Mwanzo 48

Maandiko Yenyewe

Yakobo, mzee na karibu kufa, anasikia kwamba Yusufu amekuja, na anakusanya nguvu zake za mwisho ili kukaa juu ya kitanda. Anakumbuka ahadi aliyopewa na Mungu huko Luzu, kisha anawatwaa wana wawili wa Yusufu, Manase na Efrahimu, kuwa wake mwenyewe, sawa na Rubeni na Simioni. Anapowabariki, anaipishanisha mikono yake: mkono wa kulia unatua juu ya kichwa cha mdogo. Yusufu anapinga, lakini baba yake anakataa kurekebishwa, akisema anajua analofanya. Anamalizia kwa ahadi: "Mungu atakuwa nanyi, na atawarudisha katika nchi ya baba zenu."

Kiini

Sura hii ni juu ya jinsi Mungu anavyounda taifa lake: si kwa haki ya kuzaliwa, bali kwa uchaguzi wa neema. Yakobo hachanganyikiwi; mistari inasisitiza kwamba macho yake yalikuwa yanashindwa, lakini mikono yake inajua inakoenda. "Ninafahamu, mwanangu, nafahamu," anasema. Yule aliyeiba baraka ya mzaliwa wa kwanza kwa udanganyifu sasa anaitoa waziwazi, bila hila, kwa mdogo. Hakuna kitu katika Efrahimu kinachomstahilisha; alizaliwa Misri, kwa mama Mmisri, mbali na nchi ya ahadi. Na ndiye anayewekwa mbele. Mungu wa Yakobo hafuati orodha za ukuu wa kibinadamu. Anavuka mstari, anaipishanisha mikono, na kwa hiyo anaonesha kwamba baraka ni zawadi, si haki ya mtu.

Uzi Mwekundu

Angalia kile Yakobo anachokitaja katikati ya wosia wake: Raheli alikufa "katika njia iendayo Efrathi", na mwandishi anaongeza kwa mabano, "ndio, Bethlehemu." Ni kumbukumbu ya huzuni, lakini pia ni kidole kinachonyoosha mbali. Katika kijiji hicho cha kaburi, siku moja atazaliwa yule ambaye kwake baraka ya Ibrahimu itawafikia mataifa yote. Na hapa, karne nyingi kabla, wana wawili waliozaliwa Misri wanaingizwa katika familia ya ahadi kwa neno la baba tu. Hiyo ndiyo picha ya kuasiliwa: watu wa nje wanakuwa warithi kamili. Paulo ataliita hilo kupandikizwa katika mzeituni. Na mikono iliyopishanishwa ni ishara ya jinsi Mungu daima anavyofanya kazi, akiwainua wanyonge, hadi msalabani ambako Mwana wa kwanza anachukua nafasi ya wa mwisho.

Kioo

Kuna kitu ndani yetu kinachopinga pamoja na Yusufu. Yeye hakuwa mbaya; alikuwa mwadilifu tu. Utaratibu ni utaratibu, mzaliwa wa kwanza ni mzaliwa wa kwanza. Tunahesabu hivyo kila siku: aliyefanya kazi kwa muda mrefu astahili kupandishwa cheo, mtoto anayetii astahili sifa zaidi, yule aliyeenda kanisani miaka thelathini astahili kusikilizwa kuliko mgeni wa juzi. Halafu Mungu anaweka mkono wake wa kulia mahali pasipotarajiwa, na tunataka kuuhamisha. Swali si kama unaipenda haki; ni kama unaweza kuvumilia neema inayompita mtu mwingine wakati wewe umengoja kwa subira. Yakobo hakuruhusu mkono wake kurekebishwa. Mungu naye hataruhusu. Baraka yake si mshahara; ni upendo unaotoka kwake tu.

Mwangwi wa Maandiko

Kabla ya hapa, katika Mwanzo 27, Yakobo alilazimika kujificha kwa ngozi za mbuzi ili kuipata baraka ya mdogo kutoka kwa baba kipofu. Sasa yeye mwenyewe ni baba asiyeona, lakini hadanganywi; anachagua kwa uhuru na kwa uwazi. Ni kama Mungu amenyoosha hadithi iliyopindika. Na Paulo anagusa kiini kile kile anapoandika juu ya Yakobo na Esau, kwamba uchaguzi wa Mungu hautegemei matendo bali yeye aitaye. Mwanzo 48 ni onyesho la mapema la kanuni hiyo, na ni onyo kwa kila mtu anayefikiri kwamba nafasi yake mbele za Mungu inategemea utaratibu wa kuzaliwa, damu, au historia ya familia.

Wasikilizaji wa Kwanza

Waisraeli waliosikia hadithi hii walijua kwamba Efrahimu ulikuwa kabila kubwa kuliko Manase, na kwamba jina "Efrahimu" hatimaye lingetumika kwa ufalme mzima wa kaskazini. Walijiuliza: iliwezekanaje? Sura hii inajibu. Si kwa bahati wala nguvu za kikabila, bali kwa neno la baba mzee juu ya kitanda chake. Zaidi ya hilo, waliosikia haya wakiwa bado Misri, au baadaye jangwani, walisikia ahadi inayowahusu wao moja kwa moja: "Mungu atakuwa nanyi, na atawarudisha katika nchi ya baba zenu." Yakobo anakufa mbali na nchi ya ahadi, lakini anazungumza kana kwamba kurudi kumeshahakikishwa. Kwa watu waliokuwa watumwa, hilo lilikuwa neno la uzima.

Swali

Kwa nini Mungu anaonekana kupenda kuwakwaza wale wanaostahili? Manase hakukosea chochote. Alizaliwa kwanza, na akapangwa wa pili. Ni rahisi kusema "yote ni neema," lakini kwa yule anayewekwa upande wa kushoto, hiyo si faraja ya haraka. Maandiko hayafichi uchungu huo; Yusufu mwenyewe alisema, "Sivyo babangu." Lakini sikiliza kile Yakobo asemacho juu ya Manase: "Yeye naye atakuwa watu, naye pia atakuwa mkuu." Hakuna aliyelaaniwa hapa. Mkono wa kushoto pia ni mkono wa baraka. Labda hilo ndilo tunaloweza kushika: kwamba katika mikono iliyopishanishwa ya Mungu hakuna mtoto anayeachwa bila kuguswa, hata kama nafasi zetu si zile tulizozitarajia. Na Yule aliyekuja Bethlehemu alichukua nafasi ya mwisho kabisa, ili sisi tupate ya kwanza.

Tafakari

Ni wapi maishani mwako unajaribu kuuhamisha mkono wa Mungu, ukidhani unajua vizuri zaidi nani anastahili baraka?

Yakobo alibariki wajukuu wake akiwa mgeni katika nchi ngeni, akiamini ahadi asiyoiona ikitimia. Ni ahadi gani unayoshikilia sasa ambayo huenda usiione ikikamilika kwa macho yako?