Ayubu 42:1

Maandiko

Mstari huu ni mmoja tu, na ni mfupi kiasi cha kuweza kupita mbele ya macho bila kuonekana: "Kisha Ayubu akamjibu Yahweh na kusema." Hakuna mafundisho hapa, hakuna hoja, hakuna lalamiko. Ni kiunganishi tu, maneno yanayoshikilia pamoja sura nne za Mungu akinena kutoka katika dhoruba na maneno matano ya Ayubu yanayofuata. Lakini kiunganishi hiki kinabeba uzito wa kitabu kizima. Baada ya sura thelathini na saba za mabishano na marafiki waliokuwa wakimhukumu, baada ya Ayubu kudai mara kwa mara apewe nafasi ya kusimama mbele za Mungu na kujitetea, hatimaye nafasi hiyo imefika. Mungu amenena. Na sasa, kwa mara ya kwanza katika kitabu kizima, Ayubu anamjibu Mungu moja kwa moja, si marafiki zake, si anga tupu, bali Yahweh mwenyewe.

Kiini

Kuna jambo la kimungu linalofichika katika neno dogo "akamjibu." Jibu linamaanisha kwamba kulikuwa na sauti iliyotangulia. Ayubu haanzishi mazungumzo haya; ananasa mkono uliokwisha nyooshwa. Hii ndiyo muundo wa ufunuo wote katika Maandiko: Mungu anasema kwanza, na mwanadamu anaitikia. Neema haianzii kwa jitihada zetu za kumfikia Mungu; inaanza kwa Mungu kushuka kwenye dhoruba yetu na kuvunja ukimya. Na jambo la pili ni hili: Ayubu anaruhusiwa kujibu. Mungu hajamnyamazisha kama mtumwa aliyethubutu kupita mpaka. Yeye aliyeumba ngurumo na mbuni na kiboko anasimama akisubiri maneno ya mtu mmoja mwenye majivu mwilini. Hapa agano linaonekana wazi: Mungu haongei juu yetu, anaongea nasi, na kisha anatunyamazia ili tuseme. Utukufu wake hauangamizi utu wetu; unauamsha.

Uzi Mkuu

Kitabu chote cha Ayubu kimekuwa kikiuliza swali moja: je, mwanadamu anaweza kusimama mbele za Mungu na kuishi? Mstari huu ni jibu la kwanza, dogo, lililotolewa kwa sauti ya mtu aliyechoka. Na ndani yake kuna mtindo unaorudia katika Maandiko yote. Mungu anasema; mwanadamu anajibu; na jibu hilo huwa daima pungufu. Adamu alijibu kwa kujificha, Musa kwa visingizio, Isaya kwa kilio cha ole. Ayubu anajibu kwa kujidharau. Lakini kuna mmoja ambaye jibu lake halikuwa pungufu, aliyesikia sauti ya Baba katika bustani ya Gethsemane na kujibu bila kujikinga. Zaidi ya hayo: katika mstari wa nane Mungu anasema Ayubu atawaombea marafiki zake, na sala yake itapokelewa. Mtu aliyeteswa bila hatia anakuwa mwombezi wa wale waliomhukumu. Kivuli cha Kristo kipo hapo, chepesi lakini kisichopingika.

Kioo

Fikiria mara ya mwisho ulipokuwa na hoja nzito dhidi ya Mungu. Kipimo cha ugonjwa kilichorudi, kazi iliyokwisha ghafla, ndoa iliyokauka, mtoto asiyesikia tena. Wengi wetu tunafanya jambo moja: tunazungumza kuhusu Mungu. Tunawaambia marafiki, tunalalamika kwenye kundi la WhatsApp, tunapanga hoja kichwani wakati wa safari ya kwenda kazini. Lakini hatugeuki kumwambia yeye. Kumwambia Mungu moja kwa moja kunahitaji ujasiri, kwa sababu kunamaanisha unakubali yupo na anasikia. Ayubu aliyajibu maneno ya Mungu, si hali yake. Ndicho kinachotofautisha maombi na malalamiko. Leo, kabla hujalala, simama mahali ulipo, sema kwa sauti, si kimyani kichwani, sentensi moja inayoanza na "Mungu, nakuambia wewe," halafu maliza kwa ukweli unaoutilia shaka zaidi moyoni mwako. Sentensi moja tu. Hiyo inatosha.

