Mwanzo 39:3

Maandiko

Potifa, afisa Mmisri mwenye cheo, anamtazama mtumwa wake mgeni na kuona jambo lisilo la kawaida: kila kitu kinachopita mikononi mwa Yusufu kinakwenda vizuri. Na zaidi ya hapo, anaunganisha mafanikio hayo si na ustadi wa kijana huyo, bali na Mungu wake. "Bwana wake akaona kwamba Yahwe alikuwa pamoja naye na kwamba Yahwe alifanikisha kila kitu alichokifanya." Mstari mmoja tu, lakini ndani yake kuna Mmisri anayekiri jina ambalo hakupaswa hata kulijua.

Kiini

Kuna kitu la kushtua hapa. Msimuliaji hasemi kwamba Yusufu alihubiri, wala kwamba alitenda muujiza. Anasema tu kwamba Yahwe alikuwa naye, na kwamba mtu wa nje aliona. Uwepo wa Mungu haukuwa hisia ya ndani ya Yusufu; ulikuwa jambo linaloonekana kwa macho ya mtu asiyeamini, katika hesabu za ghala, katika mavuno ya shamba, katika utaratibu wa nyumba. Hii inatuepusha na dini ya faragha. Baraka ya Mungu hapa haikumtoa Yusufu utumwani; ilimfanya mtumwa aliyefanikiwa. Mungu hafanyi kazi tu pale mazingira yanapokuwa sahihi. Anafanya kazi ndani ya mazingira mabovu, na uwepo wake unaonekana hata kwa mabwana wa mfumo unaomkandamiza mtu wake.

Uzi Unaopita

Mungu alimwahidi Abrahamu kwamba katika uzao wake mataifa yote yatabarikiwa. Hapa, mara ya kwanza katika Biblia, tunaona ahadi hiyo ikitimia kwa namna ndogo na halisi kabisa: nyumba ya Mmisri inabarikiwa "kwa sababu ya Yusufu" (mstari wa 5). Baraka inamvuka mpaka wa ukoo na kumfikia mgeni, kupitia mtu aliyeteswa na kuuzwa na ndugu zake. Ni mchoro wa mbali wa Kristo, ambaye kwa kukataliwa na wake mwenyewe akawa baraka kwa ulimwengu. Sio mfano wa moja kwa moja, na hatupaswi kulazimisha kila undani ufanane. Lakini muundo ni ule ule: Mungu hutumia kile kinachoonekana kama kupoteza kila kitu kuwa njia ya kuwafikia wale walio mbali.

Kioo

Swali gumu la mstari huu ni hili: mtu asiyeamini akiangalia kazi yako, anaona nini? Si udini wako, si maneno yako ya Jumapili, bali jinsi unavyoshika kile ulichokabidhiwa. Wengi wetu tumejenga ukuta kati ya imani na kazi. Tunaomba asubuhi, kisha tunaingia ofisini au darasani au dukani na kuwa watu wengine kabisa. Yusufu hakuwa na nafasi ya kufanya hivyo; alikuwa mali ya mtu mwingine, saa ishirini na nne kwa siku. Na hasa hapo ndipo Yahwe alionekana. Kumbuka pia: mafanikio haya hayakumpa uhuru wala haki. Yusufu bado alikuwa mtumwa. Kuwa na Mungu si hakikisho la kupanda cheo. Leo, kabla ya kulala, chagua jukumu moja dogo ulilokabidhiwa na mtu asiyekuamini, jukumu ambalo umekuwa ukilifanya kwa uzembe, na ulimalize kwa uadilifu kamili.

Mhusika Mkuu

Ingawa Yusufu yupo mbele yetu, mhusika mkuu wa mstari huu ni Yahwe. Jina hilo la agano, jina alilojifunua kwalo kwa baba zake, linatumika hapa katika nyumba ya kipagani, mbali na madhabahu yoyote, mbali na nchi ya ahadi. Msimuliaji anasisitiza mara mbili katika sentensi moja: Yahwe alikuwa naye, Yahwe alifanikisha. Yusufu hafanyi lolote katika mstari huu; anatazamwa tu. Hii ni picha ya Mungu asiyefungwa na jiografia wala hadhi ya kijamii. Hakumwacha Yusufu Kanaani wakati magari ya Waishmaeli yalipoondoka. Alishuka naye. Na Mungu huyu hana haya kufanya kazi yake ikiwa sifa za mafanikio zinampandisha mtumwa badala ya kumwokoa mara moja.

Muktadha

Fikiria mahali hapa. Nyumba ya afisa mkuu wa walinzi wa Farao: kuta za matofali ya udongo zilizopakwa chokaa, harufu ya bia na mkate wa shayiri, watumishi wanaobeba maji kutoka Nile, ghala za nafaka zinazohesabiwa na waandishi. Misri ilikuwa ustaarabu wa zamani, wenye kujiona bora, wenye miungu yake ya kutisha na ukuhani wenye nguvu. Wachungaji wa Kikanaani walikuwa watu wa hadhi ya chini machoni pa Wamisri, wachafu, wa kuepukwa mezani. Yusufu aliingia hapo si kama mgeni, bali kama mali iliyonunuliwa, bila jina, bila haki, bila familia. Potifa alikuwa na mamlaka ya uzima na kifo juu yake. Kwamba mtu wa daraja hilo anachukua muda kuangalia mtumwa wake na kuhitimisha kuwa Mungu wa Waebrania yupo naye, ni jambo lisilotarajiwa kabisa.

Wasifu wa Wasikilizaji

Wasikilizaji wa kwanza wa hadithi hii walikuwa Waisraeli waliojua Misri kwa ndani, kwa jasho na matofali. Kwao, Misri lilikuwa jina la mateso. Walipoisikia hadithi ya Yusufu, hawakuisikia kama hadithi ya kufanikiwa mahali pa mbali; waliisikia kama ushuhuda kwamba Mungu wao alikuwepo Misri kabla yao na wakati wa mateso yao. Wale waliopoteza kila kitu, waliohesabiwa kuwa hakuna, walisikia: Yahwe alishuka na mtumwa mmoja hadi kwenye nyumba ya adui na hakumwacha. Kwa taifa lililokuwa likijiuliza kama Mungu wao ana nguvu nje ya nchi yao, mstari huu ulikuwa jibu lililotolewa kwa mdomo wa Mmisri mwenyewe.

Maswali ya Kutafakari

Kama mtu anayekuona kila siku kazini angeulizwa ni nini kinachotofautisha maisha yako, angesema nini, na je jibu lake lingemtaja Mungu kwa namna yoyote?

Uko tayari kukubali kwamba Mungu anaweza kuwa nawe kikamilifu bila kukutoa katika hali unayoichukia?