Luka 19

Maandiko

Yesu anapita Yeriko, na mkuu wa watoza ushuru, Zakayo, anapanda mkuyu ili amwone; Yesu anasimama, anamwita kwa jina, na anaingia nyumbani mwake, huku umati unanung'unika. Zakayo anaahidi kutoa nusu ya mali yake na kurudisha mara nne kile alichonyang'anya. Kisha Yesu anatoa mfano wa ofisa aliyeenda kupokea ufalme, anaingia Yerusalemu akipandishwa juu ya mwana-punda kwa shangwe, analilia mji ule, na anasafisha Hekalu, akianza kufundisha kila siku wakati viongozi wanapanga kumuua.

Kiini

Sura hii yote inasukumwa na neno moja: ufalme. Lakini ni ufalme unaokuja kwa njia isiyotarajiwa. Mfalme haingii Yeriko akipita kwenye lango la heshima; anasimama chini ya mti, akitazama juu, akimwita mtu ambaye jiji lote lilimchukia. Mfalme haingii Yerusalemu juu ya farasi wa vita; anaingia juu ya mwana-punda ambaye hajapandwa. Na mfalme huyu analia. Kile ambacho Luka anatuambia kuhusu Mungu ni hiki: mamlaka yake ni ya kweli, hukumu yake ni ya kweli, "waleteni hapa na kuwaua mbele yangu" si maneno matamu, na hata hivyo moyo wake ni moyo wa mtafutaji. "Mwana wa Mtu amekuja kutafuta na kuokoa watu waliopotea." Utafutaji na hukumu si vitu viwili vinavyopingana hapa; ni sura mbili za mfalme mmoja anayekaribia mji wake.

Uzi Uliopita Katikati

Yesu anasema Zakayo "ni mwana wa Ibrahimu." Hilo ni tamko la agano, si pongezi. Kwa wenzake, Zakayo alikuwa amejitoa katika Israeli kwa kushirikiana na Roma; kwa Yesu, ahadi iliyotolewa kwa Ibrahimu inamfikia yeye pia, na hivyo utimilifu wa agano unaonekana pale ambapo hakuna mtu aliyetarajia. Kisha, punda na nguo barabarani. Wafalme wa Israeli walipandishwa hivyo; manabii waliahidi mfalme mnyenyekevu ajaye kwa amani. Lakini amani inayotangazwa mbinguni haikutambuliwa duniani: "haukutambua wakati Mungu alipokuwa anajaribu kukuokoa." Uzi mmoja unaunganisha Yeriko na Yerusalemu: Mungu anakuja mwenyewe kutafuta, na wale wanaokubali kutafutwa wanaokolewa, hata kama ni watoza ushuru; wale wanaojifungia, hata kama ni Hekalu, wanabaki wakiwa hawajui.

Kioo

Zakayo ni tajiri na hakuna mtu anayemheshimu. Wengi wetu tunajua hisia hiyo kwa namna nyingine: kufanikiwa kazini na kurudi nyumbani ukijua kuwa mafanikio hayo yaliligharimu kitu; kuwa na akiba nzuri lakini hakuna mtu anayekugongea mlango kwa upendo. Sura hii inagusa mkoba wako moja kwa moja. Zakayo hakusema "nimeamini"; alisema "nusu ya mali yangu nawapa maskini, na ikiwa nimemnyang'anya mtu yeyote kitu, nitamrudishia mara nne." Toba yake ilikuwa na hesabu ndani yake. Na mtumishi wa tatu anagusa hofu yetu nyingine: kushika kile tulichopewa kwa hofu, tukificha karama, muda, pesa au ujasiri katika kitambaa, tukijiaminisha kuwa tunacheza salama. Yesu anaita kucheza salama kwa jina jingine: "mtumishi mbaya."

Mhusika Mkuu

Yesu katika sura hii ni mtu wa hisia kali, na hilo linashangaza. Anaangalia juu mtini na, badala ya kufanya mzaha kama umati ulivyofanya, anaita jina la mtu huyo. Anaingia nyumbani mwake ambapo, kwa kanuni za wakati huo, kula na mtu ni kujitwika unajisi wake na kushiriki heshima yake. Kwa Yesu, meza ni mahali pa uponyaji, si pa kuhesabiwa haki. Kisha, ukiwa unatazama Yerusalemu kutoka mlima wa Mizeituni, mji mzima na Hekalu likiwaka kwa jua, Yesu analia. Hii si machozi ya mtu aliyeshindwa; ni maombolezo ya mfalme anayejua kabisa kinachokuja: maboma, kuzingirwa, mawe yakiangushwa. Anaingia mjini akijua atauawa, na bado analia kwa ajili ya wale watakaomuua.

Uhusiano wa Maandiko

Sura ya kabla yake inatuletea tajiri mwingine aliyeulizwa kuacha mali yake na akaenda zake kwa huzuni. Zakayo anafanya kile ambacho yule mtawala hakuweza, na hakuulizwa hata kufanya hivyo; hii ndiyo kazi ya neema, inatoa kile ambacho amri pekee haiwezi kulazimisha. Pili, maneno ya Yesu Hekaluni, "Nyumba yangu itakuwa nyumba ya sala," lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyang'anyi," yanachukua kilio cha manabii wa Agano la Kale. Yeremia alilalamikia Hekalu likitumiwa kama mahali pa kujificha baada ya kuiba. Yesu haongezi jipya; anasema kwamba kile kilichoshutumiwa zamani kimerudi, na wakati huu Mwenye nyumba mwenyewe amefika kutembelea.

Wasomaji wa Kwanza

Wasikilizaji wa kwanza wa Luka walijua Yeriko: jiji la mitende na zeri, njia kuu ya biashara kutoka mashariki, na kwa hiyo kituo kikubwa cha ushuru. Mkuu wa watoza ushuru hapo hakuwa mtu mdogo; alikuwa tajiri kwa jasho la wakulima. Walijua pia kwamba mtu mzima aliyekimbia na kupanda mti alijidhalilisha mbele ya wote. Na walijua, wengi wao wakiwa wanakumbuka mwaka 70, kwamba maneno "hawatakuachia hata jiwe moja juu ya jingine" yalitimia. Hivyo waliisoma sura hii wakiwa na uchungu mpya: mji ulipita bila kutambua kutembelewa kwake. Kwao, maswali hayakuwa ya kinadharia. Ufalme uliokuwa "karibu kuonekana mara moja" haukuonekana kama walivyotaka, na Luka anawaambia: mfalme yuko safarini, na wakati wa biashara ni sasa.

Maswali ya Kutafakari

Ni kitu gani nilichokifunga "katika kitambaa" kwa hofu, badala ya kukitumia kwa ajili ya Bwana wangu?

Toba yangu inaonekana kwenye hesabu zangu, mahusiano yangu, au kwa maneno tu?