamba una haki ya kitu fulani. Haki ya kupandishwa cheo kwa sababu umekaa kazini miaka kumi na watano. Haki ya kuheshimiwa nyumbani kwa sababu wewe ndiwe unayelipa. Haki ya kuwa mbele ya ndugu yako mdogo ambaye hakuwahi kusoma kama wewe, lakini sasa ana nyumba kubwa kuliko yako. Mstari huu unachoma hapo hasa: Mungu hakuahidi kuheshimu orodha yako ya ustahili. Na kama upo upande wa pili, ukiwa mdogo, uliyesahauliwa, uliyewekwa nyuma ya foleni tangu utoto, neno hili ni habari njema inayokutisha, kwa sababu linamaanisha kwamba maisha yako hayaamuliwi na mahali ulipoanzia. Pia linakuonyesha jambo jingine: Rebeka hakupata jibu lililoondoa maumivu. Alipata jibu lililoyapa maana. Wakati mwingine hilo ndilo pekee tunalopewa.

Rebeka alipochanganyikiwa, "akaenda kumuuliza Yahwe kuhusu jambo hili." Fanya hivyo leo: chukua karatasi, andika kwa maneno yako halisi swali lako kali zaidi kwa Mungu, lile usilothubutu kuliomba kwa sauti kanisani, kisha lisome kwa sauti mbele yake sasa hivi.

Muktadha

Tumefika mwisho wa maisha ya Abrahamu. Ametoka kuzikwa, mali yote imeenda kwa Isaka, na wana wa masuria wamepelekwa mashariki na zawadi mkononi. Ahadi sasa inategemea mwanamke mmoja asiyezaa. Isaka ana miaka arobaini alipomwoa Rebeka na miaka sitini wanapozaliwa mapacha: miaka ishirini ya utasa, miaka ishirini ya kuomba. Hii si familia ya kawaida ya kibiblia; ni familia inayoishi kwenye ukingo wa kutoweka kila kizazi. Katika utamaduni wa wakati ule, mwanamke asiyezaa hakuwa na kinga wala hadhi; na mzaliwa wa kwanza alikuwa nguzo ya mfumo mzima wa urithi. Mungu anagusa nguzo zote mbili. Anafungua tumbo lililofungwa, kisha anatangaza kwamba mpangilio wa kuzaliwa, ule msingi wa utulivu wa jamii, hautatawala hapa.

Mhusika Mkuu

Mungu ndiye anayeongea hapa, na jinsi anavyoongea inasema mengi. Hakumkemea Rebeka kwa swali lake. "Kwa nini jambo hili linatokea kwangu mimi?" ni lalamiko, karibu shtaka, na Mungu anajibu kwa ufunuo, si kwa karipio. Lakini jibu lake halilaini chochote. Anamwambia kwamba mapambano yanayomponda ndani (neno la Kiebrania linabeba wazo la kusagana, kuvunjana) ni ya kweli, yana maana, na yataendelea kwa vizazi. Mungu hapambi ukweli ili tujisikie vizuri. Pia hajifichi. Anamweleza mwanamke mmoja mnyonge, kabla hajaona uso wa watoto wake, mpango unaovuka mipaka ya maisha yake. Huyu ndiye Mungu anayeruhusu maswali makali na kujibu kwa heshima ya ajabu: kwa ukweli kamili, hata ukiuma.

Wasifu

Wasomaji wa kwanza wa maneno haya walikuwa Waisraeli walioishi karibu na Edomu, uzao wa Esau, jirani wa milele na adui wa mara kwa mara. Walijua vizuri mapambano ya kaka hao wawili, kwa sababu waliyaishi kwenye mipaka yao. Kwao, mstari huu ulieleza kwa nini taifa lao dogo, lililotoka kwa mtu mwenye hila na mama aliyependelea, lilikuwa na nafasi mbele za Mungu. Lakini pia ulikuwa onyo. Kama hadhi yao haikutoka kwa haki ya kuzaliwa, basi hawakuwa na sababu ya kujivuna; walikuwa wanashikilia zawadi tu. Tunaposoma leo, tunasahau mvutano huo. Walio wa kwanza walisikia ukweli unaowadhalilisha na kuwainua kwa wakati mmoja: hamko hapa kwa sababu mlistahili.

Tafakari

Ni haki gani unayoishikilia kimya kimya, ukiamini kwamba Mungu anadaiwa kukutendea haki kwa sababu yake?

Rebeka alipewa maana ya maumivu yake, lakini si kuondolewa kwake. Je, unaweza kuishi na jibu la namna hiyo, au unadai Mungu akupe jingine?