Mhusika Mkuu

Ayubu anayejibu hapa si Ayubu yule yule wa sura ya tatu aliyeilaani siku ya kuzaliwa kwake. Kitu kimebadilika, lakini si kile tunachotegemea. Hajapata majibu. Mungu hakumwambia kamwe kuhusu Shetani, wala kuhusu majadiliano ya mbinguni. Alipewa mbuni, farasi, kiboko, nyota. Na hiyo ilitosha. Kinachomgeuza Ayubu si maelezo bali uwepo: "Nimekuwa nikikusikia kwa usikivu wa sikio langu, lakini sasa jicho langu linakuona wewe." Mandhari ya roho yake ni ya mtu aliyechoka kudai haki yake na kugundua kwamba alichokihitaji zaidi hakikuwa hukumu bali uso. Hii ndiyo tabia ya mwanadamu aliyekomaa kiimani: si yule asiyeuliza maswali, bali yule anayeweza kuacha baadhi ya maswali yakining'inia kwa sababu amemwona anayeyashikilia.

Mwangwi wa Maandiko

Isaya naye alimwona Bwana na jibu lake lilikuwa karibu sawa na la Ayubu: ole wangu, nimeangamia, mimi ni mtu mwenye midomo michafu. Petro alipoona samaki wengi kiasi cha kuzamisha mashua, aliinama na kumwomba Yesu aondoke kwake. Hii ndiyo ishara ya kweli ya kukutana na utakatifu: si hisia njema, bali kujua ghafla kwamba umesimama mahali ambapo hustahili kusimama. Lakini katika visa vyote vitatu kuna geuzi. Isaya anatumwa, Petro anaitwa kuvua watu, Ayubu anafanywa mwombezi wa marafiki zake. Mungu hamwachi mtu aliyeanguka akiwa chini. Utakatifu unaovunja ndio uleule unaoinua na kutuma, na hapo ndipo neema inapoonekana si kama msamaha tu bali kama kazi mpya.

Wasikilizaji wa Kwanza

Wasikilizaji wa kwanza wa kitabu hiki walikuwa watu waliofundishwa kwamba mtu mwema hufanikiwa na mwovu huangamia. Ilikuwa hekima ya kawaida ya ulimwengu wao wote, si ya Israeli peke yake. Katika mataifa yaliyowazunguka, miungu ilikuwa ya kimya au ya kigeugeu; mtu aliyepigwa alipaswa kukisia ni mungu gani aliyemkasirikia na kwa nini. Hakuna mtu aliyetegemea jibu. Ndiyo maana maneno "akamjibu Yahweh" yalibeba mshtuko. Siyo tu kwamba Mungu alikuwa amenena; ni kwamba alikuwa amenena kwa jina lake la agano, jina la yule aliyejifunua kwa Musa. Kwa masikio ya kwanza, kiini hakikuwa kwamba Ayubu alirudishiwa mali yake mwishoni. Kiini kilikuwa kwamba Mungu wa agano anafungua kinywa chake kwa mtu anayeteseka, na kisha anamsubiri aseme.

Tafakari

Ni swali gani umekuwa ukilizungumza na watu wengine kuhusu Mungu, lakini bado hujathubutu kumwambia yeye moja kwa moja?

Kama Mungu angekujibu leo bila kukupa maelezo ya mateso yako, bali uwepo wake tu, je, hilo lingetosha? Na jibu lako linafichua nini kuhusu kile unachokitafuta kwa kweli?