Mathayo 23:9

Maandiko

Yesu anasimama hekaluni, siku chache kabla ya kusulubiwa, na anawaambia umati na wanafunzi wake jambo linalogusa mishipa ya jamii yao: "Msimuite mtu yeyote hapa duniani kuwa baba yenu, kwa kuwa mnaye Baba mmoja tu, naye yuko mbinguni." Ni sentensi moja, iliyowekwa kati ya kukataza cheo cha "Mwalimu" (mstari wa 8) na cheo cha "walimu" wa mstari wa 10. Hakuna maelezo marefu, hakuna vifungu vya kukwepea. Ni katazo kavu kuhusu majina tunayowapa watu, na tangazo kuhusu yule anayestahili jina hilo.

Kiini

Katazo hili halihusu tabia ya kuwaita wazazi wetu "baba." Yesu anazungumzia cheo cha kiroho, jina linalomweka mtu mahali pa asili ya maisha yako. Katika ulimwengu wake, kumwita mwalimu "baba" kulimaanisha: kutoka kwake ninapata utambulisho wangu, mapokeo yangu, hadhi yangu, ulinzi wangu. Yesu anakata mzizi huo. Ubaba wa Mungu si kivuli cha ubaba wa kibinadamu; ni asili yake. Mungu hakuazima jina hilo kutoka kwetu, sisi ni waazimaji. Na kwa sababu tuna Baba mmoja, hakuna daraja la watu watakatifu zaidi na wa kawaida kati yetu, kama mstari wa 8 unavyosema: "ninyi wote ni ndugu." Hii ni neema iliyovaa nguo za utaratibu: nafasi yako katika familia ya Mungu haiuzwi, haipendelewi, wala haigawiwi na mtu mwingine.

Uzi Unaopita

Israeli iliitwa mwana wa kwanza wa Mungu, lakini Israeli mara chache sana ilithubutu kumwita Mungu "Baba yangu" kwa unyofu. Yesu anafanya hivyo bila kusita, na hapa anawapa wanafunzi wake haki ile ile. Anaweza kukataza cheo cha "baba" duniani kwa sababu yeye mwenyewe ni Mwana halisi, na kwa kuungana naye tunaingia katika uhusiano wake. Paulo analitaja hili katika Warumi 8 anapoeleza kwamba Roho anatufanya tuseme "Aba, Baba," si kwa hofu ya mtumwa bali kwa uhuru wa mtoto. Hivyo katazo la Yesu si kuwaacha wanafunzi bila baba, ni kuwatoa kutoka kwa mababa wa kubuni na kuwapeleka kwa Baba wa kweli. Msalaba, uliokuwa siku chache mbele, ndio mahali ambapo haki hiyo inagharimiwa.

Kioo

Sasa acha maneno haya yakutazame usoni. Kuna mtu ambaye idhini yake inaamua kama umefanikiwa. Labda ni mchungaji wako, ambaye ukimpinga unahisi kama unamwasi Mungu. Labda ni mkubwa wako kazini, ambaye barua pepe yake ya sifa inaweza kuinua wiki yako yote. Labda ni baba yako wa damu, ambaye tayari ana miaka sabini au amekufa, lakini sauti yake ndani yako inaendelea kuhukumu kila uamuzi wako wa pesa na malezi. Yesu hasemi kwamba watu hawa si muhimu. Anasema hawana haki ya kiti hicho. Na kuna upande mwingine, mkali zaidi: labda wewe ndiye anayependa kuitwa "baba," kufurahia kuwa mtu ambaye wengine hawaweza kuishi bila yeye, kwa sababu hilo linakupa uzito ambao vinginevyo huna. Yesu anakuvua nguo hiyo, na ni huruma.

Leo, chukua kipande cha karatasi na andika jina la mtu mmoja ambaye idhini yake unaitafuta zaidi. Kisha sema kwa sauti, ukiwa peke yako: "Wewe si baba yangu. Nina Baba mmoja, naye yuko mbinguni." Baada ya hapo, mwombee mtu huyo baraka kwa dakika moja, kisha chana karatasi hiyo.

Wasikilizaji wa Kwanza

Kwa wasikilizaji wa kwanza hii ilikuwa mapinduzi ya kijamii, si ushauri wa kiroho. Yerusalemu ya karne ya kwanza iliendeshwa kwa mfumo wa ulinzi na wateja: mtu mkubwa alikupa nafasi, kazi, heshima, na wewe ulimpa utii na sifa. Ndiyo maana Yesu anataja viti vya heshima masinagogini, maeneo ya kifahari kwenye sherehe, na salamu za heshima sokoni. Mwanafunzi wa rabi alikaa miguuni pake, alirithi mapokeo yake, na alijiita wa nyumba yake. Kumwambia umati "msimuite mtu yeyote hapa duniani kuwa baba yenu" kulikuwa kama kuwaambia wavunje ngazi ambayo waliipanda. Umati uliokuwa umezoea kuwa chini uliisikia kama uhuru. Wale walioshika ngazi ya juu waliisikia kama tishio, na miezi michache baadaye tishio hilo lililipiwa.

Maandiko Mengine

Inaonekana kama mgongano kwamba Paulo, katika 1 Wakorintho 4, anajiita baba wa waumini wa Korintho, akisema kwamba aliwazaa kwa Injili. Lakini Paulo hajitangazi kiti; anajilaumu kwa upendo na mara moja anawaelekeza kwa Kristo. Tofauti si neno, ni mwelekeo: mtumishi anaonyesha mbali na nafsi yake, "baba" wa kubuni anaonyesha kwake mwenyewe. Na Yesu mwenyewe anaweka kipimo cha kutambua tofauti hiyo, mistari mitatu baadaye: "Yeyote ajiinuae atashushwa. Na yeyote anaye jishusha atainuliwa." Hiyo ndiyo mizani. Si kuhusu neno gani limetumika kwenye kadi ya jina, bali ni kuhusu mwelekeo wa mvuto: unaowanyonya watu kuja kwako, au unaowapeleka kwa Baba.

Mhusika Mkuu

Baba huyu mmoja "yuko mbinguni," na tunaweza kudhani hiyo inamaanisha yuko mbali. Lakini katika sura hii ile ile, Yesu anafunua moyo wa Mungu kwa kilio: "mara ngapi nimewakusanya watoto wako pamoja kama vile kuku awakusanyavyo vifaranga wake chini ya mbawa zake, lakini haukukubali!" Hiyo ni sauti ya Baba, isiyo ya mwamuzi tu bali ya mzazi aliyekataliwa. "Mbinguni" hapa haimaanishi umbali; inamaanisha hakuna mshindani. Ni Baba ambaye hana bosi juu yake, asiyehitaji kupendelewa, asiyeweza kubadilishwa na cheo cha mtu yeyote. Na ni Baba ambaye, badala ya kutuacha katika mikono ya walezi wenye kiu ya sifa, alimtuma Mwana wake ndani ya mji unaowaua manabii, kutukusanya chini ya mbawa zake.

Tafakari

Sauti ya nani unaisikia unapojiuliza kama umetosha, na ni lini mara ya mwisho uliithibitisha sauti hiyo kwa Neno la Mungu?

Katika mahusiano ambapo wewe ni kiongozi, ni jambo gani moja unalofanya ambalo linawafanya watu wategemee wewe zaidi kuliko wanapomtegemea Baba?