Mathayo 11:11

Maandiko

Yesu anatoa hukumu mbili zinazogongana katika sentensi moja. Kwanza anamwinua Yohana Mbatizaji juu kuliko binadamu yeyote aliyewahi kuzaliwa: "kati ya waliozaliwa na wanawake hakuna aliye mkuu kuliko Yohana Mbatizaji." Kisha, bila kupumua, anamshusha chini ya mtu asiyejulikana jina: "Lakini aliye mdogo katika ufalme wa mbinguni ni mkubwa kuliko yeye." Mtu mkuu kuliko wote wa zama zilizopita ni mdogo kuliko wa mwisho katika zama mpya. Hii si sifa wala si dharau; ni tangazo kwamba kipimo chenyewe cha ukuu kimebadilika kwa sababu kitu kipya kimeingia duniani.

Kiini

Tofauti hapa si ya tabia bali ya nafasi katika historia ya wokovu. Yohana si mdogo kwa sababu amepungukiwa utakatifu, ujasiri au uaminifu; alikuwa na vyote. Yeye ni mdogo kwa sababu alisimama upande wa pili wa mlango. Alitangaza ufalme, lakini hakuingia ndani yake kwa namna tunayoiingia sisi baada ya msalaba na ufufuo. Kipimo cha Yesu si cha jitihada za binadamu bali cha neema inayopokelewa. Ukuu katika ufalme wa mbinguni hauzalishwi na mtu; unagawiwa. Hii ndiyo sababu sentensi hii inapaswa kukunyamazisha kabla haijakufariji: kama Yohana, aliyekula nzige jangwani na kufa kwa kukata shingo, hawezi kujipatia ukuu kwa uaminifu wake, wewe na mimi hatuna tumaini jingine ila lile moja, kwamba ufalme ni zawadi ya Mungu.

Uzi Unaopita Katikati

Yohana ndiye mlango wa mwisho wa Agano la Kale. Yesu mwenyewe anasema katika mstari unaofuata, "manabii na sheria, ikamekuwa wakitabiri mpaka kwa Yohana." Vizazi vyote tangu Ibrahimu vilitazama mbele: ahadi, dhabihu, hekalu, unabii, vyote vikinyoosha kidole kwa yule ajaye. Yohana alikuwa kidole cha mwisho na kirefu zaidi. Lakini kunyoosha kidole si sawa na kukaa mezani. Agano Jipya haliongezi tu mambo mapya juu ya ya zamani; linabadilisha uhusiano wenyewe. Pale ambapo manabii walizungumza kuhusu Mungu, sisi tunaitwa watoto wa Mungu. Pale ambapo Yohana alimwona Kristo akibatizwa, sisi tumebatizwa ndani yake. Ukuu wa "aliye mdogo" si kujivuna kwa Wakristo; ni kushangaa kwamba uzi mrefu wa ahadi umefikia mikononi mwetu.

Kioo

Kuna sehemu ndani yako inayopima thamani yako kwa mizani ya Yohana: nidhamu yako, saa zako za maombi, jinsi unavyosimama imara kazini unapoonewa, jinsi watu wanavyokuheshimu kanisani. Na kuna sehemu nyingine inayoogopa kwamba hautoshi, kwa sababu umeshindwa tena na tena mbele ya hasira yako, au kwa sababu hakuna mtu anayejua jina lako. Mstari huu unavunja mizani zote mbili. Hauwezi kuwa mkubwa kuliko Yohana kwa bidii, na huwezi kuwa mdogo kuliko aliye mdogo katika ufalme kwa udhaifu wako. Nafasi yako imetolewa, haikununuliwa. Leo, kabla hujalala, andika kwenye karatasi moja jambo unalolitumia kujipima thamani yako mbele za Mungu, kisha sema kwa sauti juu ya karatasi hiyo: "Nafasi yangu katika ufalme ni zawadi ya Yesu Kristo, si mafanikio yangu."

Undani Mdogo

Msemo "waliozaliwa na wanawake" si mapambo ya lugha. Ni njia ya Kiebrania ya kusema "binadamu wote," lakini pia inagusa udhaifu: mtu aliyezaliwa, anayekufa, anayetoka tumboni na kurudi mavumbini. Yesu anasema kwamba ndani ya duara lote la ubinadamu wa kawaida, hakuna mkubwa kuliko Yohana. Na kisha analeta duara jingine kabisa: ufalme wa mbinguni, ambao hauingiwi kwa kuzaliwa na mwanamke bali kwa kuzaliwa upya kwa Roho. Hapo ndipo mabadiliko yanapoanzia. Yohana ni kilele cha kile ambacho kuzaliwa kwa kawaida kunaweza kuzalisha. Ufalme unatoa kitu ambacho kuzaliwa kwa kawaida hakiwezi kamwe kutoa. Sentensi fupi hii inabeba tofauti nzima kati ya kile tunachoweza kuwa kwa nguvu zetu na kile tunachopewa kwa neema.

Wasikilizaji wa Kwanza

Umati uliokuwa mbele ya Yesu ulikuwa umemwona Yohana kwa macho yao. Wengi walikuwa wameshuka hadi Yordani, wakaungama dhambi zao, wakabatizwa. Kwao Yohana alikuwa sauti halisi ya Mungu baada ya karne za ukimya, nabii wa kweli aliyewakemea hata wafalme. Sasa yuko gerezani, akiuliza kwa shaka, "Wewe ni yule ajaye, au kuna mwingine tunapaswa kumtazamia?" Kusikia Yesu akimsifu hivyo, baada ya swali lile la mashaka, kulikuwa faraja kubwa. Lakini kusikia kwamba mdogo wa ufalme ni mkubwa kuliko Yohana kuliwashtua. Ikiwa Yohana si kilele, ufalme huu ni nini? Na swali lililofuata lilikuwa kali zaidi: je, sisi tumo ndani yake, au tumesimama nje tukishangilia tu?

Mhusika Mkuu

Angalia Yesu hapa. Anamsifu mtu ambaye dakika chache zilizopita alikuwa amemtumia ujumbe wa mashaka. Hakumwambia umati, "Yohana amenitilia shaka." Alisema badala yake, "hakuna aliye mkuu kuliko Yohana Mbatizaji." Hii ndiyo tabia ya Bwana: anashughulikia mashaka yetu kwa ushahidi, "Watu wasioona wanapata kuona," na kisha anatulinda hadharani wakati tungestahili aibu. Lakini hatuachi katika faraja tu. Kwa mkono huohuo anaondoa mizani ya kibinadamu na kusimika mpya, ya neema. Ndiye yule anayeona jinsi tulivyo wadogo na bado anatupa nafasi kubwa kuliko tunavyostahili. Yeye ndiye mstari huu unaomhusu, si Yohana: kwa sababu ufalme umeingia duniani, kipimo cha ukuu kimebadilika milele.

Maswali ya Kutafakari

Ni mizani gani ya ukuu ninayoitumia kwa siri kujipima na kuwapima wengine, na mstari huu unaivunja wapi?

Yohana aliuliza kwa unyoofu alipokuwa gizani. Ni swali gani la mashaka ambalo bado sijathubutu kumwuliza Yesu waziwazi?