Yohana 5:13

Maandiko

Baada ya kuponywa na kuamriwa kuchukua godoro lake, yule mtu anaulizwa na viongozi swali rahisi: ni nani aliyekuambia ufanye hivyo? Na hapa ndipo tunapokutana na jambo la kushangaza: "yule aliyeponywa hakumjua, kwa sababu Yesu alikuwa ameondoka kwa siri. Kwa kuwa kulikuwa na watu wengi katika sehemu hiyo." Mtu ambaye amelala miaka thelathini na minane sasa anasimama kwa miguu yake, amebeba kitanda chake, lakini hajui hata jina la yule aliyembadilisha maisha. Uponyaji umekamilika; ufahamu bado haujaanza. Yesu amepita kati ya umati na kutoweka, bila kungoja shukrani, bila kudai kutambuliwa.

Kiini

Neno la Kiyunani linalotumika hapa, exeneusen, lina maana ya kujipenyeza na kuondoka kimya kimya, kama mtu anayeteleza nje ya chumba bila kuacha mlango ukigonga. Hii siyo aibu wala hofu; ni mtindo wa Mungu. Fikiria Musa aliyeambiwa hataona uso wa Mungu bali mgongo wake tu akishapita; fikiria Eliya aliyemsubiri Mungu katika upepo na moto, naye akaja katika sauti ya utulivu. Mungu wa Biblia huwa anatenda kabla hajajieleza, na mara nyingi hujieleza baadaye kuliko tungependa. Neema hapa haitegemei imani ya mgonjwa wala utambuzi wake; hakuomba, hakujua, hakuamini. Alipokea kwanza, akajua baadaye, pale Yesu alipomtafuta tena hekaluni. Ndivyo wokovu unavyofanya kazi: kazi ya Mungu hutangulia maarifa yetu juu yake.

Uzi wa Pamoja

Kutojua kwa mtu huyu si mwisho wa hadithi, ni hatua ya kwanza. Baadaye katika Injili hii, kipofu aliyeponywa atasimama mbele ya wakubwa akisema kwamba hajui yule aliyemfungua macho, kisha polepole atafika mahali pa kumwabudu. Yohana anapenda kuonyesha safari hii: mtu anaguswa na Kristo kabla hajamtambua, na utambuzi huja hatua kwa hatua. Hata ndani ya sura hii Yesu mwenyewe anasema juu ya Baba: "Hamjawahi kusikia sauti yake wala kuona umbo lake wakati wowote." Mungu amejificha kwa asili yake; ndiyo maana amekuja katika mwili, ili yule asiyeonekana apate kuonekana. Mstari wa kumi na tatu ni picha ndogo ya agano zima: mkono unaotenda unafika kabla ya uso unaojulikana.

Kioo

Kuna mambo katika maisha yako uliyopokea kabla hujajua ya kuwa ni zawadi. Mzazi aliyekuombea ukiwa hujui kuomba. Kazi iliyokuja wakati ulikuwa umekata tamaa, ukaihesabu kuwa bahati. Ndoa iliyonusurika usiku ambao hukujua ulikuwa hatarini. Tabia yetu ni kujaza nafasi ya yule asiyejulikana kwa majina mengine: maumbile, juhudi zangu, hali ilivyokuwa. Mtu huyu angeweza kusema, "nimejiponya," lakini hakusema; alijua kwamba mtu fulani alimwambia maneno yale, hata kama hakujua ni nani. Ni unyoofu mdogo lakini wa thamani. Leo, chukua karatasi, andika jambo moja ulilolipokea miaka iliyopita ambalo wakati huo hukulihusisha na Mungu, kisha sema kwa sauti, peke yako: "Bwana, ulikuwepo pale, na mimi sikukujua."

Wasikilizaji wa Kwanza

Wasomaji wa kwanza wa Yohana walikuwa watu waliokuwa wameanza kulipia gharama ya kumkiri Yesu; wengine walikuwa wameondolewa katika masinagogi yao. Walipoisikia hadithi hii, swali "ni nani aliyekuambia?" halikuwa swali la udadisi bali la mahakama. Walijua namna gani mtu anavyosimamishwa na kuulizwa, na walijua jaribu la kujibu, "sijui." Kwao mstari huu ulikuwa faraja na changamoto pamoja: faraja kwa sababu Yesu huwafikia watu kabla hawajampata, changamoto kwa sababu kutojua hakuwezi kubaki hali ya kudumu. Walielewa pia kwamba Yesu aliyejipenyeza katika umati ni yule yule anayewatafuta tena baadaye hekaluni. Mungu hawaachi watu wake katika ujinga wa milele.

Mazingira

Ni sikukuu, na Yerusalemu imejaa mahujaji. Barabara zimesongamana, hekalu limefurika, na mlango wa kondoo ni njia ya wanyama wa dhabihu. Karibu nao kuna birika lenye matao matano, mahali pa wagonjwa waliolala wakisubiri. Hawa ni watu wasioonekana; mji unapita juu yao. Katika umati wa aina hiyo, mtu anaweza kutoweka kwa hatua tatu tu, na ndivyo Yesu anavyofanya. Ni siku ya Sabato, jambo linalobadilisha kila kitu: kubeba godoro ni kazi, na kazi ni kosa. Hivyo mtu aliyeponywa anajikuta katikati ya mgogoro asioufahamu, akishikiliwa na mamlaka, akilindwa na jina asilolijua. Uhuru wake wa ghafla unamgharimu amani papo hapo.

Mhusika Mkuu

Yesu hapa ni mponyaji asiyedai malipo ya heshima. Hakusimama kusubiri umati umshangilie, hakutaka shuhuda, hakujenga jukwaa juu ya kitanda kilichoachwa wazi. Baadaye katika sura hii atasema wazi: "Sipokei sifa kutoka kwa watu." Mstari wa kumi na tatu ni tendo linalothibitisha maneno hayo kabla hayajasemwa. Lakini kuondoka kwake si kutojali. Anarudi, anamtafuta yule mtu hekaluni, na anamwambia ukweli mzito kuhusu maisha yake. Huu ndio mchoro wa Mwana: anatenda kwa huruma bila kelele, kisha anafuatilia bila kuacha. Tunapenda miungu inayopiga kelele; Yesu anajipenyeza katika umati, anaacha mtu akiwa amesimama, na anarudi wakati wake ukifika.

Maswali ya Kutafakari

Ni wapi katika historia yako Mungu alitenda kabla hujamjua, na ungeliitaje tukio hilo leo?

Kama Yesu angekutafuta tena kama alivyomtafuta mtu huyu hekaluni, ni neno gani unahisi angetaka kukuambia?